ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΣΕΛΙΔΑ arrow ΑΡΧΕΙΟ ΑΡΘΡΩΝ Κυριακή 25 Σεπ 2022
Μενού - Επιλογές
ΕΠΙΛΟΓΕΣ
Τα βιβλία Κοινωνικής & Πολιτικής Αγωγής της ε΄ & στ΄ δημ Εκτύπωση Αποστολή με e-mail
ΑΡΧΕΙΟ ΑΡΘΡΩΝ - Εκπαίδευση
Χαράλαμπος Μπαλτάς , Παρασκευή, 27 Απρίλιος 2007
του Χαράλαμπου Μπαλτά

Για την επιστημολογική συγκρότηση της Κοινωνικής και της πολιτικής αγωγής ως μάθημα ή ως αγωγή τα βιβλία είναι ένα μόνο στοιχείο αυτού του πεδίου, το οποίο σήμερα αποκαλούμε πολιτειότητα [1] [citizenship] ή πολιτοφροσύνη [2] [civillite] και το οποίο συσχετίζεται με την ιδιότητα του πολίτη, τον κοινωνικό αποκλεισμό, την δημοκρατία, τον εγγραμματισμό, τις δεξιότητες και τη σχολική επιτυχία/ αποτυχία. Τα άλλα στοιχεία αυτού του πεδίου είναι η καθημερινότητα [3], συμπεριλαμβανομένης της κρίσης της πολιτικής ως πειστικής εξουσίας και της πολιτικής αδιαφορίας, η διαθεματικότητα [4], η επιτέλεση της δημοκρατίας στη σχολική κοινότητα (συλλογικά όργανα, μαθητικά συμβούλια, αιτήματα, πολιτικές του σχολείου με τη μορφή στόχων της σχολικής κοινότητας), το υπάρχον νομικό καθεστώς πως "όλα τα παιδιά μιας τάξης δεν είναι στην προοπτική τους όλα πολίτες" και η απουσία ακαδημαϊκής ελευθερίας για τον εκπαιδευτικό.

Τα βιβλία της Κοινωνικής και Πολιτικής αγωγής από άποψη περιεχομένου και ύλης εκθέτουν τον/ την αναγνώστη/ αναγνώστρια στην εξής θεματολογία: από τη μεριά ανάγκες, νόμοι, κανόνες, οικογένεια, ομάδες, κοινότητες, εργασία, δικαιώματα και καθήκοντα του ανθρώπου και κυκλοφοριακή αγωγή για την ε΄ δημοτικού και από την άλλη ανάγκες, κράτος, έθνος – κράτος, πολιτεύματα, κρατικές πολιτικές για την υγεία, την εκπαίδευση και τον πολιτισμό, πολιτική ιστορία δικαιώματα του ανθρώπου και του παιδιού, ΟΗΕ και τέλος, κυκλοφοριακή αγωγή για την στ΄ δημοτικού [5]. Αν εξαιρέσουμε την διδακτική ώρα, η οποία είναι μία την εβδομάδα, η ευέλικτη ζώνη κυρίως από τους υπερασπιστές της δεν υιοθέτησε τη λογική της πολιτειότητας.

Αντιθέτως τα προγράμματα Αγωγής Υγείας και Περιβάλλοντος ήταν αυτά που διαμόρφωσαν ένα πλαίσιο διασταύρωσης των πολιτικών "από τα πάνω" και των πολικών "από τα κάτω", έτσι ώστε, να ενδυναμώνουν την αυτοβιογραφία και την αυτοεκτίμηση του κάθε παιδιού και συνέβαλλαν στην παραγωγή προσωπικών στάσεων και στην κατασκευή της υποκειμενικότητας.

Η έκθεση στη θεματολογία των βιβλίων είναι μια πρώτη φαινομενολογική ματιά για την έναρξη της έντασης μεταξύ βιόκοσμου και εννοιών, για τον αναστοχασμό περί της γενεαλογίας του μαθήματος και για την ερμηνευτική κρίση, η οποία αναδυόμενη μας τίθεται με την εξής μορφή προβλήματος: τί απ' όλα αυτά βεβαιώνεται ως "πραγματικότητα" στη δημόσια εκπαίδευση, τί σημαίνει το γεγονός ότι τα παραπάνω μπορεί να είναι το περιεχόμενο του μαθήματος, αλλά χωρίς την διδακτική της επιστήμης, και τέλος τί μπορεί σημαίνει η ιδιότητα του πολίτη στην ιστορική περατότητα όλων αυτών που μας απασχολούν, καθώς τα βιβλία αυτά σύντομα θα αντικατασταθούν από άλλα;

