ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΣΕΛΙΔΑ Πέμπτη 20 Ιούν 2019
Μενού - Επιλογές
ΕΠΙΛΟΓΕΣ
Η ζημιά στο περιβάλλον είναι μεγαλύτερη από το όφελος σε παροχή νερού Εκτύπωση Αποστολή με e-mail
Οικολογική Παρέμβαση Ηρακλείου - Αποσελέμης, Λαγκάδα
Κάρλα Τσιφού-Ρωμάνου , Κυριακή, 21 Φεβρουάριος 2010

Από το 2003 η Κάρλα Τσιφού-Ρωμάνου, διδάκτορας του Πανεπιστημίου Κορνέλλ, και καθηγήτρια Περιβαλλοντολογίας στη Σχολή Πολεοδομίας του Πολιτειακού Πανεπιστημίου του Σινσιννάτι, Οχάιο, ΗΠΑ, είχε επισημάνει την αστοχία του φράγματος στον Αποσελέμη με άρθρο της στην εφημερίδα Πατρίς: «Ενώ ο υπόλοιπος κόσμος αμφισβητεί τη χρησιμότητα, και συχνά διακόπτει τις επενδύσεις του σε νέα φράγματα, η Κρήτη ακόμα εμμένει σε ένα σχέδιο πάνω από σαράντα χρόνων για την αύξηση της παροχής νερού στην περιοχή του Ηρακλείου με την κατασκευή ενός μεγάλου φράγματος στην κοιλάδα του Αποσελέμη».


Το μεγάλο φράγμα Αποσελέμη:

Η ζημιά στο περιβάλλον είναι μεγαλύτερη από το όφελος σε παροχή νερού.

Άρθρο της Κάρλας Τσιφού-Ρωμανού* που δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Πατρίς (http://www.patris.gr) στις 11/11/2003

Ενώ ο υπόλοιπος κόσμος αμφισβητεί τη χρησιμότητα, και συχνά διακόπτει τις επενδύσεις του σε νέα φράγματα, η Κρήτη ακόμα εμμένει σε ένα σχέδιο πάνω από σαράντα χρόνων για την αύξηση της παροχής νερού στην περιοχή του Ηρακλείου με την κατασκευή ενός μεγάλου φράγματος στην κοιλάδα του Αποσελέμη του Δήμου Χερσονήσου.

Tο σχέδιο αυτό είχε προταθεί σε περίοδο ακμής της κατασκευής φραγμάτων παγκοσμίως. Από τότε όμως, διαπιστώθηκε πως το τελικό κόστος αυτών των έργων δεν ανταποκρίνεται στα τελικά ωφέλη από την κατασκευή τους, συγκεκριμένα όσον αφορά τους αντικειμενικούς στόχους της διαχείρισης νερού, καθώς υπάρχουν ενδείξεις πως τα φράγματα μπορεί, αντί να λύνουν, να δημιουργούν προβλήματα, ενεργώντας ενάντια στη φύση και τον κύκλο του νερού και κατα συνέπεια προκαλλώντας περιβαλλοντική διατάραξη σε ολόκληρη τη λεκάνη αποροής.

Οι αντιρρήσεις στην κατασκευή φραγμάτων για περιβαλλοντικούς λόγους ξεκίνησαν με τη δραστηριοποίηση ομάδων πολιτών που ανησυχούσαν για το περιβάλλον ανά τον κόσμο. Αυτές οι ανησυχίες τελικά μεταδόθηκαν στα ανώτατα κέντρα λήψης αποφάσεων και πλέον επηρεάζουν την πολιτική διαχείρισης υδάτινων πόρων σε εθνικό και διεθνές επίπεδο. Το 1996 ο Daniel P. Beard, πρώην πρόεδρος του Ομοσπονδιακού Γραφείου Υδάτινων Πόρων των ΗΠΑ, ενός από τους μεγαλύτερους οργανισμούς κατασκευής φραγμάτων στον κόσμο, δήλωσε πως «η εποχή της κατασκευής φραγμάτων φτάνει στο τέλος της σε όλο τον κόσμο». Στις ΗΠΑ δεν κατασκευάζουν πλέον φράγματα, αλλά αντίθετα γκρεμίζουν ορισμένα από τα ήδη υπάρχοντα καθώς προτιμάται να εφαρμόζονται πιό σύγχρονες και αειφόρες μέθόδοι διαχείρισης του νερού. Το φυσικό περιβάλλον στις κοιλάδες των ποταμών όπου είχαν κατασκευαστεί φράγματα αποκαθίσταται σταδιακά στην προ-φράγματος κατάστασή τους, με δαπανηρές και μακροχρόνιες διαδικασίες, τα αποτελέσματα των οποίων θα αρχίσουν να καρπώνονται οι επόμενες γενιές.

