ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΣΕΛΙΔΑ Δευτέρα 22 Ιούλ 2019
Μενού - Επιλογές
ΕΠΙΛΟΓΕΣ
ΕΛΑΦΟΝΗΣΙ: ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ Η ΟΡΘΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ Εκτύπωση Αποστολή με e-mail
Παγκρήτιο Δίκτυο Οικ. Οργ. - Φυσικό Περιβάλλον, Φυσικοί Πόροι της Κρήτης
Ελένη Καπετανάκη-Μπριασούλη , Δευτέρα, 01 Σεπτέμβριος 2008


Φτάνοντας ο επισκέπτης στο Ελαφονήσι την καλοκαιρινή περίοδο δεν μπορεί να διανοηθεί ότι πρόκειται για μια νομικά (de jure) προστατευόμενη περιοχή που ανήκει στο Ευρωπαϊκό δίκτυο Φύση (Natura) 2000 (GR 4340002). Η χρήση της περιοχής έχει δημιουργήσει συνθήκες de facto αποχαρακτηρισμού της... Το θέαμα είναι τουλάχιστον αποκαρδιωτικό. Στην ευρύτερη περιοχή προσπέλασης, το σχετικά επίπεδο χαρακτηριστικό ξηρικό ανάγλυφο της δυτικής Κρήτης με θέα την απέραντη θάλασσα κατακλύζεται από το γνωστό χαοτικό μίγμα στύλων και καλωδίων ΔΕΗ και ΟΤΕ, άναρχης ανάπτυξης κατοικιών, καταλυμάτων, κέντρων διασκέδασης και θερμοκηπίων ετερόκλητης κατασκευής και φτωχής αισθητικής (με εξαιρέσεις) και τα πάσης φύσης ‘απορρίμματα’ που κοσμούν την Ελληνική ύπαιθρο. Στην εγγύτερη, παράκτια περιοχή κυριαρχούν στόλοι σταθμευμένων αυτοκινήτων έκτασης διεθνούς αεροδρομίου, τροχόσπιτα στην παραλία, απλωμένα πλαστικά είδη παραλίας και εξοχής παντού στην άμμο αλλά κυρίως κάτω από τους κέδρους (ακόμα και σε επαφή με το περίφραγμα των προστατευόμενων (;) κέδρων), κιόσκι πληροφοριών, αναψυκτήρια, πωλητήριο τοπικών ειδών, κοινόχρηστες τουαλέτες και ομπρέλες μέσα ακόμα και στον αμμώδη ‘λαιμό’ που ενώνει την ξηρά με το Ελαφονήσι. Ο ξύλινος διάδρομος που τυπικά χωρίζει την αμμώδη παραλία από τον υπόλοιπο χώρο δεν παίζει κανένα ρόλο πλην του να εμποδίζει τη στάθμευση ακόμα πιο κοντά στην ‘ρόδινη’ παραλία. Φυσικά, πλήθος κόσμου περιφέρεται στην αμμώδη ακτή και στο νησί σε πυκνότητες μεγάλης πλατείας σε ώρα προεκλογικής συγκέντρωσης. Ούτε από ψηλά, όταν πλησιάζει, ούτε και στην παραλία είναι δυνατόν ο επισκέπτης να αντικρύσει το υπέροχο θέαμα που κόπιασε χρόνια η φύση να φτιάξει.