Σύντομες απαντήσεις σ' αυτά τα ερωτήματα είναι πως έναντι αυτής της "πραγματικότητας" έχουμε (ή δεν έχουμε) κατασκευές εννοιών από τους εκπαιδευτικούς με στόχο την ενδυνάμωση, μέσω της συμβολικής γλώσσας, της γλώσσας που σύμφωνα με την ψυχανάλυση έρχεται να συναντήσει το υποκείμενο μεταβιβαστικά, πως δεν έχουμε να σκεφτούμε πάνω σε κάποια ιδιαίτερη επιστημολογία παρά μόνο στην αγωγή και μ' αυτή την έννοια μια διδακτική των κοινωνικών επιστημών είναι ένα αίτημα [6], πως τα καινούρια βιβλία δεν έχουν τεθεί ως αίτημα από την εκπαιδευτική κοινότητα των μαχόμενων εκπαιδευτικών, πως η καθημερινή ζωή απαξιώνει την πολιτική και την υπό θέσμιση, με φουκωικό τρόπο, πολιτική επιστήμη, πως δια του βιόκοσμου των υποκειμένων γίνονται ορατοί τρόποι δράσης που είναι ταμπού για το σχολείο και θέτουν σε κρίση την επιτήρηση και την συγκράτηση των νοημάτων και τέλος, πως η γενεαλογία του μαθήματος δεν έχει να επιδείξει κάποια ιδιαίτερη δημοκρατικότητα [7] στους σκοπούς που καθοδήγησαν την ένταξη αυτού του μαθήματος στο αναλυτικό πρόγραμμα.

Οι επισημάνσεις, οι οποίες μπορούν να γίνουν με την ψυχαναλυτική της σημασία της έλλειψης μέσα στην ένταση ανάμεσα στο συμβολικό και το "πραγματικό" και οι οποίες συγκροτούν του όρους του λόγου αυτού του κειμένου, εμπεριέχουν μια διορθωτική κίνηση προς όφελος μιας ορθολογικότητας η οποία εν πολλοίς αναλαμβάνει τη μετάβαση από την παιδική ηλικία στην υποκειμενικότητα. Επίσης οι επισημάνσεις έχουν τον χαρακτήρα όχι κάποιας καταγραφής της "πραγματικότητας" αλλά αυτό που στην φαινομενολογία αποκαλούμε δυνατότητα, χώρο για υποκειμενικότητα και μετασχηματισμό του "έξω".Η πρώτη επισήμανση αφορά την έλλειψη συγκρουσιακής μεθοδολογίας ανέσα στη επιστήμες, τις τέχνες, τη θρησκεία και την πολιτική ως επιστημονικά αντικείμενα του σχολείου. Η φιλοσοφία ακόμη δεν έχει βρει την θέση της στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση [8]. Τα μαθήματα διδάσκονται χωρίς ασυνέχειες, αντιφάσεις και διαφορετικές επιστημολογικές ματιές.

Το αποτέλεσμα αυτής της αντίληψης είναι να υπάρχουν διαθεματικές προτάσεις στο μάθημα των θρησκευτικών οι οποίες παραπέμπουν στο μάθημα της "Κοινωνικής και Πολιτικής αγωγής".Το βιβλίο των θρησκευτικών, δια των συγγραφέων του, είναι το μοναδικό καινούριο βιβλίο το οποίο στα πλαίσια της διαθεματικότητας δίνει έμφαση στις δεξιότητες της επικοινωνίας (κι όχι στις γνωστικές) και προτείνει ενότητες για διδασκαλία όπως την συσχέτιση της αλήθεια με την πολιτική, την επικοινωνία και αλληλεπίδραση μεταξύ των ανθρώπων, τις κοινωνικές και πολιτικές αλλαγές με σεβασμό στο πρόσωπο, την άρση των προκαταλήψεων, την σχέση επικοινωνίας, κοινωνικής συνοχής και αρχόντων και εκπροσώπων των θεσμών, και τέλος τον φονταμενταλισμό [9].

