ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΣΕΛΙΔΑ Τετάρτη 10 Αύγ 2022
Μενού - Επιλογές
ΕΠΙΛΟΓΕΣ
Ενημερωτικό Δελτίο της Greenpeace σχετικά με τα Μεταλλαγμέ Εκτύπωση Αποστολή με e-mail
Μεταλλαγμένα
Greenpeace , Παρασκευή, 07 Απρίλιος 2006

Ενημερωτικό Δελτίο σχετικά με τα Μεταλλαγμένα

Μάρτιος 2006

Ανησυχίες για το περιβάλλον και την υγεία από τη χρήση γενετικά μεταλλαγμένων καλλιεργειών στις ζωοτροφές

Εισαγωγή

Υπάρχουν πολλά κοινωνικά και περιβαλλοντικά ζητήματα γύρω από τις ζωοτροφές. Για παράδειγμα, η τεράστια εξάπλωση της μονοκαλλιέργειας (γενετικά μεταλλαγμένης) σόγιας στην Αργεντινή είχε ως αποτέλεσμα την έντονη μείωση των παραδοσιακών καλλιεργειών, όπως το καλαμπόκι και το σιτάρι και επίσης την απομάκρυνση πολλών μικροκαλλιεργητών από τη γη τους.1 Αυτό το κείμενο επικεντρώνεται στις ανησυχίες για το περιβάλλον και την υγεία που εγείρει η καλλιέργεια γενετικά μεταλλαγμένων (ΓΜ) οργανισμών (οι οποίοι καλούνται επίσης γενετικά τροποποιημένοι) και η χρήση τους στις ζωοτροφές. Οι ανησυχίες αυτές αφορούν στις περιβαλλοντικές επιπτώσεις, τους κινδύνους για την υγεία των ανθρώπων και των ζώων και τον κίνδυνο απρόσμενων και απρόβλεπτων επιπτώσεων από την ίδια τη διαδικασία της γενετικής μηχανικής.

1) Περιβαλλοντικές επιπτώσεις των γενετικά μεταλλαγμένων καλλιεργειών

Οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις των γενετικά μεταλλαγμένων καλλιεργειών αποτελούν τη μεγαλύτερη ανησυχία όσον αφορά στη χρήση των γενετικά μεταλλαγμένων φυτών ως ζωοτροφές. Κάθε φυτό που χρησιμοποιείται για ζωοτροφές κάπου καλλιεργείται.

Η μεταλλαγμένη σόγια, το μεταλλαγμένο καλαμπόκι και άλλα μεταλλαγμένα φυτικά προϊόντα χρησιμοποιούνται στις ζωοτροφές και αποτελούν σημαντικό ποσοστό του σιτηρεσίου των ζώων εκτροφής. Οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις από τα μεταλλαγμένα φυτά που χρησιμοποιούνται ως ζωοτροφές είναι σημαντικές και αφορούν το μεγαλύτερο μέρος του πλανήτη, αφού πολλά συστατικά που χρησιμοποιούνται για ζωοτροφές  κυκλοφορούν στην παγκόσμια αγορά (π.χ. η σόγια). Έτσι, για παράδειγμα, η κατανάλωση κοτόπουλου που έχει τραφεί με μεταλλαγμένη σόγια στην Ευρώπη, ενδεχομένως να επιφέρει αύξηση της ποσότητας μεταλλαγμένης σόγιας που καλλιεργείται, για παράδειγμα, στην Αργεντινή, με όλες τις σχετικές αρνητικές περιβαλλοντικές και κοινωνικές επιπτώσεις.

Επικονίαση

Ιδιαίτερη ανησυχία όσον αφορά σε όλες τις μεταλλαγμένες καλλιέργειες αποτελεί η σταυροεπικονίαση των μεταλλαγμένων καλλιεργούμενων φυτών με άγρια συγγενικά είδη ή παραδοσιακές ποικιλίες καλλιεργειών. Για παράδειγμα, η επικονίαση μεταλλαγμένης ελαιοκράμβης (κανόλα) στον Καναδά, έχει καταστήσει τους πληθυσμούς της ελαιοκράμβης ανθεκτικούς σε πολλά ζιζανιοκτόνα2, και στο Ηνωμένο Βασίλειο η γενετικά μεταλλαγμένη σόγια θεωρείται σήμερα ότι έχει διασταυρωθεί με άγριο συγγενικό είδος3. Οι άγριοι ή τοπικοί πληθυσμοί και οι παραδοσιακές ποικιλίες καλλιέργειας που έχουν επιμολυνθεί με μεταλλαγμένες καλλιέργειες μπορούν να επιζούν και να γίνονται «δεξαμενές» γενετικά μεταλλαγμένων γονιδίων με αποτέλεσμα περαιτέρω επιμόλυνση. Ανησυχία προκαλεί το γεγονός ότι μια τέτοιου είδους επιμόλυνση θα μπορούσε να κατακλύσει πληθυσμούς άγριων συγγενικών ειδών4. Πέρα από τις πιθανές δυσμενείς επιπτώσεις στη βιοποικιλότητα, τέτοιου είδους επιμόλυνση είναι απειλή για την ασφάλεια των τροφίμων, διότι οι παραδοσιακές ποικιλίες καλλιέργειας και τα άγρια συγγενικά είδη βρίσκονται εκεί που είναι πιθανό να βρεθούν νέα γονίδια (π.χ. που είναι ανθεκτικά στη ξηρασία) για τη βελτίωση των καλλιεργειών μέσω των συμβατικών τεχνικών αναπαραγωγής.