Η Ευρώπη επίσης αλλάζει τακτική στο θέμα της κατασκευής μεγάλων φραγμάτων. Γιά παράδειγμα, πρόσφατα στη Γαλλία αντί να κτιστούν τρία νέα φράγματα στην Κοιλάδα του Loire όπως είχε προγραμματιστεί αρχικά, το κράτος γκρέμισε δύο υπάρχοντα φράγματα στον ποταμό Loire και ένα στον ποταμό Leguer.


Δεν θεωρείται πλέον παραδεκτό, αλλά ούτε και αναγκαίο, να απογυμνωθεί το τοπίο μιάς περιοχής από τις φυσικές περιβαλλοντικές λειτουργίες του και από το φυσικό του κάλος γιά την αύξηση της παροχής νερού, ή ακόμη και γιά την παραγωγή ενέργειας γιά την περιοχή. Ο χρόνος έχει δείξει ότι τα οφέλη από κατασκευές και τεχνικά έργα μεγάλης κλίμακας - παροχή των αναγκαίων ποσοτήτων νερού και ενέργειας - υλοποιούνται μόνο για περιορισμένο χρονικό διάστημα, και πως αυτά τα οφέλη τελικά έχουν υψηλό οικονομικό, κοινωνικό και περιβαλλοντικό κόστος. Η επιστήμη έχει πλέον δείξει ότι όταν λειτουργούμε σε συνεργασία με τη φύση, αντί να προσπαθούμε να την τιθασεύσουμε, σε πολλές περιπτώσεις οδηγούμαστε σε πιό μακροχρόνιες και αειφόρες λύσεις.

Σήμερα τα θέματα διαχείρισης νερού είναι δυνατόν να αντιμετωπισθούν μέσω χαμηλότερου κόστους και περιβαλλοντικά ευαίσθητων λύσεων, που προκύπτουν μέσα από ανοικτές διαδικασίες, κατά τις οποίες κρίνονται δίκαια οι εναλλακτικές προτάσεις και το κοινό έχει πλήρη και σωστή πληροφόρηση. Τέτοιες ανοικτές διαδικασίες που προάγουν την κοινωνική δικαιοσύνη, την περιβαλλοντική προστασία και αναβάθμιση, και οικονομική αποτελεσματικότητα, είναι τα κλειδιά για την αειφόρο ανάπτυξη της περιοχής της Λαγγάδας, του Δήμου Χερσονήσου, και της πόλης του Ηρακλείου.

Σ’ αυτό το πνεύμα της πληροφόρησης για ανοικτό διάλογο, θα παραθέσω εδώ θέματα σχετικά με το περιβάλλον και τους φυσικούς πόρους που πρόκειται να δημιουργηθούν έαν κατασκευαστεί το φράγμα του Αποσελέμη.