Η δεύτερη επισήμανση είναι πως το μάθημα της "Κοινωνικής και Πολιτικής Αγωγής" όχι μόνο δεν απευθύνεται στους μετανάστες μαθητές της τάξης επειδή δεν έχουν την ιδιότητα του πολίτη, αλλά και ως προς την έμφυλη ιδιότητα του πολίτη την επιμόρφωση από το ΚΕΘΙ για θέματα ισότητας και δικαιωμάτων την έχουν πάρει μόνο οι εκπαιδευτικοί που κάνουν αθλητισμό και Ολυμπιακή παιδεία, εκπαιδευτικοί από τους οποίους επιτελείται στα σχολεία μας ο εθνικισμός. Η υπο - εκπροσώπηση των μεταναστών αλλά και των γυναικών συνδέεται με την φυλή και το έθνος στα όργανα του σχολείου, αυτά τα οποία προκύπτουν από τις εκλογές, όπως είναι το μαθητικό συμβούλιο και ο σύλλογος Γονέων και κηδεμόνων. Σ' αυτά τα πλαίσια, τόσο η πολιτική ως μάθημα όσο και ως πολιτικές του σχολείου με τη μορφή στόχων της σχολικής κοινότητας στερούνται δημοκρατικότητας αλλά και μαζικότητας με την έννοια της μεγαλύτερης δυνατής συμμετοχής για την επίτευξη στόχων.

Η τρίτη επισήμανση αφορά το υποκείμενο της πολιτικής. Σχεδόν στο σύνολο του περιεχομένου των βιβλίων το πολιτικό υποκείμενο είναι το κράτος, χωρίς να μνημονεύονται καθόλου τα κόμματα, οι άλλοι λαοί με την παρουσία τους στο ίδιο έθνος – κράτος, τα κινήματα, οι ομάδες πίεσης, οι ΜΚΟ και η κοινωνία των πολιτών. Το αποτέλεσμα είναι η "κομματικοποίηση" να θεωρείται ταμπού και οι πρόσφατες κινητοποιήσεις του φοιτητικού και του εκπαιδευτικού εν γένει κινήματος για το άρθρο 16, παρά το γεγονός ότι το σύνταγμα αποτελεί δια των επισκέψεων στη Βουλή διδακτικό αντικείμενο, να αντιμετωπίζονται ως "πολιτική έξω από τα σχολεία" [10].

Η σημασιολόγηση του πολιτικού δεν διαφέρει από τις μεσοπολεμικές θεωρήσεις "για την πολιτικής έξω από την παιδεία", μόνο που η διαφορά είναι πως στην εκπαιδευτική διαδικασία υπάρχει σύγγραμμα, έστω και παρωχημένο, το οποίο μετά συγκροτείται ως αντικείμενο. Πολλές φορές, μπορεί κανείς να πει ότι "κάνει πολιτική στο σχολείο" κι αυτό να αντιμετωπίζεται με μια έκπληξη για την ύπαρξη αυτού του αντικειμένου.

Η τέταρτη επισήμανση είναι το ανύπαρκτο (ή το αυταρχικά υπαρκτό) "κοινωνικό συμβόλαιο", το οποίο προβλέπεται στην ε΄ δημοτικού και το οποίο δεν συσχετίζεται καθόλου στην φιλοσοφία του με την θεμελίωση της νεωτερικότητας (Χόμπς, Λοκ, Ρουσό). Η έννοια των κανόνων τίθεται αυταρχικά, χωρίς την συμμετοχή των παιδιών παρά μόνο με την επίφαση της υπακοής τους και βέβαια δεν συσχετίζεται καθόλου με την παραγωγή της ερμηνευτικής κρίσης για το ποιος κανόνας ταιριάζει στην περίσταση, καθώς σύμφωνα με τον Καντ, "δεν έχουμε τον κανόνα για το πότε εφαρμόζεται ο κανόνας".

Το "κοινωνικό συμβόλαιο" στη δημόσια εκπαίδευση είναι το συμβόλαιο του ΚΕΘΕΑ, το συμβόλαιο για την ανάπτυξη των υπόλοιπων δεξιοτήτων εκτός από τις γνωστικές(συναισθηματικές, κοινωνικές και επικοινωνιακές δεξιότητες), το οποίο εφαρμόζεται στις συναντήσεις ομάδων για την πρόληψη κατά της χρήσης ουσιών. Και εξαιτίας των προγραμμάτων πρόληψης τα περιβάλλοντα στα σχολεία ονομάζονται είτε κατασταλτικά, είτε προληπτικά, είτε τέλος προληπτικής καταστολής, καθώς η καταστολή ήταν παραδοσιακά και παραμένει ακόμα και σήμερα ο πιο πρόσφορος τόπος λύσης προβλημάτων. Το "κοινωνικό συμβόλαιο" κατασκευάζεται και αίρεται μέσα από την παραβίαση των ορίων και πάλι κατασκευάζεται. Η πολιτικοποίησή του όμως θα σήμαινε πως, αφού επιδιώκεται η ανάπτυξη της κριτικής δύναμης και η δημόσια εκπαίδευση αντιμετωπίζει ως ταμπού την κομματικοποίηση, τότε η ερμηνευτική ως τρόπος συγκρότησης του πολιτικού [11] θα είχε την ιδιαίτερη αξίας της.