Επιπτώσεις στη βιοποικιλότητα

Πέρα από τις παραπάνω γενικές ανησυχίες για τις γενετικά μεταλλαγμένες καλλιέργειες, οι ακόλουθες συγκεκριμένες περιβαλλοντικές επιπτώσεις που αφορούν τις ανθεκτικές σε έντομα και ζιζανιοκτόνα καλλιέργειες είναι τώρα πλέον τεκμηριωμένες. Αυτές περιλαμβάνουν:

α) για τις ανθεκτικές σε έντομα γενετικά μεταλλαγμένες (Bt) καλλιέργειες5

- τοξικά αποτελέσματα σε οργανισμούς που δεν αποτελούν στόχο, όπως οι πεταλούδες. Για παράδειγμα, έχει βρεθεί ότι η μακροχρόνια έκθεση στη γύρη Bt που προέρχεται από ανθεκτικό σε έντομα μεταλλαγμένο καλαμπόκι προκαλεί δυσμενείς επιπτώσεις στην προνύμφη της πεταλούδας Μονάρχης στη Βόρεια Αμερική6.

- τοξικά αποτελέσματα σε ωφέλιμα έντομα. Για παράδειγμα, οι μεταλλαγμένες καλλιέργειες Bt επηρεάζουν δυσμενώς την πράσινη προνύμφη εντόμων της οικογένειας chrysopa7, ωφέλιμο έντομο που παίζει σημαντικό ρόλο στο φυσικό έλεγχο των βλαβερών εντόμων των καλλιεργειών. Τα τοξικά αποτελέσματα των μεταλλαγμένων φυτών Bt στην πράσινη προνύμφη δημιουργούνται μέσω των θηραμάτων-εντόμων (prey) με τα οποία τράφηκε, τα οποία με τη σειρά τους είχαν διατραφεί με τη μεταλλαγμένη καλλιέργεια Bt.

- εμφάνιση ανθεκτικότητας σε βλαβερά έντομα, που οδηγεί σε αυξημένο ψεκασμό με εντομοκτόνα. Για παράδειγμα, στις Η.Π.Α. για να περιορισθεί η ανθεκτικότητα των εντόμων στην τοξίνη Bt, οι αγρότες που έχουν καλλιεργήσει μεταλλαγμένα υποχρεώνονται περιμετρικά να φυτεύουν μη-μεταλλαγμένα Bt φυτά. Ωστόσο, αυτή η πρακτική δεν μπορεί να εφαρμοσθεί στις μικρές φάρμες στην Ευρώπη και αλλού, οι οποίες είναι πολύ διαφορετικές από τις μεγάλες φάρμες στις Η.Π.Α. Το ίδιο πρόβλημα έχει παρατηρηθεί στην Ινδία8 με το βαμβάκι Bt.

- δυσμενείς επιπτώσεις σε οικοσυστήματα του εδάφους. Για παράδειγμα, οι καλλιέργειες Bt εκκρίνουν την τοξίνη από τη ρίζα στο έδαφος9 και τα υπολείμματα των καλλιεργειών Bt που έχουν μείνει στο χωράφι περιέχουν την ενεργή τοξίνη Bt10. Η τοξίνη Bt παραμένει στο έδαφος, ιδιαίτερα αν πρόκειται για κρύα χειμερινή περίοδο11. Αυτό αυξάνει την πιθανότητα συσσώρευσης τοξινών Bt στο έδαφος12, δημιουργώντας πιθανόν προβλήματα σε οργανισμούς του εδάφους που δεν αποτελούν στόχο καθώς και στην υγεία του οικοσυστήματος του εδάφους.

β) για ανθεκτικές σε ζιζανιοκτόνα καλλιέργειες13

- τοξικά αποτελέσματα των ζιζανιοκτόνων στα οικοσυστήματα. Για παράδειγμα, το ζιζανιοκτόνο Roundup (που χρησιμοποιείται σε συνδυασμό με τις μεταλλαγμένες καλλιέργειες Roundup Ready της Monsanto) έχει αποδειχθεί τοξικό για τους γυρίνους, επηρεάζοντας τις θαλάσσιες κοινότητες και μειώνοντας τη βιοποικιλότητα14. Επιπλέον,   ένας τουλάχιστον τύπος του Roundup  φαίνεται ότι μπορεί να επιφέρει ενδοκρινολογικές αναταραχές, π.χ. μπορεί να παρεμβαίνει στη λειτουργία των ορμονών.15

- απώλεια ζιζανίων, ποικιλίας ζιζανίων και σχετικής βιοποικιλότητας. Για παράδειγμα, έχει αποδειχθεί ότι υπάρχουν λιγότερες πεταλούδες στα όρια της ανθεκτικής σε ζιζανιοκτόνα μεταλλαγμένης ελαιοκράμβης, διότι υπάρχουν λιγότερα αγριολούλουδα (και επομένως νέκταρ) για να τραφούν οι πεταλούδες.

- αύξηση της ανθεκτικότητας των ζιζανίων/ της ανθεκτικότητας στα ζιζανιοκτόνα. Η εξέλιξη της ανθεκτικότητας των ζιζανίων στο ζιζανιοκτόνο Roundup αποτελεί τώρα σοβαρή ανησυχία στις Η.Π.Α. και αλλού, όπου οι καλλιέργειες Roundup Ready καλλιεργούνται σε ευρεία κλίμακα16. Αυτή η ανθεκτικότητα των ζιζανίων σημαίνει ότι πρέπει να χρησιμοποιηθούν αυξημένες ποσότητες του ζιζανιοκτόνου για τον έλεγχο αυτών των ζιζανίων17, ή ότι εκτός από αυτό πρέπει να χρησιμοποιηθούν κι άλλα ζιζανιοκτόνα18.

- αποτελέσματα σε μικροοργανισμούς του εδάφους. Για παράδειγμα, η χρήση ζιζανιοκτόνων στη μεταλλαγμένη σόγια οδηγεί σε μείωση του αριθμού των αζωτοβακτήριων στην περιοχή της ρίζας, βακτηρίων που δεσμεύουν άζωτο (από την ατμόσφαιρα)19. Έχει επίσης αναφερθεί ότι η χρήση του ζιζανιοκτόνου glyphosate τη μία χρονιά μπορεί να ενισχύσει την ανάπτυξη μυκήτων, (fusarium), στα ζιζάνια που φυτρώνουν την επόμενη χρονιά20.