Η Κρήτη είναι ένα νησί προικισμένο με πολλά χαρίσματα. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται όμορφα και μοναδικά οικοσυστήματα και περιβαλλοντικοί πόροι. Αυτοί οι πόροι έχουν θρέψει τον πολιτισμό του νησιού για χιλιάδες χρόνια. Σήμερα αυτή η φυσική ομορφιά είναι παράγονταςπου έλκει εκατομμύρια τουρίστες κάθε χρόνο. Δυστυχώς οι ανάγκες αυτών των εκατομμυρίων τουριστών, μαζί με τις απαιτήσεις του σύγχρονου τρόπου ζωής των κατοίκων του νησιού, αρχίζουν να εξαντλούν αυτούς τους πόρους. Τα άγρια βότανα και φυτά, η ευρεία ποικιλία άγριων λουλουδιών, τα σαλιγκάρια, οι μέλισσες και άλλα είδη άγριας ζωής, τα δέντρα και οι άλλοι φυσικοί πόροι όπως το έδαφος και το νερό, όλα συνυπάρχουν σε μιά ευαίσθητη ισορροπία που τώρα απειλείται. Όταν αυτά τα στοιχεία συμβιώνουν σε ένα προστατευμένο οικοσύστημα, μπορούν να προσφέρουν πολλά περισσότερα από την απλή ομορφιά του κρητικού τοπίου. Παρέχουν οφέλη συν της άλλης που θα συντείνουν στην ευημερία των κατοίκων της Κρήτης. Αυτά τα οφέλη αποκαλούνται περιβαλλοντικές και οικολογικές λειτουργίες. Αυτό σημαίνει ότι από την διαταραχή του φυσικού περιβάλλοντος διακυβεύονται πολλά περισσότερα από την απώλεια ένος λουλουδιού, ενός ζώου ή του τοπίου. Αυτή η διαταραχή έχει αντίκτυπο και στην ανθρώπινη ευημερεία. Προκειμένου να καθοριστεί αυτή η αλληλεπίδραση με μεγαλύτερη ακρίβεια, οι περιβαλλοντολόγοι σε όλον τον κόσμο αναζητούν ολοένα και περισσότερους τρόπους για να επεξηγήσουν την κοινωνική και οικονομική αξία αυτών των περιβαλλοντικών λειτουργιών ώστε να δείξουν τη σημασία της προστασίας και διατήρησης της περιβαλλοντικής ακεραιότητας. Για παράδειγμα, μια οργάνωση κοινής οφέλειας γιά την προστασία των δασών στη βόρεια Αμερική έχει δημιουργήσει ένα υπολογιστικό πρόγραμμα, το "Green City" (Πράσινη πόλη), που υπολογίζει την αξία των δέντρων σε συγκεκριμένες τοποθεσίες με βάση τις περιβαλλοντικές λειτουργίες που προσφέρουν αυτά τα δέντρα στην περιοχή τους. Στην Κρήτη, τα δέντρα παρέχουν φυσικό φιλτράρισμα των αέριων ρυπαντών, ελέγχουν με φυσικό τρόπο τη θερμοκρασία και συγκρατούν το έδαφος και τις όχθες των ποταμών, ιδιότητες που είναι σημαντικές για τον έλεγχο της διάβρωσης του εδάφους, των προσχώσεων στια παράλια, και των πλημμυρών. Σε κάθε μιά από τις λειτουργίες που παρέχουν τα δέντρα μπορεί να αποδοθεί μια αξία. Στην περίπτωση της περιοχής του προτεινόμενου φράγματος, η αξία που θα χαθεί είναι τεράστια, καθώς εκτιμάται ότι θα κοπούν περισσότερα από 75.000 δέντρα. Αντίστοιχη ανάλυση μπορεί να γίνει για οποιοδήποτε στοιχείο του περιβάλλοντος. Η ουσία βρίσκεται στο ότι όλα τα διαφορετικά στοιχεία του περιβάλλοντος συνενεργούν σαν ένα σύστημα, και ότι το σύστημα αυτό έχει πολλούς λειτουργικούς ρόλους στους οποίους βασιζόμαστε γιά την καθημερινή μας ζωή, χωρίς όμως να αναγνωρίζουμε πάντα την αξία τους.