Η πέμπτη επισήμανση αφορά την εκτεταμένη χρήση των δικαιωμάτων, είτε με τη μορφή των δικαιωμάτων του ανθρώπου (1948) είτε της σύμβασης για τα δικαιώματα του παιδιού (1989). Τα δικαιώματα συνήθως στη δημόσια εκπαίδευση αποτελούν αντικείμενο μη – κυβερνητικών οργανώσεων και ανεξάρτητων αρχών, όπως είναι ο Συνήγορος του παιδιού, το Δίκτυο Προστασίας δικαιωμάτων του παιδιού, ή η UNISEF, οι οποίες συνεργάζονται με το υπουργείο παιδείας και κάνουν διάφορα projects που αποβλέπουν είτε στην ευαισθητοποίηση, είτε στην ενδυνάμωση είτε στη επίλυση προβλημάτων της παιδικής ηλικίας. Ωστόσο, όπως επισημαίνεται και από εκθέσεις του Συνηγόρου του παιδιού, το δικαίωμα γνώμης, το ελάχιστο δικαίωμα πριν ακόμα κάνει κανείς επιστήμη δεν είναι καθόλου αυτονόητο καθώς επίσης, η άσκηση δικαιωμάτων του παιδιού στο χώρο του σχολείου, με τη μορφή συμμετοχής του στα όργανα της σχολικής κοινότητας τις περισσότερες φορές είναι ψευδεπίγραφη.

Επιπλέον, τις περισσότερες φορές όχι μόνο δεν γίνεται κατανοητή η ένταση και οι διαφορές ανάμεσα στο αγαθό και το δικαίωμα, έτσι όπως γνωρίζουμε αυτό το πρόβλημα μέσα από τη πολιτική φιλοσοφία και τη διαμάχη κοινοτισμού και φιλελευθερισμού, αλλά δεν έχουμε και ξεκάθαρες πολιτικές για το σχολείο, καθώς η έννοια της σχολικής κοινότητας όπως προβλέπεται από τον 1566/85 είναι κοντύτερα στον κοινοτισμό.

Τελειώνοντας, μπορούμε να πούμε πως αν τα βιβλία είναι το αντικείμενο αυτής της πραγματείας εδώ, μόνο τα βιβλία δεν είναι αυτά που συνθέτουν την κατασκευή του πολιτικού στη δημόσια πρωτοβάθμια εκπαίδευση. Μάλλον το πεδίο δράσης αλλά και πρόσληψης της όποιας κανονιστικότητας είναι τελικά η καθημερινή ζωή και οι εμπειρίες παιδιών και ενηλίκων [12] οι οποίες συγκρούονται με τα υπό διδασκαλία αντικείμενα.

Σημειώσεις:

1.Σταμάτης Παντίδης, Γεώργιος Κ. Πασιάς, Ευρωπαϊκή διάσταση στην εκπαίδευση, Gutenberg, Αθήνα 2004, σελ.141-142. Οι συγγραφείς επισημαίνουν τις εναλλακτικές μεταφράσεις του όρου citizenship ως ιθαγένεια και υπηκοότητα αλλά αυτή η εκδοχή αναγνωρίζουν πως δεν συνάδει με την ευρωπαϊκή διάσταση των εθνικών κρατών. Επίσης Rosi Braidotti, "Η Ευρώπη δεν μας κάνει να ονειρευόμαστε", μετάφραση Μάρλεν Λογοθέτη, Παναγιώτης Καλαμαράς, περιοδικό Αυτονοmedia,τ.19, Φθινόπωρο 2004, σελ. 62-68. Το κείμενο της Rosi Braidotti θα μπορούσε να είναι μια καλή απάντηση στο Δ.Ε.Π.Π.Σ της Κοινωνικής και Πολιτικής Αγωγής (2002) αλλά και στη πολιτειότητα (citizenship), καθώς το προτεινόμενο σχέδιο εργασίας "Το σχολείο στην Ευρωπαϊκή Ένωση" έρχεται αντιμέτωπο με το φτωχό φαντασιωτικό των πολιτών για την Ευρώπη και την ανάγκη να υπάρξει ένα φαντασιωτικό πέρα από τους εθνικισμούς και την επιστροφή στις ρίζες.