Τοξικές πρωτεΐνες σε περιττώματα ζώων

Τα γουρούνια21 και τα μοσχάρια22 που τρέφονται με μεταλλαγμένα φυτικά προϊόντα εκκρίνουν ορισμένη ποσότητα γενετικά μεταλλαγμένου DNA και μεγάλα τμήματα πρωτεΐνης Bt. Η έκκριση μεγάλων τμημάτων πρωτεΐνης Bt από ζώα που τρέφονται με γενετικά μεταλλαγμένα φυτά προκαλεί ανησυχίες για το περιβάλλον, καθώς, παρόλο που έχουν διασπαστεί, οι τοξίνες Bt διατηρούν την τοξικότητά τους23. Η πρωτεΐνη Bt θα μπορούσε να συσσωρευτεί στο έδαφος, φτάνοντας ενδεχομένως σε τοξικά επίπεδα σε ορισμένα έντομα.

«Η τυχαία ή μηχανική διασπορά ζωοτροφών στο έδαφος μπορεί να εισάγει με τεχνητό τρόπο γενετικά μεταλλαγμένες καλλιέργειες στο περιβάλλον. Η έκκριση μέσω των περιττωμάτων τμημάτων του γονιδίου Cry1Ab και της πρωτεΐνης Cry1Ab στο έδαφος μπορεί να προκαλέσει περισσότερες ανησυχίες»24.

2) Αβεβαιότητα όσον αφορά την ασφάλεια των γενετικά μεταλλαγμένων καλλιεργειών που χρησιμοποιούνται για τη διατροφή των ζώων και των ανθρώπων.

Υπάρχει αυξανόμενη ανησυχία για την ασφάλεια των γενετικά μεταλλαγμένων καλλιεργειών που χρησιμοποιούνται στις ζωοτροφές. Υπάρχουν αυξανόμενες ενδείξεις ότι δεν διενεργείται επαρκής έλεγχος στα γενετικά μεταλλαγμένα προϊόντα σχετικά με την ασφάλειά τους για τη διατροφή τόσο των ανθρώπων όσο και των ζώων.

Πού είναι οι ανεξάρτητες μελέτες;

Τα επιστημονικά συγγράμματα υστερούν σημαντικά σε ανεξάρτητες μελέτες για την ωφέλεια των γενετικά μεταλλαγμένων καλλιεργειών τόσο για τα ζώα όσο και για τους ανθρώπους. Μία πρόσφατη ανασκόπηση τέτοιων μελετών βρήκε μόνο δέκα επιστημονικά ελεγμένες μελέτες που αφορούν γενετικά μεταλλαγμένα τροφές και ζωοτροφές στα επιστημονικά συγγράμματα, οι μισές από τις οποίες πραγματοποιήθηκαν σε συνεργασία με τις εταιρείες βιοτεχνολογίας25. Αυτή η κατάσταση συνεχίζεται, με την πλειοψηφία των πρόσφατων μελετών να είναι βραχυχρόνιες σε συνεργασία με τις εταιρείες βιοτεχνολογίας26.

Οι φάκελοι που υποβάλλονται στις αρμόδιες αρχές από τις εταιρείες βιοτεχνολογίας όταν επιδιώκουν την έγκριση για τις γενετικά μεταλλαγμένες καλλιέργειές τους, γενικά περιλαμβάνουν πληροφορίες που αφορούν τη σύνθεσή τους και βραχυχρόνια πειράματα πάνω στις ζωοτροφές. Σε πολλές από τις μελέτες αυτές, σημαντικές διαφορές παρατηρούνται συχνά στη σύνθεση των γενετικά μεταλλαγμένων και των μη γενετικά μεταλλαγμένων φυτών (π.χ. στη σύνθεση των βιταμινών) και στις αντιδράσεις των ζώων (π.χ. στα επίπεδα γλυκόζης), αλλά αυτές συχνά χαρακτηρίζονται «ως μη βιολογικής αξίας» από τις εταιρείες βιοτεχνολογίας και τις αρμόδιες αρχές27. Επομένως, οι νομοθετικές ρυθμίσεις για τις μεταλλαγμένες καλλιέργειες, τόσο για τις τροφές όσο για τις ζωοτροφές χαρακτηρίζονται ως αποτυχία σε πολλές χώρες. Δεν γνωρίζουμε αν οι γενετικά μεταλλαγμένες καλλιέργειες είναι ασφαλείς για κατανάλωση από τον άνθρωπο ή από τα ζώα. Αυτό απεικονίζει η συνεχής διαμάχη που υπάρχει μεταξύ των επιστημόνων και της πολιτείας για τον καθορισμό της ασφάλειας των μεταλλαγμένων τροφίμων και ζωοτροφών. Στην Ε.Ε. υπάρχουν πολλές διαφωνίες μεταξύ των κρατών-μελών και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την έγκριση των γενετικά μεταλλαγμένων προϊόντων. Για παράδειγμα, τον Αύγουστο του 2005 ένα ανθεκτικό σε ζιζανιοκτόνα γενετικά μεταλλαγμένο καλαμπόκι, το MON863, εγκρίθηκε από την Επιτροπή ως κατάλληλο για χρήση στις ζωοτροφές, παρά το γεγονός ότι οι υπουργοί Περιβάλλοντος των 14 χωρών της Ε.Ε. το καταψήφισαν.28 Πρόσφατα στην Αυστραλία εγκαταλείφθηκε ένα δεκαετές πείραμα γενετικά μεταλλαγμένου αρακά, όταν μια νέα επιστημονική μελέτη έδειξε ότι ο μεταλλαγμένος αρακάς προκαλούσε σοβαρά προβλήματα στην υγεία ποιντικιών29.