Η περισσότερη βιβλιογραφία σχετικά με τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις των φραγμάτων αναφέρεται σε περιπτώσεις όπου υπάρχει ένα ποτάμι με ροή καθόλη τη διάρκεια του χρόνου και το οποίο, με τη δημιουργία του φράγματος, θα ζημειωθεί από την απώλεια της βιοποικιλότητας όσον αφορά την ιχθυοπανίδα, από την απώλεια των υγροτόπων και την μείωση του ρόλου τους στον έλεγχο των πλημμυρών και στην παροχή φυσικού καταλύματος ζώων και πουλιών, και από την απώλεια των ρεόντων ποσοτήτων νερού κατα μήκος της διαδρομής του ποταμού. Στην Κρήτη, όπου δεν υπάρχουν ψάρια στα ποτάμια, υπάρχουν λίγοι μόνιμοι υγρότοποι, και το νερό ρέει μόνο εποχιακά, είναι εύκολο να αψηφήσουμε τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις που θα έχει η κατασκευή ενός φράγματος. Παρ’ όλ’ αυτά, οι διασυνδέσεις ανάμεσα στον φυσικό κύκλο του νερού, το έδαφος και τη χλωρίδα και πανίδα είναι περισσότερο ευαίσθητες σε ένα ημίξηρο οικοσύστημα όπως αυτό της Κρήτης. Το υδάτινο σύστημα πάνω και κάτω από το έδαφος σε ολόκληρη την κοιλάδα ενός ποταμού είναι αλληλοσυνδεδεμένο, και εξαρτάται από τις εποχιακές ροές του νερού. Ένα φράγμα στην περιοχή αυτή θα έχει σημαντική επίδραση στην ποσότητα και την ποιότητα του νερού σε μιά πολύ ευρύτερη περιοχή από αυτή όπου βρίσκεται το ποτάμι και το φράγμα. Η ποσότητα του νερού που τροφοδοτεί τις υπόγειες δεξαμενές φιλτραρίσματος και αποθήκευσης των υδάτων θα μειωθεί. Τα πηγάδια και οι πηγές θα υποφέρουν λόγω της πτώσης του νερού, αυξάνοντας έτσι την εξάρτηση της περιοχής από το νερό που διανέμεται μέσω δικτύων ύδρευσης, αυξάνοντας το κόστος ύδρευσης και πιθανώς μειώνοντας την παραγωγικότητα των καλλιεργειών (και θυμηθείτε πως η Λαγκάδα ειναι μιά από τις πιό σημαντικές περιοχές παραγωγής ελαιόλαδου στην Κρήτη).

Επιπροσθέτως, εκτός από την διαταραχή του υδρολογικού κύκλου της ευρύτερης περιοχής του φράγματος, ενδεχομένως να υπάρξουν και περιβαλλοντικές επιπτώσεις από τη δημιουργία της μεγάλης ανοικτής δεξαμενής του προτεινόμενου φράγματος. Η μεγάλη επιφάνεια στάσιμου νερού (που σύμφωνα με ορισμένες προβλέψεις θα έχει τη μορφή στάσιμης λάσπης γιά μεγάλα χρονικά διαστήματα) θα προκαλέσει μια σειρά από προβλήματα. Πρώτον, στο κλίμα της Κρήτης, οι απώλειες νερού λόγω εξάτμισης θα είναι σημαντικές. Δεύτερον, αν η υπάρχουσα βλάστηση (δένδρα, φυτά, καλλιέργειες) καλυφθεί από το νερό του φράγματος, τα φυτά σταδιακά θα αρχίσουν να σαπίζουν και να εκλύουν μεθάνιο το οποίο, εκτός του ότι συμβάλει στο φαινόμενο του θερμοκήπιου, είναι και εύφλεκτο. Τρίτον, έχει αποδειχτεί ότι τέτοια είδη δεξαμενών δημιουργούν ένα νέο οικοσύστημα το οποίο τείνει να αναπαράγει ένα είδος τοξικής άλγης που έιναι πολύ δύσκολο να τεθεί υπό έλεγχο. Το νερό θα πρέπει να καθαριστεί από την άλγη πριν διανεμηθεί για οικιακή κατανάλωση. Η διαδικασία καθαρισμού απαιτεί τη χρήση πολύ προηγμένης και δαπανηρής τεχνολογίας. Τέλος, το στάσιμο νερό σε θερμό κλίμα επιτρέπει την αναπαραγωγή διαφόρων μέσων διάδοσης ασθενειών, ορισμένα από τα οποία είναι αρκετά μεγάλα ώστε να είναι ορατά, όπως είναι τα κουνούπια, ενώ πολλά απο αυτά είναι μικροσκοπικά όπως τα giardia. Γιά να αντιμετωπιστούν τέτοιου είδους προβλήματα, οι τεχνικές διαχείρισης νερού σε ξηρά κλίματα τείνουν να επανακατευθύνουν το φυσικά εκλυόμενο νερό – βροχοπτώσεις, πηγές, ποτάμια -- στις υπάρχουσες υπόγειες δεξαμενές νερού σε πολλαπλές τοποθεσίες, στηριζόμενες στον φυσικό υδρολογικό κύκλο κάθε περιοχής και ελαχιστοποιώντας την διαταραχή στην επιφάνεια του εδάφους. Τεχνολογίες έχουν αναπτυχθεί, που επεκτείνουν την αποθηκευτική χωρητικότητα των υπόγειων δεξαμενών και κατευθύνουν το νερό μέσα σε αυτές τις δεξαμενές κατακράτησης και αποθήκευσης.

