ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΣΕΛΙΔΑ Παρασκευή 02 Δεκ 2022
Μενού - Επιλογές
ΕΠΙΛΟΓΕΣ
Ξενία Κοζάνης: Πρόταση αποκατάστασης Εκτύπωση Αποστολή με e-mail
Οικ. Κιν. Κοζάνης , Τρίτη, 04 Μάιος 2004

Πρόταση της Οικολογικής Κίνησης με βάση την εισήγηση του αρχιτέκτονα Κ. Δεσποτίδη

Ξενία Κοζάνης:
Να αξιολογηθεί και να χαρακτηριστεί το κτίριο και ο περιβάλλων  χώρος ως διατηρητέα

(Σχετικό αίτημα υποβάλλεται στην Εφορία νεωτέρων κτιρίων Κεντρικής Μακεδονίας )

Η περίπτωση της παραίτησης του πρόέδρου των Αρχιτεκτόνων της Λάρισας επανέφερε με δραματικό τρόπο το θέμα της κακοποίησης των Ξενία σε όλη την Ελλάδα μετά τη μαζική τους εκχώρηση σε ιδιώτες με στόχο την “αξιοποίηση” τους.

Για το Ξενία της Κοζάνης το θέμα της αγοράς του από ιδιώτες (και του συμβιβασμού του Δήμου Κοζάνης έναντι ευτελούς τιμήματος) ακόμη εκκρεμεί, αφού η υπόθεση βρίσκεται στη Δικαιοσύνη.

Ανεξάρτητα από τις αποφάσεις των δικαστηρίων με αυτό το σημείωμα, που έγραψε ο αρχιτέκτονας και μέλος της Οικολογικής Κίνησης Κώστας Δεσποτίδης, θα θέλαμε να δούμε ποιο είναι το «αντικείμενο του πόθου», δηλαδή το ίδιο το κτίριο και πως αυτό αξιολογείται από καθαρά αρχιτεκτονική άποψη.

Θεωρούμε ότι το συγκεκριμένο κτίριο πληρεί, όπως φαίνεται παρακάτω, όλες τις προϋποθέσεις ώστε να προταθεί για αξιολόγηση και χαρακτηρισμό ως διατηρητέου.

Ένα κτίριο (και ο περιβάλλον χώρος), μπορεί να αξιολογηθεί και να χαρακτηρισθεί ως διατηρητέο, εφ’ όσον φέρει συγκεκριμένα χαρακτηριστικά όπως:
- Ιδιαίτερη αρχιτεκτονική ή καλλιτεχνική αξία
- Αναγνωρισιμότητα
- Ιστορική αναφορά και μνήμη
- Κοινωνική αποδοχή

O Νόμος 3028/02 “Για την προστασία των Αρχαιοτήτων και εν γένει της Πολιτιστικής Κληρονομιάς” επιχειρεί να εκσυγχρονίσει και να εναρμονίσει το υπάρχον νομοθετικό πλαίσιο με τις επιταγές του Συντάγματος του 1975 και την νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας, καθώς και με τις διεθνείς συμβάσεις που η Ελλάδα έχει κατά καιρούς συνυπογράψει. Μεταξύ των άλλων ζητημάτων στο Νόμο περιλαμβάνεται και η υιοθέτηση της αρχής του “μνημείου” για τα έργα που ανήκουν σε περιόδους πολύ διαφορετικές μεταξύ τους. 

Στο άρθρο 6 βεβαιώνεται ότι στα ακίνητα μνημεία περιλαμβάνονται, εκτός των άλλων και “τα νεότερα πολιτιστικά αγαθά που ανάγονται στην περίοδο των εκάστοτε τελευταίων εκατό ετών και χαρακτηρίζονται μνημεία λόγω της ιδιαίτερης αρχιτεκτονικής, πολεοδομικής, κοινωνικής, εθνολογικής, λαογραφικής, τεχνικής, βιομηχανικής ή εν γένει ιστορικής, καλλιτεχνικής ή επιστημονικής σημασία τους”.

Το κτίριο και ο περιβάλλων χώρος

Το Ξενία Κοζάνης κτίσθηκε μεταξύ 1963-65 σύμφωνα με μελέτη που εκπονήθηκε από την τεχνική υπηρεσία του ΕΟΤ επί κεφαλής της οποίας ήταν ο ¶ρης Κωνσταντινίδης, την ίδια περίοδο  που από την ίδια ομάδα προέκυψαν και άλλα επώνυμα Ξενία όπως αυτό στην Ολυμπία, στον Πόρο, στη Ξάνθη, στη Σκιάθο και στο Ηράκλειο καθώς και οι ξενώνες της Επιδαύρου.