Ανθεκτικότητα στα αντιβιοτικά

Ορισμένα γενετικά μεταλλαγμένα φυτά που χρησιμοποιούνται σήμερα στη διατροφή των ζώων (π.χ. το ανθεκτικό στα έντομα γενετικά μεταλλαγμένο καλαμπόκι Bt176 της Syngenta) περιέχει γονίδια που είναι ανθεκτικά στα αντιβιοτικά. Θα μπορούσαν να υπονομεύσουν σοβαρά την αποτελεσματική θεραπεία των ασθενειών, αν η ανθεκτικότητα στα αντιβιοτικά μεταφέρεται σε βακτήρια που μπορεί να είναι επιβλαβή για την υγεία των ανθρώπων και των ζώων, καθιστώντας τη χρήση των αντιβιοτικών ανώφελη. Η Αρχή της Προφύλαξης ολοφάνερα υπαγορεύει να απαγορευτεί οποιαδήποτε χρήση ανθεκτικών σε αντιβιοτικά γονιδίων στις μεταλλαγμένες καλλιέργειες. Η  απόσυρση των γονιδίων που είναι ανθεκτικά σε αντιβιοτικά απαιτείται από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Τροφίμων και Γεωργίας και τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας30.

Τα τελευταία χρόνια αρκετές μελέτες έδειξαν ότι DNA από τροφές και ζωοτροφές (συμπεριλαμβανομένων των γενετικά μεταλλαγμένων τροφών και ζωοτροφών) δεν διασπάται πλήρως στα ζώα ή τους ανθρώπους ή δεν διασπάται τόσο εύκολα, όπως πίστευαν στο παρελθόν. Γενετικά μεταλλαγμένο DNA έχει βρεθεί στα έντερα και τα περιττώματα ζώων31. Η επιβίωση του γενετικά μεταλλαγμένου DNA στα έντερα των ζώων αυξάνει τις πιθανότητες για οριζόντια μεταφορά γονιδίων γενετικά μεταλλαγμένου DNA σε βακτήρια του εντέρου. Αν οι μεταλλαγμένες ζωοτροφές περιέχουν γονίδια ανθεκτικά στα αντιβιοτικά, αυτό θα μπορούσε τελικά να επηρεάσει τη χρήση ορισμένων αντιβιοτικών στη θεραπεία μολύνσεων. Η έκκριση γενετικά μεταλλαγμένου DNA εγείρει ανησυχίες για τη μεταφορά της ανθεκτικότητας στα αντιβιοτικά σε βακτήρια.

Φυτικό DNA σε ζώα

Φυτικό DNA από ζωοτροφές έχει ανιχνευθεί στους μύες κοτόπουλων32 και στα όργανα μοσχαριών33. Παρόλο που ακόμα δεν έχει ανιχνευθεί γενετικά μεταλλαγμένο DNA στους ιστούς ζώων, αυτό δεν μπορεί να αποκλεισθεί, ειδικά για ζώα που τρέφονται μακροχρόνια με μεταλλαγμένα φυτά. Αν το γενετικά μεταλλαγμένο DNA πράγματι εισχώρησε στους ιστούς των ζώων που τρέφονται με γενετικά μεταλλαγμένες ζωοτροφές, τότε αυξάνονται οι πιθανότητες άτομα που κατανάλωσαν κρέας ζώων που τρέφονται με γενετικά μεταλλαγμένα φυτά να κατάπιαν ασυναίσθητα γενετικά μεταλλαγμένο DNA.

Παρόλο που καμία δημοσιευμένη μελέτη δεν έχει ανακαλύψει γενετικά μεταλλαγμένο DNA στο αγελαδινό γάλα, φυτικό DNA έχει όντως βρεθεί εκεί34. Συνεπώς, η πιθανότητα γενετικά μεταλλαγμένου DNA στο γάλα δεν μπορεί να αποκλεισθεί, ειδικά για ζώα που τρέφονται μακροχρόνια με γενετικά μεταλλαγμένα φυτά.

Αλλεργίες

Οι αγρότες χαρακτηρίζονται ως ομάδα κινδύνου λόγω αλλεργιών σχετικών με την καλλιέργεια γενετικά μεταλλαγμένων φυτών, οι οποίες θα μπορούσαν να εμφανιστούν ακόμα κι αν οι γενετικά μεταλλαγμένες καλλιέργειες προορίζονταν μόνο για ζωοτροφές35. Η συγκομιδή γενετικά μεταλλαγμένων καλλιεργούμενων φυτών και ορισμένες τεχνικές επεξεργασίας τροφίμων παράγουν σκόνες οι οποίες θα μπορούσαν να προκαλέσουν στους ανθρώπους αλλεργία σε νεοφανείς πρωτεΐνες των μεταλλαγμένων καλλιεργειών μέσω της εισπνοής και της επαφής με το δέρμα.

3) Απρόσμενες και απρόβλεπτες επιπτώσεις των γενετικά μεταλλαγμένων καλλιεργειών

Οι σημερινές γενετικά μεταλλαγμένες καλλιέργειες προϋποθέτουν την τυχαία, συχνά δια της βίας, εισαγωγή γονιδίων από ένα διαφορετικό οργανισμό στο ίδιο το DNA του φυτού. Αυτό μπορεί να προκαλέσει απρόσμενες και απρόβλεπτες επιπτώσεις. Για παράδειγμα, η εισαγωγή μπορεί να διαταράξει ένα γονίδιο του φυτού ή να προκαλέσει τροποποιήσεις σε μία πρωτεΐνη του φυτού η οποία υπάρχει ήδη.