Το πρόσφατο προτεινόμενο project (Αρετή Καραθανάση, "Το μάθημα της Κοινωνικής και Πολιτικής αγωγής σύμφωνα με τα νέα Α.Π.Σ και Δ.Ε.Π.Π.Σ", 2005), στα πλαίσια και του γενικότερου φιλελευθερισμού, αφορά την διαθεματική προσέγγιση της οικογένειας, προφανώς για λόγους οι οποίοι συσχετίζονται με τον φιλελευθερισμό αλλά και την ευρωπαϊκή πολιτική για την ενίσχυση του μοντέλου της οικογένειας.

2. Ζαν -Κλωντ Μισεά, Η εκπαίδευση της αμάθειας, μετάφραση ¶γγελος Ελεφάντης, Βιβλιόραμα, Αθήνα 2002, σελ.27. για τη μετάφραση του όρου civillite ως πολιτοφροσύνη δες τα σχόλια του ¶γγελου Ελεφάντη, ό.π, σελ.108. Γράφει πιο συγκεκριμένα: "Δύστροπη λέξη στη μετάφρασή της (και η δική μου λύση δεν είναι παρά μια πρόταση, που εύχομαι να αντικατασταθεί με κάποια άλλη πιο εύστοχη. Έφριξα όμως, όταν κάπου είδα η civillite να μεταφράζεται ως "ευγένεια". Είναι η δημόσια αρετή, είναι ο σεβασμός του δημοσίου συμφέροντος, ο σεβασμός των στοιχειωδών κανόνων πολιτισμού που επιτρέπουν την κοινωνική συμβίωση..."

3. Η καθημερινότητα είναι ένα πεδίο που άπτεται είτε των συναισθημάτων και ειδικότερα αυτού του συναισθήματος στην εκπαιδευτική διαδικασία με το όνομα βαριέμαι, είτε της καθημερινής ζωής η οποία διαψεύδει τις κανονιστικές διαστάσεις της πολιτικής. Γενικότερα για την έννοια της καθημερινότητας δες John Roberts, Σχετικά με τη φιλοσοφία της καθημερινής ζωής, πρόλογος Χαράλαμπος Μπαλτάς, μετάφραση Γ. Καράμπελας- Χ. Μπαλτάς, Futura 2003. Επίσης Γίτσα Κοντογιαννοπούλου – Πολυδωρίδη (επιμέλεια), Η Δημοκρατία, ο πολίτης και οι "άλλοι", Πολιτισμική οικείωση της κοινωνικής και της πολιτικής εκπαίδευσης, Gutenberg, Αθήνα 2005, σελ. 37 – 107.

4. Αρετή Καραθανάση, "Το μάθημα της Κοινωνικής και Πολιτικής αγωγής σύμφωνα με τα νέα Α.Π.Σ και Δ.Ε.Π.Π.Σ",στο ΥΠΕΠΘ, Επιμόρφωση σχολικών συμβούλων και εκπαιδευτικών πρωτοβάθμιας και προσχολικής εκπαίδευσης στο ΔΕΠΠΣ και ΑΠΣ, Αθήνα 2005, σελ. 115- 128.

5. Γ.Κονταξάκης, Αν.Λαμπρινίδης, Γ.Περπιράκης, Γ. Τζάννης, Κοινωνική και Πολιτική Αγωγή, Ε΄ και ΣΤ΄, ΟΕΔΒ, Αθήνα 2004. Γ.Κονταξάκης, Αν.Λαμπρινίδης, Γ.Περπιράκης, Γ. Τζάννης, Κοινωνική και Πολιτική Αγωγή, Βιβλίο για το δάσκαλο, Ε΄ και ΣΤ΄, ΟΕΔΒ, Αθήνα 1993. Διαθεματικό πλαίσιο σπουδών (Δ.Ε.Π.Π.Σ.), Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών (Α.Π.Σ), Αθήνα 2002.

6. Γεράσιμος Κουζέλης, Ενάντια στα φαινόμενα, Για μια επιστημολογική προσέγγιση της Διδακτικής των Κοινωνικών Επιστημών, Νήσος, Αθήνα 2005, σελ. 85-93.