Μιά δεύτερη κατηγορία θεμάτων προκύπτουν από τη διακοπή και την αλλαγή της φυσικής ροής του νερού με την κατασκευή του φράγματος. Όλες οι φυσικές περιοχές ανάμεσα στο φράγμα και τη θάλασσα θα υποστούν αλλαγές, και ειδιαίτερα ο βιότοπος στις εκβολές του ποταμού Αποσελέμη. Ανάμεσα στις φυσικές περιβαλλοντικές αξίες του δήμου Χερσονήσου, αυτή η βιολογικά πλούσια περιοχή ξεχωρίζει λόγω της προσέλκυσης αποδημητικών πουλιών. Η παρουσία τους προσελκύει παρατηρητές πουλιών από όλη την Ελλάδα και την υπόλοιπη Ευρώπη, δημιουργώντας έτσι ένα ρεύμα οικοτουρισμού συγκεκριμένες φορές τον χρόνο. Αυτό είναι ένα μόνο παράδειγμα της οικονομικής αξίας που παράγουν τα περιβαλλοντικά πλεονεκτήματα της περιοχής. Όπως έχει ήδη αναφερθεί, η ανατροφοδότηση των υπόγειων υδάτων θα μειωθεί σημαντικά. Θα δημιουργηθεί επίσης μια σημαντική ποσότητα ιζήματος (λάσπης) μέσα στην υδατοδεξαμενή της Λαγκάδας – αποτελούμενη τόσο από «καλό» χώμα όσο και από πιθανά λιπάσματα και φυτοφάρμακα. Όλοι έχουμε δει τις τεράστιες ποσότητες επιφανειακού χώματος που εκβάλονται στη θάλασσα κατά την περίοδο του φθινοπώρου με τις πρώτες καταρρακτώδεις βροχές. Αυτό το ίζημα, αφού εισχωρήσει μέσα στη δεξαμενή, θα απαιτεί μεγάλης κλίμακας φιλτράρισμα. Και η συγκέντρωση χημικών λιπασμάτων και φυτοφαρμάκων θα απαιτεί ειδικό καθαρισμό του νερού προκειμένου να καταστεί ασφαλές για οικιακή χρήση.

Η τρίτη κατηγορία περιβαλλοντικών προβλημάτων θα προκύψει στη φάση της κατασκευής του φράγματος. Τα πρώτα προγραμματισμένα έργα περιλαμβάνουν την κατασκευή ενός νέου δρόμου από το χωριό Ποταμιές έως το χωριό Γωνιές, καθώς ο υπάρχων δρόμος που τώρα συνδέει αυτά τα χωριά θα καλυφθεί από το νερό του φράγματος. Ο προτεινόμενος δρόμος θα χαρακτεί στην πλαγιά του βουνού, μέσα από το δάσος ή τα ελαιόφυτα, κατά μήκος της ανατολικής ή δυτικής πλευράς της κοιλάδας. Και στις δύο περιπτώσεις το κόψιμο ενός τεράστιου αριθμού δέντρων και η διαταραχή/καταστροφή του φυσικού περιβάλλοντος θα είναι σημαντική. Επιπρόσθετα, οι γαιοτομές στις απότομες πλαγιές θα είναι τεράστιες, προκειμένου να κατασκευαστεί ένας σύγχρονος και ασφαλής δρόμος. Αν ακολουθηθούν οι συνήθεις πρακτικές – δές τις πληγές από τις τομές της Εθνικής Οδού νότια του Λιμένα Χερσονήσου -- οι πλαγιές της Λαγκάδας θα απομείνουν σημαδεμένες και με απόκρημνες κλίσεις, υπό συνεχή διάβρωση, και θα χρειαστούν γενιές για να αναπτύξουν καινούργια βλάστηση. Συνεπώς, τόσο η περιβαλλοντική ακεραιότητα όσο και η αισθητική αξία της εισόδου στη Λαγκάδα θα καταστραφούν. Η έλξη τουρισμού στην ενδοχώρα, καθώς και η άνθιση του ρεύματος «επιστροφή στο χωριό» που τα τελευταία χρόνια παρατηρήται σε χωριά της περιοχής όπως το Αβδού και οι Γωνιές, θα χαθούν.