Κατά τη διάρκεια της διαδικασίας της γενετικής μηχανικής, η εισαγωγή γονιδίων μπορεί να προκαλέσει αφαιρέσεις και ανασυνδυασμούς στο ίδιο το DNA του φυτού36. Αυτό μπορεί επίσης να προκαλέσει απρόσμενες και απρόβλεπτες επιπτώσεις. Για παράδειγμα, η σόγια Roundup Ready περιέχει τμήματα και ανασυνδυασμένο DNA, και έχει αποδειχθεί ότι αυτά είναι ενεργά (π.χ. παράγουν RNA). Οι ανακαλύψεις αυτές πραγματοποιήθηκαν μόνο λίγα χρόνια αφότου η σόγια Roundup Ready καλλιεργήθηκε για εμπορικούς σκοπούς37. Παρόμοιες ανωμαλίες που προκλήθηκαν από τη διαδικασία της γενετικής μηχανικής έχουν επίσης βρεθεί σε ορισμένους τύπους γενετικά μεταλλαγμένου καλαμποκιού που είναι ανθεκτικό σε έντομα (Bt11, Bt176, MON810)38. Οι ανωμαλίες αυτές αυξάνουν τις πιθανότητες να έχουν παραχθεί στις γενετικά μεταλλαγμένες καλλιέργειες μη αναμενόμενες, νεοφανείς πρωτεΐνες οι οποίες δεν έχουν ελεγχθεί.

Υπάρχουν αρκετά παραδείγματα των απρόβλεπτων συνεπειών που προκαλούν τα γενετικά μεταλλαγμένα φυτά που καλλιεργούνται για εμπορική χρήση π.χ. η γενετικά μεταλλαγμένη σόγια Roundup Ready προκάλεσε απρόβλεπτες απώλειες καλλιεργειών σε ζεστές, ξηρές καιρικές συνθήκες λόγω της ρήξης βλαστού, η οποία, το πιθανότερο, δημιουργήθηκε από αυξημένη λιγνίνη39, και οι κάψες του βαμβακιού έπεσαν ανεξήγητα από φυτά βαμβακιού Roundup Ready40. Μικρότερα επίπεδα φυτοοιστρογόνων βρέθηκαν στους σπόρους της γενετικά μεταλλαγμένης σόγιας Roundup Ready, σε σύγκριση με τους σπόρους της συμβατικής σόγιας41. Τα φυτοοιστρογόνα είναι ουσίες των φυτών που μοιάζουν με ορμόνες, οι οποίες θεωρούνται ότι έχουν θετική επίδραση στην υγεία. Αυτή η διαφορά ανακαλύφθηκε μόνο αφότου η σόγια Roundup Ready καλλιεργήθηκε για εμπορική χρήση επί μερικά χρόνια.

Τέτοιου είδους απρόβλεπτες αλλαγές που προκλήθηκαν από τη διαδικασία της γενετικής μηχανικής είναι απίθανο να προβλεφθούν από τη νομοθεσία  καθώς οποιεσδήποτε αλλαγές στην παραγωγή πρωτεΐνης του φυτού που επέφερε το DNA το οποίο δεν έχει αναγνωρισθεί μπορεί να είναι σημαντικές, αλλά όχι άμεσα εμφανείς. Αλλαγές μπορεί να εμφανισθούν μόνο αφού περάσουν μερικές γενιές ή σε μία περίοδο στρεσαρίσματος του φυτού42. Τέτοιου είδους απρόσμενες και απρόβλεπτες επιπτώσεις θα μπορούσαν να έχουν αντίκτυπο στην ασφάλεια του περιβάλλοντος και στην υγεία των ζώων και των ανθρώπων.

Συμπεράσματα

Τα γενετικά μεταλλαγμένα προϊόντα ενέχουν πολλές βάσιμες αρνητικές περιβαλλοντικές επιπτώσεις. Οι επιπτώσεις αυτές είναι ιδιαίτερα καλά τεκμηριωμένες για τις ανθεκτικές σε ζιζανιοκτόνα και έντομα καλλιέργειες. Οι συνέπειες της χρήσης γενετικά μεταλλαγμένων φυτών για ζωοτροφές είναι ότι τα φυτά αυτά θα αναπτυχθούν και θα έχουν ως επακόλουθο αυτές τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις. Επιπλέον, υπάρχει συνεχής διαμάχη μεταξύ των επιστημόνων για την ασφάλεια των γενετικά μεταλλαγμένων προϊόντων για τα ζώα και τους ανθρώπους. Οι απρόσμενες και οι απρόβλεπτες επιπτώσεις των γενετικά μεταλλαγμένων καλλιεργειών στην υγεία των ζώων και των ανθρώπων, δεν μπορούν, επομένως, να αποκλεισθούν.

Η Greenpeace πιστεύει ότι οι πολλές (πιθανές) αρνητικές επιπτώσεις των γενετικά μεταλλαγμένων καλλιεργούμενων φυτών στο περιβάλλον   δικαιολογούν την απαγόρευση των γενετικά μεταλλαγμένων προϊόντων. Επιπλέον, επειδή υπάρχουν σοβαρές αμφιβολίες όσον αφορά την ασφάλεια των γενετικά μεταλλαγμένων καλλιεργειών για τους ανθρώπους και τα ζώα, θα πρέπει να επικαλεσθούμε την Αρχή της Προφύλαξης και δεν θα πρέπει να χρησιμοποιούμε τους γενετικά μεταλλαγμένους οργανισμούς ως τροφές ή ως ζωοτροφές.

ΑΝΑΦΟΡΕΣ/ ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ

1 Branford, S. 2004. Argentina's bitter harvest. New Scientist: 40-43, 17th April 2004 Branford, S. 2004. Argentina's bitter harvest. New Scientist: 40-43, 17th April 2004

2 Orson, J. 2002. Gene stacking in herbicide tolerant oilseed rape: lessons from the Northern American experience. English Nature Research Reports no. 443, Peterborough, UK. http://www.english-nature.org.uk/pubs/publication/PDF/enrr443.pdf
Legere, A. 2005. Risks and consequences of gene flow from herbicide-resistant crops: canola (Brassica napus L.) as a case study. Pest Management Science 61: 292-300.