Το κτίριο έχει ανεγερθεί σε παραχωρημένη από τον Δήμο Κοζάνης έκταση ιδιαίτερου φυσικού κάλλους, η οποία ευρίσκεται στη νοτιοανατολική πλευρά του βραχώδους και πευκόφυτου λόφου της Μεταμόρφωσης του Σωτήρος. Όντας σε δεσπόζουσα θέση, φαίνεται από όλα τα σημεία της πόλης, προβάλλει σε ευθεία προς τα δυτικά ευρισκόμενο στον άξονα που ορίζεται από τον  κεντρικό πεζόδρομο και το ιστορικό Κωδωνοστάσιο της πόλης. Το κτίριο σύμφωνα με τη μελέτη εντάχθηκε με ιδιαίτερη προσοχή στο ευαίσθητο αυτό περιβάλλον ενσωματώνοντας στις λειτουργικές του ανάγκες το ήδη υπάρχον από το 1959 “περίπτερο”, δωρεά του ευεργέτη Γ. Τιάλιου σε σχέδια του αρχιτέκτονα Σάρου.

Ο σχεδιασμός του κτιρίου ακολουθεί την λογική των Ξενία της ίδιας εποχής. Η εξωτερική μορφή είναι λιτή ακολουθώντας τις επιταγές του κινήματος της μοντέρνας αρχιτεκτονικής, προβάλλοντας την κατασκευαστική του δομή. Οι κατόψεις και οι όψεις διαμορφώνονται με βάση τον κάνναβο του φέροντος οργανισμού από οπλισμένο σκυρόδεμα, ενώ οι τοίχοι πλήρωσης είναι επιχρισμένοι και λευκοί. Οι προεξέχοντες όγκοι των εξωστών, που διαμορφώνονται με λεπτές μεταλλικές διατομές στα άκρα και τα ξύλινα στοιχεία των κουφωμάτων, αποτελούν χαρακτηριστικά μορφολογικά στοιχεία των όψεων με υπαινικτικές αναφορές στην ανώνυμη παραδοσιακή αρχιτεκτονική. 

Ο δημιουργός

Ο  ¶ρης Κωνσταντινίδης γεννημένος στην Αθήνα το 1913, σπούδασε αρχιτεκτονική στο Πολυτεχνείο του Μονάχου, διετέλεσε προϊστάμενος της υπηρεσίας Μελετών του Οργανισμού Εργατικής Κατοικίας (1955-57) και προϊστάμενος της υπηρεσίας Μελετών του ΕΟΤ (1958-67), στον οποίο αργότερα επανήλθε ως ειδικός σύμβουλος (1975-78). Δίδαξε ως επισκέπτης καθηγητής στο πολυτεχνείο της Ζυρίχης (1968-70), ενώ υπήρξε επίτιμος διδάκτωρ του ΑΠΘ (1978) και αντεπιστέλλον μέλος της Βαυαρικής Ακαδημίας Καλών Τεχνών του Μονάχου (1985). Το έργο του έχει παρουσιασθεί με εκθέσεις σε πολλές ευρωπαϊκές πόλεις και με δημοσιεύσεις σε ξένα αρχιτεκτονικά περιοδικά. Βασική αρχή του όσον αφορά το έργο του ήταν η “σύγχρονη αληθινή αρχιτεκτονική” η οποία πλάθει “δοχεία ζωής” μέσα από κοινή κατασκευαστική διάρθρωση και ενσωματώνει αυτό οργανικά στο φυσικό του περιβάλλον.

Ήδη με το 30517/11-7-03 έγγραφό του ο Σύλλογος Αρχιτεκτόνων Ελλάδας στην πρότασή του για χαρακτηρισμό των Ξενία από όλη τη χώρα αναφέρει στην αιτιολογική του έκθεση και τα παρακάτω σχετικά με τις δραστηριότητες του ΕΟΤ :