7. Το μάθημα της Κοινωνικής και Πολιτικής αγωγής εισάγεται στη πρωτοβάθμια εκπαίδευση το 1955. Στα γυμνάσια το μάθημα διδάσκεται από το 1931. Η συντηρητική πρόσληψη του μαθήματος γίνεται αισθητή από την ανάγνωση των συνοδευτικών προεδρικών διαταγμάτων για το αποκαλούμενο μάθημα της "Εθνικής αγωγής" της στ΄ δημοτικού. Το βιβλίο το οποίο κυριάρχησε στα μεταπολεμικά χρόνια μέχρι και την πρώιμη μεταπολίτευση, το 1982-83, ήταν Η αγωγή του πολίτη της Αγνής Ρουσοπούλου για την πρωτοβάθμια εκπαίδευση και το Τι πρέπει να γνωρίζει ο πολίτης της ίδιας για την στ΄ γυμνασίου. Στα χρόνια της δικτατορίας των συνταγματαρχών το βιβλίο του υπουργείου παιδείας ήταν του Θεοφύλακτου Παπακωνσταντίνου, Πολιτική Αγωγή. Ο στόχος ήταν, σύμφωνα με την Αγνή Ρουσοπούλου, "να διδαχτούν τα μικρά Ελληνόπουλα τα καθήκοντα και τις υποχρεώσεις που θα έχουν όταν θα γίνουν πολίτες και για όλη τους τη ζωή".( Αγνή Ρουσοπούλου, Η αγωγή του πολίτη,ΟΕΔΒ, Αθήνα 1982, σελ.98.)

8. Παράδειγμα για τι εννοούμε "φιλοσοφία" στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση μπορεί να θεωρηθεί το βιβλίο του Matthew Lipman, Η σκέψη στην εκπαίδευση, μετάφραση Γιώργος Σαλαμάς, επιστημονκή εποπιμέλεια, επιμέλαι μετάφρασης Βάσω Παππή, Πατάκη, Αθήνα 2006.

9. Κωνσταντίνος Γούλας, Κωνσταντίνος Δεληκωνσταντής, Ιωάννα Κομνηνού, Θρησκευτικά στ΄ δημοτικού, Αναζητώντας την αλήθεια στη ζωή μας, βιβλίο δασκάλου, ΟΕΔΒ, Αθήνα 2006, σελ.14, 15,17,19, 34,37,45,51,55,60,75,87,92,95 και 105.

10. Ένα παράδειγμα για το τι γίνεται μετά την απεργία θα μπορούσε να είναι το άρθρο 16. Θα ήταν πραγματικά πολύ ενδιαφέρον να δούμε τι έγινε στα σχολεία μας στην Αθήνα, με αφορμή αυτό το άρθρο, από τους εκπαιδευτικούς που κάνουν citizenship στα παιδιά με το μάθημα της "Κοινωνικής και Πολιτικής Αγωγής". Σ' ένα σχολείο, επειδή τα παιδιά καθυστέρησαν δέκα λεπτά να προσέλθουν στη τάξη, η δασκάλα τους τα τιμώρησε με μια εργασία να γράψουν τα υπέρ και τα κατά του άρθρου 16, πράγμα το οποίο είχε ως αποτέλεσμα τις διαμαρτυρίες των γονιών.

Σ' ένα άλλο σχολείο της Αθήνας, η δασκάλα έκανε απρόσκοπτα project στο τοίχο με φωτογραφίες και υλικά που αφορούσαν το εν λόγω άρθρο. Από την άλλη μεριά, σ' ένα άλλο σχολείο, έγιναν συστάσεις σ' έναν εκπαιδευτικό για τις δραστηριότητές του με γονείς και παιδιά "σε στιγματισμένο πολιτικά χώρο" εκτός σχολείου, καθώς επίσης, του έγινε παρατήρηση για το άρθρο 16, το οποίο χρησιμοποιήθηκε στη διδασκαλία του συντάγματος, στα πλαίσια του μαθήματος της "Κοινωνικής και Πολιτικής αγωγής" της στ΄ Δημοτικού. Τα γενικότερα σχόλια που ακούστηκαν εκ των υστέρων ήταν "να μοίραζες τη φωτοτυπία του άρθρου 16 μέσα στην τάξη αλλά να την έπαιρνες πίσω με το τέλος του μαθήματος έτσι ώστε να μην έχεις προβλήματα" ή πως κακώς αναφέρθηκε ο εκπαιδευτικός στο άρθρο 16, "γιατί δεν το γράφει το βιβλίο και η αναφορά στο σύνταγμα έπρεπε να είναι γενική". Εκτός ύλης;