3 Daniels, R., Boffey, C., Mogg, R., Bond J. & Clarke, R. 2005. The potential for dispersal of herbicide tolerance genes from genetically-modified, herbicide-tolerant oilseed rape crops to wild relatives. UK DEFRA contract ref EPG 1/5/151. http://www.defra.gov.uk/environment/gm/research/pdf/epg_1-5-151.pdf

4 Haygood, R., Ives, A.R. & Andow, D.A. 2003. Consequences of recurrent gene flow from crops to wild relatives. Proceedings of the Royal Society of London B, Biological Sciences 10.1098/rspb.2003.2426

5 See also Greenpeace 2004. Environmental dangers of insect resistant Bt crops. www.greenpeace.org

6 Dively, G.P., Rose, R., Sears, M.K., Hellmich, R.L. Stanley-Horn, D.E. Calvin, D.D. Russo, J.M. & Anderson, P.L.. 2004. Effects on monarch butterfly larvae (Lepidoptera: Danaidae) after continuous exposure to Cry1Ab expressing corn during anthesis. Environmental Entomology 33: 1116-1125.

7 Hilbeck, A., Moar, W.J., Pusztai-Carey, M., Filippini, A. & Bigler, F. 1999. Prey-mediated effects of Cry1Ab toxin and protoxin and Cry2A protoxin on the predator Chrysoperla carnea. Entomologia Experimentalis et Applicata 91: 305-316.
Dutton A., Klein, H., Romeis, J. & Bigler, F. 2002. Uptake of Bt toxin by herbivores feeding on transgenic maize and consequences for the predator Chrysoperla carnea. Ecological Entomology 27: 441-447.

8 Jayaraman, K.S. 2002. Poor crop management plagues Bt cotton experiment in India. Nature Biotechnology 20: 1069.
Jayaraman, K.S. 2003. India debates results of its first transgenic cotton crop. Nature, 421, 681.

9 Saxena, D., Flores, S. & Stotzky, G. 2002. Bt toxin is released in root exudates from 12 transgenic corn hybrids representing three transformation events. Soil Biology and Biochemistry 34: 133-137.

10 Flores, S., Saxena, D & Stotzky, G. 2005. Transgenic Bt plants decompose less in soil than non-Bt plants. Soil Biology and Biochemistry 37: 1073-1082.

11Tapp, H. & Stotzky, G. 1998. Persistence of the insecticidal toxin from Bacillus thuringiensis subsp. kurstaki in soil. Soil Biology and Biochemistry 30: 471-476.
Zwahlen, C., Hilbeck, A., Gugerli, P. & Nentwig, W. 2003. Degradation of the Cry1Ab protein within transgenic Bacillus thuringiensis corn tissue in the field. Molecular Ecology 12: 765-775.

12 Venkateswerlu G. & Stotzky, G. 1992. Binding of the protoxin and toxin proteins of Bacillus thuringiensis subsp. kurstaki on clay minerals. Current Microbiology 25: 225-233.

13 See also Greenpeace 2004. More and more "superweeds" with genetically engineered crops. www.greenpeace.org and Greenpeace 2004. Monsanto's GE 'Roundup Ready' Soya– What more can go wrong? www.greenpeace.org

14 Relyea, R.A. 2005. The impact of insecticides and herbicides on the biodiversity and productivity of aquatic communities. Ecological Applications 15: 618-627.
Relyea, R.A. 2005. The lethal impact of roundup on aquatic terrestrial amphibians. Ecological Applications, 15: 1118–1124.
Relyea, R.A., Schoeppner, N.M. & Hoverman, J.T. 2005. Pesticides and amphibians: the importance of community context. Ecological Applications, 15: 1125–1134.

15 Richard, S., Moslemi, S., Sipahutar, H., Benachour, N. & Seralini, G-E. 2005. Differential effects of glyphosate and Roundup on human placental cells and aromatase. Environmental Health Perspectives 113: 716–720.

16 Roy, B.A. 2004. Rounding up the costs and benefits of herbicide use. Proceedings of the National Academy of Sciences 101: 13974-13975.
Baucom, R.S. & Mauricio, R. 2004. Fitness costs and benefits of novel herbicide tolerance in a noxious weed. Proceedings of the National Academy of Sciences 101: 13386–13390.
Vitta, J.I., Tuesca, D. & Puricelli, E. 2004. Widespread use of glyphosate tolerant soybean and weed community richness in Argentina. Agriculture, Ecosystems and Environment 103: 621–624.

17 Harztler, B. 2003. http://www.weeds.iastate.edu/mgmt/2003/glyresistance.shtml

18 Readymaster ATZ contains both glyphosate and atrazine, see www.monsanto.com/monsanto/us_ag/content/crop_pro/ready_master_atz/label.pdf 

19 King, C.A., Purcell, L.C. & Vories, E.D. 2001. Plant growth and nitrogenase activity of glyphosate-tolerant soybean in response to foliar glyphosate applications. Agronomy Journal 93: 179–186.
Zablotowicz, R.M. & Reddy, K.N. 2004. Impact of glyphosate on the Bradyrhizobium japonicum symbiosis with glyphosate-resistant transgenic soybean: a minireview. Journal of Environmental Quality 33: 825–831.

20 Coghlan, A. 2003. Weedkiller may encourage blight. New Scientist, 16th August 2003, p. 6.

21 Chowdhury, E.H., Kuribara, H., Hino, A., Sultana, P., Mikami, O., Shimada, N., Guruge, K.S., Saito, M. and Nakajima, Y. 2003. Detection of corn intrinsic and recombinant DNA fragments and Cry1Ab protein in the gastrointestinal contents of pigs fed genetically modified corn Bt11. Journal of Animal Science, 81: 2546-2551.

22 Einspanier, R., Lutz, B., Rief, S., Berezina, O., Zverlov, V., Schwarz, W. and Mayer, J. 2004. Tracing residual recombinant feed molecules during digestion and rumen bacterial diversity in cattle fed transgene maize. European Food Research and Technology 218: 269-273.

23 Chowdhury et al. 2003. op. cit.

24 Chowdhury et al. 2003. op. cit.

25 Pryme, I.F. & Lembcke, R. 2003. In vivo studies on possible health consequences of genetically modified food and feed —with particular regard to ingredients consisting of genetically modified plant materials. Nutrition and Health 17: 1-8.