Μετά τον νέο δρόμο έρχεται η καθ’ αυτό κατασκευή του φράγματος. Για να σχηματιστεί το επίχωμα του φράγματος θα απαιτηθούν τεράστιες ποσότητες χώματος. Από πού θα προέλθουν αυτές οι ποσότητες; Θα καταστραφούν και άλλες πλαγιές της περιοχής, ή θα μεταφερθούν χώματα και μπάζα στην κοιλάδα από ένα στόλο φορτηγών που θα προκαλέσουν μόνιμη και καταστροφική αέρια ρύπανση; Αν τα δέντρα και η βλάστηση της περιοχής της κοιλάδας που θα καλυφθεί με νερό απομακρυνθούν γιά να καθαριστεί η κοίτη της υπό κατασκευή λίμνης, πού θα μεταφερθεί όλος αυτός ο όγκος των οργανικών υλών; Ακόμη, τι θα συμβεί με τη ροή του νερού κατά τη διάρκεια της κατασκευαστικής φάσης; Στην γειτονική μας Τουρκία, αλλά και σε άλλες χώρες, κατά τη διάρκεια της μακράς περιόδου κατασκευής, δοκιμής και αρχικής λειτουργίας φραγμάτων, προκλήθηκαν ανεξέλεγκτες πλημμύρες σε περιοχές που ποτέ πριν δεν είχαν πλημμυρίσει, γιατί δεν είχε δωθεί σωστή λύση στο θέμα της προσωρινής αλλαγής της ροής του νερού κατά την κατασκευαστική περίοδο. Υπάρχει πρόνοια γι αυτό το θέμα στη μελέτη του έργου;

Προτάσεις. Στην αρχή αυτού του άρθρου τόνισα τις τάσεις που παρατηρούνται παγκοσμίως γιά τη δραστική μείωση της χρήσης φραγμάτων ως μέσου επίλυσης προβλημάτων διαχείρισης νερού. Θα ήθελα να κλείσω προτείνοντας τρεις στρατηγικές αντιμετώπισης της έλλειψης νερού στο Ηράκλειο και σε ολόκληρη την Κρήτη. Η πρώτη στρατηγική είναι η ολοκληρωμένη και συνολική διαχείριση του νερού σε ολόκληρο το νησί. Στην πραγματικότητα, η διαχείριση νερού είναι η ουσία του θέματος εδώ. Το πρόβλημα που τίθεται είναι, Πώς είναι δυνατόν οι περιορισμένοι υδάτινοι πόροι του νησιού να επεκταθούν ώστε να ικανοποιήσουν την αυξανόμενη ζήτηση. Η Κρήτη έχει το πλεονέκτημα πως, σαν νησί, αποτελεί ένα κλειστό σύστημα. Σε τέτοιες περιπτώσεις μπορεί να εκτιμηθεί η διατιθέμενη ποσότητα νερού σε ολόκληρο το σύστημα, να κατανοηθεί το δίκτυο ροής του, και στη συνέχεια να διαμορφωθεί ένα συντονισμένο πρόγραμμα συγκέντωσης, αποθήκευσης, μεταφοράς, και διανομής του. Είναι γνωστό πως υπάρχουν ήδη συγκεκριμένες μελέτες που προσεγγίζουν το πρόβλημα τροφοδοσίας νερού στην Κρήτη από αυτή τη σκοπιά, με σπουδαιότερες τις μελέτες και τις προτάσεις του Οργανισμού Ανάπτυξης της Ανατολικής Κρήτης (ΟΑΝΑΚ). Η δεύτερη στρατηγική αφορά την εξοικονόμιση του νερού κυρίως στον τουριστικό τομέα. Ένα μίγμα από τεχνικές εξοικονόμισης και οικονομικά κίνητρα και αντικίνητρα για την κατανομή των απαιτήσεων και την κατανάλωση νερού στα ξενοδοχεία, τις τουριστικές εγκαταστάσεις, τις εμπορικές επιχειρήσεις και τους ιδιωτικούς κήπους θα προωθούσε λύσεις οικονομικά εφικτές και αποτελεσματικές και που ταυτόχρονα προστατεύουν τους φυσικούς πόρους. Για παράδειγμα, σε άλλα μέρη του κόσμου με ξηρά κλίματα όπως αυτό της Κρήτης, αρχές ξηρικής αρχιτεκτονικής τοπίου χρησιμοποιούνται στην φύτευση κατά μήκος των δρόμων, στο σχεδιασμό γηπέδων γκόλφ, και στη διαμόρφωση του τοπίου για τουριστική αξιοποίηση.