«Από το 1957 ως το 1967 προΐσταται της Υπηρεσίας Μελετών του ΕΟΤ ο ¶ρης Κωνσταντινίδης, που μετατρέπει την υπηρεσία αυτή σε εργαστήριο αρχιτεκτονικής σκέψης με άξιους συνεργάτες σημαντικούς αρχιτέκτονες. Είναι σημαντικό να επισημανθεί ότι η συνολική προσέγγιση των Ξενία βασίστηκε στις απόψεις του διάσημου αρχοτέκτονα. Ο ¶ρης Κωνσταντινίδης επιμένει στην επιλογή του κατάλληλου χώρου και προσανατολισμού, στην ένταξη στο τοπίο, στη σχέση του εσωτερικού και εξωτερικού χώρου, στην απλότητα και σαφήνεια της μορφής, στην τυποποίηση της κατασκευής, αλλά και στην επιθυμία για την ένταξη των μονάδων αυτών στη ζωή του κάθε τόπου, στοιχεία που καθιστούν το όλο εγχείρημα μοναδικό. Μέσα από τα κτίρια αυτά διαμορφώνεται σε σημαντικό βαθμό η σύγχρονη ελληνική αρχιτεκτονική, καθώς αποτελούν τη σημαντικότερη παραγωγή δημοσίων κτιρίων μεταπολεμικά, επιτυγχάνοντας μέσα από την ένταξη στο ιδιόμορφο και αρχέγονο ελληνικό τοπίο την ερρίζωση μιας σύγχρονης καθαρής και ειλικρινούς αρχιτεκτονικής έκφρασης, που με συνέπεια ερμήνευσε τις αρχές του μοντέρνου κινήματος μέσα από έναν κώδικα πολιτισμικής εντοπιότητας.       

Αποτιμώμενο σήμερα το έργο αυτό, παρά τη μεγάλη απομείωση που δέχθηκε για διάφορους λόγους τις τελευταίες δεκαετίες, παραμένει σημαντικό. Αποτελεί μια επιτυχημένη έκφραση της σύγχρονης Ελληνικής Αρχιτεκτονικής συνδυασμένη με υψηλούς κανόνες και προδιαγραφές εξυπηρέτησης του κοινού, αλλά και αξίες ύφους και ορισμού μιας νέας Ελληνικότητας…»

Ο ίδιος ο ¶ρης Κωνσταντινίδης σε γραπτό του κείμενο του 1972 δίνει ένα δείγμα της φιλοσοφίας του και τη στάση ζωής σε σχέση με το έργο του: 

“Στο αρχιτεκτόνημα που είναι δοχείο ζωής δεν βλέπουμε το ιδιότροπο παιχνίδι κάποιας μόδας ή το “κατασκεύασμα” που θέλει να είναι αποδεικτικό κάποιου πλούτου και κάποιας κοινωνικής επιβολής και βίας, αλλά βλέπουμε την προσωποποίηση όλου του είναι μας, την έκφραση του εσωτερικού μας κόσμου, σε μια “γλώσσα” που θα κατοχυρώνει το πνεύμα και την ισορροπία και την ποιότητα. Και στην περίπτωση αυτή, η αληθινή αρχιτεκτονική (για τον κάθε τόπο και για τον κάθε άνθρωπο) δεν είναι ένα στατικό πλαστικό μέγεθος, που στεκόμαστε μπροστά του μονάχα σαν θεατές και μονάχα να το προσκυνούμε, αλλά είναι κάτι το ζωντανό, που δουλεύουμε και ζούμε μαζί του (που κι αυτό δηλαδή ζει μαζί μας), μέσα στον χώρο του τοπίου και μέσα στον δικό του χώρο, αλλά και μέσα στη διάρκεια της ζωής του”. 

Το κοινωνικό περιβάλλον

Το Ξενία Κοζάνης καθώς και ο αναπόσπαστα συνδεδεμένος περιβάλλων χώρος αποτελούν για την πόλη χώρους αναφοράς και για την κοινωνία και τους πολίτες πηγή αναμνήσεων και έντονων συναισθημάτων. Ο χώρος έχει συνδεθεί πια με την ιστορία του τόπου, έχοντας φιλοξενήσει κατά καιρούς προσωπικότητες της πολιτικής, κοινωνικής και καλλιτεχνικής ζωής της χώρας, ενώ για τους πολίτες δεν έπαψε ποτέ να αποτελεί χώρο συνάντησης και αναπόλησης.   

Η αποκατάσταση

Το κτίριο του Ξενία Κοζάνης σήμερα δείχνει κακοποιημένο, εγκαταλειμμένο και σίγουρα δεν μοιάζει με το έργο το οποίο ο ¶ρης Κωνσταντινίδης σχεδίασε και υλοποίησε. Ο ίδιος μεγάλος αρχιτέκτονας και διανοητής ήδη από συνέντευξή του το 1991, δύο χρόνια πριν από τον θάνατο του, ομολόγησε οργισμένος: “ Ότι έχω κτίσει στη ζωή μου, σήμερα δεν το αναγνωρίζω, το έχουν αλλάξει. Μόλις τέλειωνα κάθε τι που έκτιζα και έφευγα , το αλλάζανε. Με άφηναν να το κάνω, διότι είχα τον τρόπο να επιμένω, αλλά μετά το αλλάζανε. Τα Ξενία που έχω κτίσει, αγνώριστα. Τα έχουν αλλάξει. Στα χρώματα, στα έπιπλα, σε όλα. Ή στα σπίτια. Αγνώριστα. Κι αρχίζω να λέω τότε: προς τι;….”