Το πρόβλημα περίπου καθορίστηκε ότι είναι η "πολιτικοποίηση" του μαθήματος της πολιτικής αγωγής. Η πολιτική φαίνεται ότι είναι ένα ταμπού, όπως η σεξουαλικότητα και τα ναρκωτικά. Επαφίεται στην υποβάθμιση της από τον εκπαιδευτικό, όπως συνήθως συμβαίνει. ¶ντε μετά να κάνεις ανακοίνωση σε συνέδρια για citizenship ή μιλήσεις για πολιτοφροσύνη ή να αναδείξεις με project το 2007 ως έτος του ενεργού πολίτη. Το ξέρουμε πως δεν υπάρχει ακαδημαϊκή ελευθερία στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση κι αυτό πονά περισσότερο από το ότι το άρθρο 16 περιλαμβάνεται στην διδακτέα ύλη των παιδιών. Δεν είναι μόνο το βιβλίο του συντάγματος που αποκτούν οι μαθητές με την επίσκεψή τους στη Βουλή για να έχουν πρόσβαση στο άρθρο 16. Είναι και το βιβλίο τους Κοινωνική και Πολιτική αγωγή (Στ' τάξη, σελ.51-54), το οποίο αφιερώνει ένα ολόκληρο κεφάλαιο στο άρθρο 16 και τη δωρεάν εκπαίδευση.

Αλλά αν φτάσαμε να κάνουμε τέτοια επιχειρήματα ίσως το μόνο σίγουρο είναι ότι θα βρούμε για λόγους δεοντολογίας για συνήγορο μόνο το Υπουργείο Παιδείας κι έτσι για άλλη μια φορά να κάνουμε τη χάρη να πιστέψουμε, όπως οι αριστεροί διανοούμενοι που τόσα χρόνια συνεργάστηκαν μαζί του, στη "δημοκρατικότητά" του. Έρμο Υπουργείο Παιδείας. Και κάτι ακόμα. Το βιβλίο της Κοινωνικής και Πολιτικής αγωγής έτσι κι αλλιώς απευθύνεται σε παιδιά με αναστολή της ιδιότητας του πολίτη και σε ένα κλάσμα, περίπου στο 1/3, σε παιδιά που δεν θα αποκτήσουν ποτέ αυτή την ιδιότητα.

Δεν υπάρχει ωραιότερος τρόπος από το να ξεκινάς το μάθημα λέγοντας : "Γεια σας παιδιά, τα μισά περίπου από εσάς θα γίνετε πολίτες, τα υπόλοιπα δεν θα γίνετε πολίτες". Τόσο καλά. Και κάτι ακόμα. Όταν λες "κάνω πολιτική στο σχολείο" δεν πάει σε κανενός το νου ότι υπάρχει τέτοιο μάθημα στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση. Μετά από επεξηγήσεις καταλαβαίνει ότι πρόκειται για τη παλιά "αγωγή". Τόσο καλά και πάλι.

11. Για μια γενικότερη επισκόπηση της ερμηνευτικής δες Χρήστος Λυριντζής, Σύγκριση και ερμηνεία, Η πορεία και οι προοπτικές στη σύγχρονη πολιτική ανάλυση, Νήσος, Αθήνα 2001, σελ. 92-102

12. Δες την έρευνα που επιμελήθηκε πρόσφατα , για τη δευτεροβάθμια όμως εκπαίδευση η Γίτσα Κοντογιαννοπούλου – Πολυδωρίδη, Η Δημοκρατία, ο πολίτης και οι "άλλοι", Πολιτισμική οικείωση της κοινωνικής και της πολιτικής εκπαίδευσης, Gutenberg, Αθήνα 2005, σελ. 37 – 107.


Ο Χαράλαμπος Μπαλτάς είναι δάσκαλος στο 35ο Ολοήμερο Δημοτικό Σχολείο Αθηνών και υποψήφιος διδάκτορας του Πανεπιστημίου Αθηνών.

Χαράλαμπος Μπάλτας

.
ecocrete.gr .


ÌΓ ôçí ΓáãΓΓ­Γ©ΓÞ ÷ïñçãßΓʽ ôçò

¸íôáðç & ØçâéΓʽΓÞ ÅðéΓïéíùíßΓʽ
Είσοδος Χρήστη
Ψευδώνυμο

Κωδικός

Ξέχασες τον κωδικό;
Ξεχάσατε τον κωδικό σας?
Δεν έχετε λογαριασμό ακόμα? Δημιουργήστε τώρα!
Έχουμε 342 επισκέπτες σε σύνδεση
Επισκέπτες: 55074419
ΣΗΜΑΝΤΙΚΟ:



ΛΑΦΟΝΗΣΙ S.O.S. Πρωτοβουλία Πολιτών για την Προστασία του Λαφονησιού. Συλλογή υπογραφών!