Είναι αλήθεια ότι το Ελαφονήσι είναι ένα προκλητικό φυσικό υδατοπάρκο (waterpark!) που όλοι θέλουν να περιπλανηθούν μέσα του και να παίξουν, όχι μόνο τα παιδιά. Όμως, γνωρίζουν όσοι πάνε ότι πρόκειται για προστατευόμενη περιοχή; Κι αν δεν το γνωρίζουν, έχουν τη δυνατότητα να το αντιληφθούν και να συμπεριφερθούν ανάλογα, όπως κι όσοι το γνωρίζουν (που αναπόφευκτα απογοητεύονται), όταν η περιοχή βρίσκεται σε τέτοια κατάσταση; Δεν αρκούν λίγες πινακίδες και ενημερωτικά φυλλάδια, γιατί η φυσική ομορφιά και η οικολογική αξία ενός τόπου βιώνονται. Κι αυτό το βίωμα το προσφέρουν και το εξασφαλίζουν ο κατάλληλος σχεδιασμός και η προσεκτική διαχείριση της περιοχής που χωρίς αυτά ο χαρακτηρισμός της ως προστατευόμενης είναι γράμματα κάποιας σελίδας επίσημου κειμένου ...μέχρι που να σβήσουν. Ίδρυση Διαχειριστικών Αρχών όπως και εκπόνηση και εφαρμογή σχεδίων διαχείρισης των περιοχών Φύση 2000 προβλέπονται από την Ευρωπαϊκή νομοθεσία εδώ και σχεδόν 15 χρόνια αλλά στην Ελλάδα έχουν εφαρμοσθεί σε ελάχιστες περιπτώσεις, κι εκεί πλημμελώς. Ο σχεδιασμός και η διαχείριση των προστατευόμενων περιοχών είναι γνωστά και μελετημένα θέματα, όμως, εδώ και πολλές δεκαετίες. Η πλούσια εμπειρία προέρχεται κυρίως από τις ανεπτυγμένες χώρες όπου έχουν αποδώσει περιβαλλοντικά, οικονομικά και κοινωνικά οφέλη στις τοπικές και υπερτοπικές κοινωνίες και οικονομίες ακριβώς επειδή τηρούν κανόνες προστασίας των ευαίσθητων και σπάνιων οικοσυστημάτων.

Οι οικολογικές και ανθρώπινες χρήσεις μιας προστατευόμενης περιοχής χωροθετούνται στη βάση του βαθμού ευαισθησίας της. Συνήθως διακρίνονται τρεις ζώνες: (α) η ζώνη απόλυτης προστασίας, (β) η ενδιάμεση ζώνη ειδικών χρήσεων και (γ) η ζώνη ήπιων οικονομικών δραστηριοτήτων που εκτείνεται στον ευρύτερο γεωγραφικό χώρο. Στη ζώνη απόλυτης προστασίας δεν επιτρέπεται καμία χρήση, σε ακραίες περιπτώσεις ούτε και επίσκεψη. Η επίσκεψη επιτρέπεται υπό όρους (π.χ. αριθμός επισκεπτών ανά ημέρα, οριοθετημένες διαδρομές) και φυσικά αποσκοπεί στο να διατηρήσει άθικτους τους πόρους εκείνους που χρήζουν απόλυτης προστασίας και που αιτιολογούν τον χαρακτηρισμό της ως προστατευόμενης. Στην ενδιάμεση ζώνη επιτρέπονται ελαφρές χρήσεις παθητικής αναψυχής και επιστημονικής ενασχόλησης (π.χ. περίπατος, παρατήρηση, κολύμβηση) και των απολύτως αναγκαίων υποστηρικτικών λειτουργιών και εγκαταστάσεων. Τέλος, στην τρίτη ζώνη συγκεντρώνονται ήπιες οικονομικές δραστηριότητες και εγκαταστάσεις (γεωργία, οικοτεχνία, αναψυχή, γενικές και ειδικές υπηρεσίες) των οποίων ο χαρακτήρας και η ένταση συνάδουν με την περιβαλλοντική και κοινωνικο-πολιτισμική ιδιαιτερότητα της περιοχής. Η διαχείριση και των τριών ζωνών γίνεται στη βάση επιστημονικά ορθών πρακτικών για τις οποίες υπάρχει περισσή σωρευμένη γνώση και εμπειρία.

Η επιτυχία της διαχείρισης των προστατευόμενων περιοχών εξαρτάται από την ισορροπία μεταξύ εφαρμογής περιορισμών χρήσης και προσφοράς κινήτρων διατήρησης, τη διαρκή ροή και συνετή διαχείριση οικονομικών και ανθρώπινων πόρων, και την ενεργή συμμετοχή των χρηστών-επιμελητών της. Οι οικονομικοί πόροι, εκτός από την εξωτερική χρηματοδότηση, μπορούν να προέρχονται και από συλλογή αντιτίμου εισόδου και στάθμευσης στην περιοχή (πόσο κοστίζει ένας Ελληνικός καφές σε σχέση με είσοδο 50 λεπτών ανά άτομο;). Το σημαντικότερο, όμως, είναι ότι όλοι οι πόροι πρέπει να παραμένουν στην περιοχή και να επαναχρησιμοποιούνται διότι κύριος σκοπός τους είναι η στήριξη των δράσεων προστασίας (έργων συντήρησης και ανάδειξης, προσωπικού, κ.λπ.) και όχι η κερδοφορία.