Αποκορύφωμα της αδιαφορίας και της συμπεριφοράς της ίδιας της πολιτείας απέναντι σε τέτοιας αξίας κτίρια αποτελεί και ο εξωφρενικός όρος που θέτει η ΕΤΑ στον Δήμο Κοζάνης, στην περίπτωση που τελικά καταλήξει στην ιδιοκτησία του, “να μην λειτουργήσει το Ξενία σαν ξενοδοχειακή μονάδα”. Είναι αδιανόητη και άκρως αντιεπιστημονική η άποψη αυτή, ιδιαίτερα όταν διατυπώνεται από επίσημα χείλη, για το αρχιτεκτονικό έργο διάσημου αρχιτέκτονα, να αποκλείεται δηλαδή η χρήση για την οποία κατασκευάστηκε και οφείλει την ύπαρξή του.

Για την προστασία των μνημείων αυτών στο άρθρο 40 του Νόμου 3028/02  επισημαίνεται ότι “Οι εργασίες σε ακίνητα μνημεία και οι εργασίες που αποβλέπουν σε απόδοση σε χρήση αποσκοπούν στη διατήρηση της υλικής υπόστασης και της αυθεντικότητάς τους”.

Οι εργασίες αποκατάστασης σε ένα κτίριο του 20ου αιώνα και ιδιαίτερα της μοντέρνας αρχιτεκτονικής, πρέπει να βασίζονται σε σχεδιαστικά ντοκουμέντα και σε μια άλλη σειρά τεχνικών και ιστορικών αναλύσεων που να επιτρέπουν την πιστή ανακατασκευή του έργου με στόχο την αποκατάσταση του επικοινωνιακού, μορφοπλαστικού και αισθητικού δυναμισμού του κτιρίου και την απόδοση ενός δοκιμίου που να διακρίνεται από το χαρακτηρισμό της πρωτοτυπίας (της αρχιτεκτονικής σύνθεσης) και όχι της αυθεντικότητας (της κτιριακής ύλης), όπως προτρέπει η Χάρτα της Βενετίας. Τα παραπάνω υποστηρίζει ο κ. Ανδρέας Γιακουμακάτος, επίκουρος καθηγητής Ιστορίας της Αρχιτεκτονικής στο ΑΠΘ.
     
Με βάση όλα τα παραπάνω θεωρούμε ότι το κτίριο του Ξενία Κοζάνης και ο περιβάλλον αυτό χώρος, αποτελούν χαρακτηριστικά  αρχιτεκτονικά δείγματα μιας εποχής με τη σφραγίδα ενός μεγάλου δημιουργού, δεν υπάρχει στην πόλη της Κοζάνης άλλο δείγμα μοντέρνας αρχιτεκτονικής αυτού του μεγέθους και πρέπει να διατηρηθεί αφού αυτό αποτελεί και επιθυμία της συντριπτικής πλειοψηφίας των πολιτών.

Δεσποτίδης Κων/νος 
αρχιτέκτονας μηχανικός

Προσυπογράφει
Η Οικολογική Κίνηση Κοζάνης

(Η Οικολογική κίνηση με τη βοήθεια του Κ. Δεσποτίδη θα καταθέσει ολοκληρωμένο φάκελο στην Εφορία νεωτέρων κτιρίων Κεντρικής Μακεδονίας με το αίτημα να αξιολογηθεί και να χαρακτηριστεί το Ξενία της Κοζάνης και ο περιβάλλων  χώρος ως διατηρητέα)

.
ecocrete.gr .


ÌΓ ôçí ΓáãΓΓ­Γ©ΓÞ ÷ïñçãßΓʽ ôçò

¸íôáðç & ØçâéΓʽΓÞ ÅðéΓïéíùíßΓʽ
Είσοδος Χρήστη
Ψευδώνυμο

Κωδικός

Ξέχασες τον κωδικό;
Ξεχάσατε τον κωδικό σας?
Δεν έχετε λογαριασμό ακόμα? Δημιουργήστε τώρα!
Έχουμε 65 επισκέπτες σε σύνδεση
Επισκέπτες: 56167765
ΣΗΜΑΝΤΙΚΟ:



ΛΑΦΟΝΗΣΙ S.O.S. Πρωτοβουλία Πολιτών για την Προστασία του Λαφονησιού. Συλλογή υπογραφών!