Cavo Sidero
facebook group!



Φουρόγατος 78 Μαρ-Απρ 08
Φουρόγατος 77 Ιαν-Φεβ 08
Φουρόγατος 76 Νοε-Δεκ 07
Φουρόγατος 75 Σεπ-Οκτ 07
Φουρόγατος 74 Ιουλ-Αύ 07
Φουρόγατος 73 Μάι-Ιούν 07
Φουρόγατος 72 Μαρ-Απρ 07
Φουρόγατος 71 Ιαν-Φεβ 07
Φουρόγατος 70 Νοε-Δεκ 06
Φουρόγατος 69 Σεπ-Οκτ 06
Φουρόγατος 68 Ιουλ-Αυ 06
Φουρόγατος 67 Μαι-Ιουν 06
Φουρόγατος 66 Μαρ-Απρ 06
Φουρόγατος 65 Ιαν-Φεβ 06


Οικολόγιο 5. 20.01.2010

Οικολόγιο 4. 27.03.2009

Οικολόγιο 3. 12.10.2008
Οικολόγιο 2. 25.07.2008
Οικολόγιο 1. 10.06.2008


Φυλλάδιο της Οικολογικής Πρωτοβουλίας Χανίων για τις επιπτώσεις από τα κινητά και τις κεραίες


 
Οι εισηγήσεις της Ημερίδας "Προοπτικές βιώσιμης τοπικής ανάπτυξης και μεγάλες τουριστικές επενδύσεις"  9 Δεκ. 2006 στην 5η Συνάντηση του ΟικοΚρήτη

Κίνηση Πολιτών Μεσσαράς για το Περιβάλλον
Κατεβάστε το ενημερωτικό φυλλάδιο για το Διαμετακομιστικό Σταθμό στον κόλπο της Μεσσαράς (.pdf 425k)

ΥΠΟΓΡΑΨΤΕ ΤΗ ΔΙΑΜΑΡΤΥΡΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΛΙΜΑΝΙ ΣΤΟΝ ΚΟΛΠΟ ΤΗΣ ΜΕΣΣΑΡΑΣ!
Κατά της εγκατάστασης ενός τεραστίου διαμετακομιστικού σταθμού στον κόλπο της Μεσσαράς στη Νότια Κρήτη!

Η Ημερίδα στη Σητεία (27.2.2006) για τις μεγάλες τουριστικές επενδύσεις στην Ανατολική Κρήτη

 Γήπεδα Γκολφ
• Οι εισηγήσεις της ημερίδας για τα γήπεδα γκολφ
• ΚΑΤΕΒΑΣΤΕ ΕΔΩ ΣΕ ΑΡΧΕΙΟ .doc ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ! (660k)
Γήπεδα Γκολφ: Παραπομπές
Ο Πόλεμος του Γκολφ στην Ιερή Κοιλάδα του Μεξικού

Φράγμα στο φράγμα Αποσελέμη!!!
 
Τα συμπεράσματα της επιστημονικής ημερίδας για το φράγμα στον Αποσελέμη (.doc)
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ - ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ - ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ
Το φράγμα στον Αποσελέμη είναι διάτρητο!

ΠΛΟΗΓΗΣΗ ΣΤΟ ECOCRETE: Στην Κεντρική Σελίδα του ecocrete θα βρεις παραπομπές για τα 60 τελευταία άρθρα. Για να διαβάσεις παλαιότερα άρθρα, πήγαινε στις σελίδες των
οικολογικών ομάδων και στο αρχείο άρθρων όπου μπορείς να τα αναζητήσεις θεματικά. Μπορείς ακόμη να χρησιμοποιήσεις την ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ.
Θα βρεις επίσης πάνω από 700 παραπομπές στη σελίδα ΣΥΝΔΕΣΕΙΣ


ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΣΕΛΙΔΑ | ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΕΣ ΟΜΑΔΕΣ | ΑΡΧΕΙΟ ΑΡΘΡΩΝ | ΣΥΝΔΕΣΕΙΣ | ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ | ΔΡΑΣΕ ΤΩΡΑ! | ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΔΙΑΚΟΠΕΣ | ΒΙΒΛΙΑ-ΤΥΠΟΣ κ.α.
©2001 - 2004, Ecocrete, All Rights Reserved.
WebSite Created and Hosted by metrovista creative media, Heraklion.