Η ενεργή συμμετοχή κατοίκων και χρηστών καθώς και η ανάπτυξη ήθους επιμελητείας δεν επιτυγχάνονται με ευχολόγια αλλά με την υιοθέτηση και συνεπή εφαρμογή κατάλληλου σχήματος διαχείρισης. Ως τέτοιο έχει κριθεί η συν-διαχείριση, που προβλέπει συμμετοχή του δημόσιου, του ιδιωτικού και του κοινωνικού τομέα, της επιστημονικής κοινότητας, και άλλων ενδιαφερομένων, και καθιστά συνυπεύθυνους όλους τους εμπλεκόμενους στη διαχείριση και χρήση της περιοχής. Όλοι, αλλά κυρίως οι κάτοικοι της περιοχής, οικειοποιούνται και γίνονται ‘ιδιοκτήτες’ των ζητημάτων και των πολλαπλών υλικών και άυλων οφελών που προσφέρει η αειφορική διαχείριση της.

Το Ελαφονήσι, όπως και τα Φαλάσσαρνα, η Γραμβούσα, η Χρυσή (Γαϊδουρονήσι) και τόσες άλλες σπάνιες περιοχές της Κρήτης και της Ελλάδας πάσχουν όχι τόσο από έλλειψη επιστημονικής γνώσης, νομοθεσίας και χρημάτων όσο από την ιστορικά διαμορφωμένη (λόγω έλλειψης θετικών εμπειριών) στρεβλή αντίληψη αρχόντων και αρχομένων ότι η προστασία μιας περιοχής συνεπάγεται μόνο περιορισμούς στη χρήση και οικονομική επιβάρυνση ή μηδενικό όφελος. Έτσι, όχι μόνο βλάπτονται οι πολύτιμες οικολογικές λειτουργίες και υπηρεσίες τους αλλά στερείται το κοινωνικό σύνολο την ευκαιρία ενεργής και συμμετοχικής περιβαλλοντικής παιδείας στις αξίες τους, και κυρίως στο μήνυμα ενός εφικτού τρόπου ζωής σε αρμονία με τη φύση. Τόσο απλά όπως μαθαίνει ότι δεν πετάμε σκουπίδια πάνω σε πολύτιμα κεντήματα, δεν λασπώνουμε γυαλιστερά πατώματα, ...δεν κτίζουμε εργοστάσια σε μαγευτικούς όρμους. Γιατί αλλιώς, πως θα χαιρόμαστε την ομορφιά τους;

Ελένη Καπετανάκη-Μπριασούλη, καθηγήτρια
Τμήμα Γεωγραφίας, Πανεπιστήμιο Αιγαίου
e.briassouli@aegean.gr


Σχόλια

Δεν μπορείς να κάνεις σχόλια.
Πρέπει πρώτα να κάνεις Είσοδο ή να Εγγραφείς στο ecocrete.gr εδώ.


Ξ“ΒŒΞ“οŸƒ ôçí Ξ“οŸƒΞ“Ξ…Ξ“Β£Ξ“οŸƒΞ“Β­Ξ“Β©Ξ“οŸ„Ξ“Βž Ξ“Β·Ξ“β€•Ξ“Β±Ξ“Β§Ξ“Β£Ξ“ΒŸΞ“Κ½ ôçò

Ξ’ΞˆΞ“Β­Ξ“Ξ„Ξ“Ξ…Ξ“Β°Ξ“Β§ & Ξ“Β˜Ξ“Β§Ξ“Ξ†Ξ“Β©Ξ“Κ½Ξ“οŸ„Ξ“Βž Ξ“Β…Ξ“Β°Ξ“Β©Ξ“οŸ„Ξ“β€•Ξ“Β©Ξ“Β­Ξ“Ξ‰Ξ“Β­Ξ“ΒŸΞ“Κ½
Είσοδος Χρήστη
Ψευδώνυμο

Κωδικός

Ξέχασες τον κωδικό;
Ξεχάσατε τον κωδικό σας?
Δεν έχετε λογαριασμό ακόμα? Δημιουργήστε τώρα!
Έχουμε 301 επισκέπτες σε σύνδεση
Επισκέπτες: 37232617
ΣΗΜΑΝΤΙΚΟ:



ΛΑΦΟΝΗΣΙ S.O.S. Πρωτοβουλία Πολιτών για την Προστασία του Λαφονησιού. Συλλογή υπογραφών!