Cavo Sidero
facebook group!



Φουρόγατος 78 Μαρ-Απρ 08
Φουρόγατος 77 Ιαν-Φεβ 08
Φουρόγατος 76 Νοε-Δεκ 07
Φουρόγατος 75 Σεπ-Οκτ 07
Φουρόγατος 74 Ιουλ-Αύ 07
Φουρόγατος 73 Μάι-Ιούν 07
Φουρόγατος 72 Μαρ-Απρ 07
Φουρόγατος 71 Ιαν-Φεβ 07
Φουρόγατος 70 Νοε-Δεκ 06
Φουρόγατος 69 Σεπ-Οκτ 06
Φουρόγατος 68 Ιουλ-Αυ 06
Φουρόγατος 67 Μαι-Ιουν 06
Φουρόγατος 66 Μαρ-Απρ 06
Φουρόγατος 65 Ιαν-Φεβ 06


Οικολόγιο 5. 20.01.2010

Οικολόγιο 4. 27.03.2009

Οικολόγιο 3. 12.10.2008
Οικολόγιο 2. 25.07.2008
Οικολόγιο 1. 10.06.2008


Φυλλάδιο της Οικολογικής Πρωτοβουλίας Χανίων για τις επιπτώσεις από τα κινητά και τις κεραίες


 
Οι εισηγήσεις της Ημερίδας "Προοπτικές βιώσιμης τοπικής ανάπτυξης και μεγάλες τουριστικές επενδύσεις"  9 Δεκ. 2006 στην 5η Συνάντηση του ΟικοΚρήτη

Κίνηση Πολιτών Μεσσαράς για το Περιβάλλον
Κατεβάστε το ενημερωτικό φυλλάδιο για το Διαμετακομιστικό Σταθμό στον κόλπο της Μεσσαράς (.pdf 425k)

ΥΠΟΓΡΑΨΤΕ ΤΗ ΔΙΑΜΑΡΤΥΡΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΛΙΜΑΝΙ ΣΤΟΝ ΚΟΛΠΟ ΤΗΣ ΜΕΣΣΑΡΑΣ!
Κατά της εγκατάστασης ενός τεραστίου διαμετακομιστικού σταθμού στον κόλπο της Μεσσαράς στη Νότια Κρήτη!

Η Ημερίδα στη Σητεία (27.2.2006) για τις μεγάλες τουριστικές επενδύσεις στην Ανατολική Κρήτη

 Γήπεδα Γκολφ
• Οι εισηγήσεις της ημερίδας για τα γήπεδα γκολφ
• ΚΑΤΕΒΑΣΤΕ ΕΔΩ ΣΕ ΑΡΧΕΙΟ .doc ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ! (660k)
Γήπεδα Γκολφ: Παραπομπές
Ο Πόλεμος του Γκολφ στην Ιερή Κοιλάδα του Μεξικού

Φράγμα στο φράγμα Αποσελέμη!!!
 
Τα συμπεράσματα της επιστημονικής ημερίδας για το φράγμα στον Αποσελέμη (.doc)
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ - ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ - ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ
Το φράγμα στον Αποσελέμη είναι διάτρητο!

ΠΛΟΗΓΗΣΗ ΣΤΟ ECOCRETE: Στην Κεντρική Σελίδα του ecocrete θα βρεις παραπομπές για τα 60 τελευταία άρθρα. Για να διαβάσεις παλαιότερα άρθρα, πήγαινε στις σελίδες των
οικολογικών ομάδων και στο αρχείο άρθρων όπου μπορείς να τα αναζητήσεις θεματικά. Μπορείς ακόμη να χρησιμοποιήσεις την ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ.
Θα βρεις επίσης πάνω από 700 παραπομπές στη σελίδα ΣΥΝΔΕΣΕΙΣ


ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΣΕΛΙΔΑ | ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΕΣ ΟΜΑΔΕΣ | ΑΡΧΕΙΟ ΑΡΘΡΩΝ | ΣΥΝΔΕΣΕΙΣ | ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ | ΔΡΑΣΕ ΤΩΡΑ! | ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΔΙΑΚΟΠΕΣ | ΒΙΒΛΙΑ-ΤΥΠΟΣ κ.α.
©2001 - 2004, Ecocrete, All Rights Reserved.
WebSite Created and Hosted by metrovista creative media, Heraklion.