Η τελευταία στρατηγική θα ήταν η υιοθέτηση περιβαλλοντικά ευαίσθητων τεχνολογιών για τη συγκέντρωση, αποθήκευση και διανομή του νερού. Προεξέχουσες ανάμεσά τους θα ήταν η συστηματική συγκέντρωση και αποθήκευση ομβρίων από τα σπίτια, τις εμπορικές και τουριστικές εγκαταστάσεις και επιχειρήσεις, η ανανέωση των δεξαμενών αποθήκευσης ομβρίων στο υπέδαφος, και ο πειραματισμός με σύγχρονες εναλλακτικές τεχνολογίες όπως είναι η αφαλάτωση θαλάσσιου νερού.

Στοιχεία από αυτές τις τρείς στρατηγικές μπορούν να αποτελέσουν τμήματα ενός προγράμματος αειφόρου διαχείρισης νερού για όλο το νησί, που δεν θα έχει ανάγκη να βασίζεται στην κατασκευή μεγάλων φραγμάτων, και δεν θα προκαλέσει τις καταστροφές που απειλούνται από την κατασκευή του φράγματος Αποσελέμη.

*Η κυρία Κάρλα Τσιφού-Ρωμάνου είναι διδάκτορας του Πανεπιστημίου Κορνέλλ, και καθηγήτρια Περιβαλλοντολογίας στη Σχολή Πολεοδομίας του Πολιτειακού Πανεπιστημίου του Σινσιννάτι, Οχάιο, ΗΠΑ.

Σχόλια

Δεν μπορείς να κάνεις σχόλια.
Πρέπει πρώτα να κάνεις Είσοδο ή να Εγγραφείς στο ecocrete.gr εδώ.


Ξ“ΒŒΞ“οŸƒ ôçí Ξ“οŸƒΞ“Ξ…Ξ“Β£Ξ“οŸƒΞ“Β­Ξ“Β©Ξ“οŸ„Ξ“Βž Ξ“Β·Ξ“β€•Ξ“Β±Ξ“Β§Ξ“Β£Ξ“ΒŸΞ“Κ½ ôçò

Ξ’ΞˆΞ“Β­Ξ“Ξ„Ξ“Ξ…Ξ“Β°Ξ“Β§ & Ξ“Β˜Ξ“Β§Ξ“Ξ†Ξ“Β©Ξ“Κ½Ξ“οŸ„Ξ“Βž Ξ“Β…Ξ“Β°Ξ“Β©Ξ“οŸ„Ξ“β€•Ξ“Β©Ξ“Β­Ξ“Ξ‰Ξ“Β­Ξ“ΒŸΞ“Κ½
Είσοδος Χρήστη
Ψευδώνυμο

Κωδικός

Ξέχασες τον κωδικό;
Ξεχάσατε τον κωδικό σας?
Δεν έχετε λογαριασμό ακόμα? Δημιουργήστε τώρα!
Έχουμε 110 επισκέπτες σε σύνδεση
Επισκέπτες: 36584324
ΣΗΜΑΝΤΙΚΟ:



ΛΑΦΟΝΗΣΙ S.O.S. Πρωτοβουλία Πολιτών για την Προστασία του Λαφονησιού. Συλλογή υπογραφών!

Cavo Sidero
facebook group!