26 See, for example, Erickson, G.E. Robbins, N.D., Simon, J.J., Berger, L.L., Klopfenstein, T.J., Stanisiewski, E.P. and Hartnell, G. F. 2003. Effect of feeding glyphosate-tolerant (Roundup-Ready events GA21 or nk603) corn compared with reference hybrids on feedlot steer performance and carcass characteristics. Journal of Animal Science 81: 2600-2608.
Brown, P., Wilson, K.A.., Jonker, Y. & Nickson, T.E. 2003. Glyphosate Tolerant Canola Meal Is Equivalent to the Parental Line in Diets Fed to Rainbow Trout. Journal of Agricultural Food and Chemistry, 51: 4268-4272.

27 See, for example, Opinions of the European Food Safety Authority on NK603  http://www.efsa.eu.int/science/gmo/gmo_opinions/177_en.html and MON 863 and MON 863 x MON 810 http://www.efsa.eu.int/science/gmo/gmo_opinions/383_en.html.
See also Greenpeace 2004. The European food Safety Authority (EFSA): failing consumers and the environment.
http://eu.greenpeace.org/downloads/gmo/CritiqueOnEFSA-April2004.pdf

28 See, Friends of the Earth Europe: http://www.foeeurope.org/GMOs/pending/votes_results.htm 

29 Prescott, V.E., Campbell, P.M., Moore, A., Mattes, J., Rothenberg, M.E., Foster, P.S., Higgins, T.J.V. & Hogan, S.P. 2005. Transgenic expression of bean alpha-amylase inhibitor in peas results in altered structure and immunogenicity. Journal of Agricultural And Food Chemistry 53: 9023 - 9030 (published November 16, 2005)

30 Directive 2001/18/EC of the European Parliament and of the Council on the deliberate release into the environment of genetically modified organisms and repealing Council Directive 90/220/EEC.  Official Journal of the European Communities L 106/1. Joint FAO/WHO Food Standards Programme. Codex Alimentarius Commission 2003. Report of the fourth session of the Codex Ad Hoc Intergovernmental Task Force on foods derived from biotechnology. ALINORM 03/34A http://www.codexalimentarius.net 

31 Einspanier et al. 2004. op. cit.; Chowdhury, et al. 2003. op. cit.
Chowdhury, E.H., Mikami, O., Murata, H., Sultana, P., Shimada, N., Yoshioka, M., Guruge, K.S., Yamamoto, S., Miyazaki, S., Yamanaka, N. & Nakajima, Y. 2004. Fate of maize intrinsic and recombinant genes in calves fed genetically modified maize Bt11. Journal of Food Protection, 67: 365-370.

32 Einspanier, R., Klotz, A., Kraft, J., Aulrich, K., Poser, R., Schwagele, F., Jahreis, G. & Flachowsky, G. 2001. The fate of forage plant DNA in farm animals: a collaborative case-study investigating cattle and chicken fed recombinant plant material. European Food Research and Technology, 212: 129-134.
Klotz, A., Mayer, J. & Einspanier, R. 2002. Degradation and possible carry over of feed DNA monitored in pigs and poultry. European Food Research and Technology 214: 271–275.
Aeschbacher, K., Messikommer, R., Meile, L. & Wenk, C. 2005. Bt176 corn in poultry nutrition: physiological characteristics and fate of recombinant plant DNA in chickens. Poultry Science 84: 385-394.

33 Chowdhury et al. 2004. op. cit.

34 Einspanier et al. 2001. op. cit.; Phipps, R.H., Deaville, E.R. & Maddison, B.C. 2003. Detection of transgenic and endogenous plant DNA in rumen fluid, duodenal digesta, milk, blood, and feces of lactating dairy cows. Journal of Dairy Science, 86: 4070-4078.

35 Royal Society 2002. Genetically modified plants for food use and human health—an update. Policy document 4/02, Royal Society, London. www.royalsoc.ac.uk.
Bernstein, J.A., Bernstein, L., Bucchini, L., Goldman, L.R., Hamilton, R.G., Lehrer, S., Rubin, C. & Hugh Sampson, A. 2003. Clinical and laboratory investigation of allergy to genetically modified foods. Environmental Health Perspectives, 111: 114-1121.

36 Svitashev, S.K. & Somers D.A. 2001. Genomic interspersions determine the size and complexity of transgene loci in transgenic plants produced by microprojectile bombardment. Genome 44: 691–697.

37 Windels, P., Taverniers, I. Depicker, A. Van Bockstaele, E. & De Loose, M. 2001. Characterisation of the Roundup Ready soybean insert. European Food Research and Technology, 213: 107-112.
Rang, A., Linke, B & Jansen, B. 2005. Detection of RNA variants transcribed from the transgene in Roundup Ready soybean. European Food Research and Technology 220: 438-443.
See also: Greenpeace 2004. Monsanto's GE 'Roundup Ready' Soya– What more can go wrong?
www.greenpeace.org
Correspondence between UK government and Monsanto at
http://www.food.gov.uk/science/ouradvisors/novelfood/acnfppapers/gmissues/60500/.

38 De Schrijver, A. & Moens. W. 2003. Report on the molecular characterisation of the genetic map of event Bt11. http://www.biosafety.be/TP/MGC.html.
De Schrijver, A. & Moens. W. 2003. Report on the molecular characterisation of the genetic map of event Bt176.
http://www.biosafety.be/TP/MGC.html.
Hernandez, M., Pla, M., Esteve, T., Prat, S., Puigdomenech, P. & Ferrando. A. 2003. A specific real-time quantitative PCR detection system for event MON810 in maize YieldGard ® based on the3-transgene integration. Transgenic Research 12: 179–189.

39 Coghlan, A 1999. Splitting headache: Monsanto’s modified soya beans are cracking up in the heat. New Scientist, 20th November, p. 25.