Cavo Sidero
facebook group!



Φουρόγατος 78 Μαρ-Απρ 08
Φουρόγατος 77 Ιαν-Φεβ 08
Φουρόγατος 76 Νοε-Δεκ 07
Φουρόγατος 75 Σεπ-Οκτ 07
Φουρόγατος 74 Ιουλ-Αύ 07
Φουρόγατος 73 Μάι-Ιούν 07
Φουρόγατος 72 Μαρ-Απρ 07
Φουρόγατος 71 Ιαν-Φεβ 07
Φουρόγατος 70 Νοε-Δεκ 06
Φουρόγατος 69 Σεπ-Οκτ 06
Φουρόγατος 68 Ιουλ-Αυ 06
Φουρόγατος 67 Μαι-Ιουν 06
Φουρόγατος 66 Μαρ-Απρ 06
Φουρόγατος 65 Ιαν-Φεβ 06


Οικολόγιο 5. 20.01.2010

Οικολόγιο 4. 27.03.2009

Οικολόγιο 3. 12.10.2008
Οικολόγιο 2. 25.07.2008
Οικολόγιο 1. 10.06.2008


Φυλλάδιο της Οικολογικής Πρωτοβουλίας Χανίων για τις επιπτώσεις από τα κινητά και τις κεραίες


 
Οι εισηγήσεις της Ημερίδας "Προοπτικές βιώσιμης τοπικής ανάπτυξης και μεγάλες τουριστικές επενδύσεις"  9 Δεκ. 2006 στην 5η Συνάντηση του ΟικοΚρήτη

Κίνηση Πολιτών Μεσσαράς για το Περιβάλλον
Κατεβάστε το ενημερωτικό φυλλάδιο για το Διαμετακομιστικό Σταθμό στον κόλπο της Μεσσαράς (.pdf 425k)

ΥΠΟΓΡΑΨΤΕ ΤΗ ΔΙΑΜΑΡΤΥΡΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΛΙΜΑΝΙ ΣΤΟΝ ΚΟΛΠΟ ΤΗΣ ΜΕΣΣΑΡΑΣ!
Κατά της εγκατάστασης ενός τεραστίου διαμετακομιστικού σταθμού στον κόλπο της Μεσσαράς στη Νότια Κρήτη!

Η Ημερίδα στη Σητεία (27.2.2006) για τις μεγάλες τουριστικές επενδύσεις στην Ανατολική Κρήτη

 Γήπεδα Γκολφ
• Οι εισηγήσεις της ημερίδας για τα γήπεδα γκολφ
• ΚΑΤΕΒΑΣΤΕ ΕΔΩ ΣΕ ΑΡΧΕΙΟ .doc ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ! (660k)
Γήπεδα Γκολφ: Παραπομπές
Ο Πόλεμος του Γκολφ στην Ιερή Κοιλάδα του Μεξικού

Φράγμα στο φράγμα Αποσελέμη!!!
 
Τα συμπεράσματα της επιστημονικής ημερίδας για το φράγμα στον Αποσελέμη (.doc)
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ - ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ - ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ
Το φράγμα στον Αποσελέμη είναι διάτρητο!

ΠΛΟΗΓΗΣΗ ΣΤΟ ECOCRETE: Στην Κεντρική Σελίδα του ecocrete θα βρεις παραπομπές για τα 60 τελευταία άρθρα. Για να διαβάσεις παλαιότερα άρθρα, πήγαινε στις σελίδες των
οικολογικών ομάδων και στο αρχείο άρθρων όπου μπορείς να τα αναζητήσεις θεματικά. Μπορείς ακόμη να χρησιμοποιήσεις την ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ.
Θα βρεις επίσης πάνω από 700 παραπομπές στη σελίδα ΣΥΝΔΕΣΕΙΣ


ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΣΕΛΙΔΑ | ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΕΣ ΟΜΑΔΕΣ | ΑΡΧΕΙΟ ΑΡΘΡΩΝ | ΣΥΝΔΕΣΕΙΣ | ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ | ΔΡΑΣΕ ΤΩΡΑ! | ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΔΙΑΚΟΠΕΣ | ΒΙΒΛΙΑ-ΤΥΠΟΣ κ.α.
©2001 - 2004, Ecocrete, All Rights Reserved.
WebSite Created and Hosted by metrovista creative media, Heraklion.