Φουρόγατος 78 Μαρ-Απρ 08
Φουρόγατος 77 Ιαν-Φεβ 08
Φουρόγατος 76 Νοε-Δεκ 07
Φουρόγατος 75 Σεπ-Οκτ 07
Φουρόγατος 74 Ιουλ-Αύ 07
Φουρόγατος 73 Μάι-Ιούν 07
Φουρόγατος 72 Μαρ-Απρ 07
Φουρόγατος 71 Ιαν-Φεβ 07
Φουρόγατος 70 Νοε-Δεκ 06
Φουρόγατος 69 Σεπ-Οκτ 06
Φουρόγατος 68 Ιουλ-Αυ 06
Φουρόγατος 67 Μαι-Ιουν 06
Φουρόγατος 66 Μαρ-Απρ 06
Φουρόγατος 65 Ιαν-Φεβ 06


Οικολόγιο 5. 20.01.2010

Οικολόγιο 4. 27.03.2009

Οικολόγιο 3. 12.10.2008
Οικολόγιο 2. 25.07.2008
Οικολόγιο 1. 10.06.2008


Φυλλάδιο της Οικολογικής Πρωτοβουλίας Χανίων για τις επιπτώσεις από τα κινητά και τις κεραίες


 
Οι εισηγήσεις της Ημερίδας "Προοπτικές βιώσιμης τοπικής ανάπτυξης και μεγάλες τουριστικές επενδύσεις"  9 Δεκ. 2006 στην 5η Συνάντηση του ΟικοΚρήτη

Κίνηση Πολιτών Μεσσαράς για το Περιβάλλον
Κατεβάστε το ενημερωτικό φυλλάδιο για το Διαμετακομιστικό Σταθμό στον κόλπο της Μεσσαράς (.pdf 425k)

ΥΠΟΓΡΑΨΤΕ ΤΗ ΔΙΑΜΑΡΤΥΡΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΛΙΜΑΝΙ ΣΤΟΝ ΚΟΛΠΟ ΤΗΣ ΜΕΣΣΑΡΑΣ!
Κατά της εγκατάστασης ενός τεραστίου διαμετακομιστικού σταθμού στον κόλπο της Μεσσαράς στη Νότια Κρήτη!

Η Ημερίδα στη Σητεία (27.2.2006) για τις μεγάλες τουριστικές επενδύσεις στην Ανατολική Κρήτη

 Γήπεδα Γκολφ
• Οι εισηγήσεις της ημερίδας για τα γήπεδα γκολφ
• ΚΑΤΕΒΑΣΤΕ ΕΔΩ ΣΕ ΑΡΧΕΙΟ .doc ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ! (660k)
Γήπεδα Γκολφ: Παραπομπές
Ο Πόλεμος του Γκολφ στην Ιερή Κοιλάδα του Μεξικού

Φράγμα στο φράγμα Αποσελέμη!!!
 
Τα συμπεράσματα της επιστημονικής ημερίδας για το φράγμα στον Αποσελέμη (.doc)
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ - ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ - ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ
Το φράγμα στον Αποσελέμη είναι διάτρητο!

ΠΛΟΗΓΗΣΗ ΣΤΟ ECOCRETE: Στην Κεντρική Σελίδα του ecocrete θα βρεις παραπομπές για τα 60 τελευταία άρθρα. Για να διαβάσεις παλαιότερα άρθρα, πήγαινε στις σελίδες των
οικολογικών ομάδων και στο αρχείο άρθρων όπου μπορείς να τα αναζητήσεις θεματικά. Μπορείς ακόμη να χρησιμοποιήσεις την ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ.
Θα βρεις επίσης πάνω από 700 παραπομπές στη σελίδα ΣΥΝΔΕΣΕΙΣ


ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΣΕΛΙΔΑ | ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΕΣ ΟΜΑΔΕΣ | ΑΡΧΕΙΟ ΑΡΘΡΩΝ | ΣΥΝΔΕΣΕΙΣ | ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ | ΔΡΑΣΕ ΤΩΡΑ! | ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΔΙΑΚΟΠΕΣ | ΒΙΒΛΙΑ-ΤΥΠΟΣ κ.α.
©2001 - 2004, Ecocrete, All Rights Reserved.
WebSite Created and Hosted by metrovista creative media, Heraklion.