40 Fox J.L. 1997. Farmers say Monsanto’s engineered cotton drops bolls. Nature Biotechnology 15: 1233.

41 Lappe, M.A., Bailey, E.B., Childress, C.C. & Setchell, K.D.R. 1999. Alterations in clinically important phytoestrogens in genetically modified, herbicide-tolerant soybeans. Journal of Medicinal Food, 1: 241-245.

42 Riha, K., McKnight, T.D. Griffing, L.R. & Shippen, D.E. 2001. Living with instability: plant responses to telomere dysfunction. Science, 291: 797-1800.

Greenpeace
Κλεισόβης 9, 106 77 Αθήνα / Τηλ: 210-38.06.374-5 / Fax: 210-38.04.008
www.greenpeace.gr

.
ecocrete.gr .


ÌΓ ôçí ΓáãΓΓ­Γ©ΓÞ ÷ïñçãßΓʽ ôçò

¸íôáðç & ØçâéΓʽΓÞ ÅðéΓïéíùíßΓʽ
Είσοδος Χρήστη
Ψευδώνυμο

Κωδικός

Ξέχασες τον κωδικό;
Ξεχάσατε τον κωδικό σας?
Δεν έχετε λογαριασμό ακόμα? Δημιουργήστε τώρα!
Έχουμε 194 επισκέπτες σε σύνδεση
Επισκέπτες: 54568013
ΣΗΜΑΝΤΙΚΟ:



ΛΑΦΟΝΗΣΙ S.O.S. Πρωτοβουλία Πολιτών για την Προστασία του Λαφονησιού. Συλλογή υπογραφών!

Cavo Sidero
facebook group!



Φουρόγατος 78 Μαρ-Απρ 08
Φουρόγατος 77 Ιαν-Φεβ 08
Φουρόγατος 76 Νοε-Δεκ 07
Φουρόγατος 75 Σεπ-Οκτ 07
Φουρόγατος 74 Ιουλ-Αύ 07
Φουρόγατος 73 Μάι-Ιούν 07
Φουρόγατος 72 Μαρ-Απρ 07
Φουρόγατος 71 Ιαν-Φεβ 07
Φουρόγατος 70 Νοε-Δεκ 06
Φουρόγατος 69 Σεπ-Οκτ 06
Φουρόγατος 68 Ιουλ-Αυ 06
Φουρόγατος 67 Μαι-Ιουν 06
Φουρόγατος 66 Μαρ-Απρ 06
Φουρόγατος 65 Ιαν-Φεβ 06


Οικολόγιο 5. 20.01.2010

Οικολόγιο 4. 27.03.2009

Οικολόγιο 3. 12.10.2008
Οικολόγιο 2. 25.07.2008
Οικολόγιο 1. 10.06.2008


Φυλλάδιο της Οικολογικής Πρωτοβουλίας Χανίων για τις επιπτώσεις από τα κινητά και τις κεραίες


 
Οι εισηγήσεις της Ημερίδας "Προοπτικές βιώσιμης τοπικής ανάπτυξης και μεγάλες τουριστικές επενδύσεις"  9 Δεκ. 2006 στην 5η Συνάντηση του ΟικοΚρήτη

Κίνηση Πολιτών Μεσσαράς για το Περιβάλλον
Κατεβάστε το ενημερωτικό φυλλάδιο για το Διαμετακομιστικό Σταθμό στον κόλπο της Μεσσαράς (.pdf 425k)

ΥΠΟΓΡΑΨΤΕ ΤΗ ΔΙΑΜΑΡΤΥΡΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΛΙΜΑΝΙ ΣΤΟΝ ΚΟΛΠΟ ΤΗΣ ΜΕΣΣΑΡΑΣ!
Κατά της εγκατάστασης ενός τεραστίου διαμετακομιστικού σταθμού στον κόλπο της Μεσσαράς στη Νότια Κρήτη!

Η Ημερίδα στη Σητεία (27.2.2006) για τις μεγάλες τουριστικές επενδύσεις στην Ανατολική Κρήτη

 Γήπεδα Γκολφ
• Οι εισηγήσεις της ημερίδας για τα γήπεδα γκολφ
• ΚΑΤΕΒΑΣΤΕ ΕΔΩ ΣΕ ΑΡΧΕΙΟ .doc ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ! (660k)
Γήπεδα Γκολφ: Παραπομπές
Ο Πόλεμος του Γκολφ στην Ιερή Κοιλάδα του Μεξικού

Φράγμα στο φράγμα Αποσελέμη!!!
 
Τα συμπεράσματα της επιστημονικής ημερίδας για το φράγμα στον Αποσελέμη (.doc)
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ - ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ - ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ
Το φράγμα στον Αποσελέμη είναι διάτρητο!

ΠΛΟΗΓΗΣΗ ΣΤΟ ECOCRETE: Στην Κεντρική Σελίδα του ecocrete θα βρεις παραπομπές για τα 60 τελευταία άρθρα. Για να διαβάσεις παλαιότερα άρθρα, πήγαινε στις σελίδες των
οικολογικών ομάδων και στο αρχείο άρθρων όπου μπορείς να τα αναζητήσεις θεματικά. Μπορείς ακόμη να χρησιμοποιήσεις την ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ.
Θα βρεις επίσης πάνω από 700 παραπομπές στη σελίδα ΣΥΝΔΕΣΕΙΣ


ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΣΕΛΙΔΑ | ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΕΣ ΟΜΑΔΕΣ | ΑΡΧΕΙΟ ΑΡΘΡΩΝ | ΣΥΝΔΕΣΕΙΣ | ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ | ΔΡΑΣΕ ΤΩΡΑ! | ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΔΙΑΚΟΠΕΣ | ΒΙΒΛΙΑ-ΤΥΠΟΣ κ.α.
©2001 - 2004, Ecocrete, All Rights Reserved.
WebSite Created and Hosted by metrovista creative media, Heraklion.