ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΣΕΛΙΔΑ arrow ΑΡΧΕΙΟ ΑΡΘΡΩΝ Πέμπτη 04 Μάρ 2021
Μενού - Επιλογές
ΕΠΙΛΟΓΕΣ
ΤΟ ΚΑΤΑΝΑΛΩΝΕΙΝ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΩΣ Εκτύπωση Αποστολή με e-mail
ΑΡΧΕΙΟ ΑΡΘΡΩΝ - Καταναλωτές
Γιάννης Σχίζας , Πέμπτη, 05 Ιούνιος 2008

Του Γιάννη Σχίζα

Μερικοί επιλέγουν το vivere pericolosamente (ζην επικινδύνως...) για δικούς τους, προσωπικούς λόγους, συνήθως για το "θεαθήναι" από τα ΜΜΕ. Παραδείγματος χάρη εκείνος ο Γάλλος αλεξιπτωτιστής, που έγινε γνωστός γιατί φιλοδόξησε να πηδήσει από το ύψος των 40.000 μέτρων με αερόστατο ! Όμως ο μέσος καταναλωτής στα 99,99 % των περιπτώσεων είναι καθε άλλο παρά "υψιπετής" και διαθέσιμος για πειράματα. Το "καταναλώνειν επικινδύνως" του δημιουργεί μια αφόρητη αίσθηση απειλής, μια παρανοϊκή επιφύλαξη ακόμη και έναντι προϊόντων υπεράνω υποψίας, μια ισοπεδωτική αντιμετώπιση δικαίων και αδίκων της διατροφικής αλυσίδας.

Η σημερινή κρίση των σπορελαίων προκαλεί φοβικές αντιδράσεις και ανασφάλειες στο μεγαλύτερο μέρος της κοινωνίας.Τα ορυκτέλαια που υπεισέρχονται στα ηλιέλαια, τα ηλιέλαια που υπεισέρχονται στις μαγιονέζες, στις κονσέρβες ψαρικών,στις σαλάτες σε κεσεδάκι ή σωληνάριο, στα τσιπς και στα τηγανιζόμενα αρτοσκευάσματα, και όλα αυτά που υπεισέρχονται στα στομάχια των καταναλωτών, συνθέτουν μια κατάσταση εξαιρετικά δυσάρεστη.

Είναι αυτή που αφήνει την ποιότητα ζωής "μετεξετασταία", που αμφισβητεί τη βιομηχανία διατροφής και τους διαφημιστικούς της ισχυρισμούς, που επιβεβαιώνει την υπαρκτή ανεπάρκεια αλλά και την αναγκαιότητα των δημόσιων ελεγκτικών μηχανισμών.Είναι μια κατάσταση που χαστουκίζει ευθέως τους νεοφιλελεύθερους νεάντερνταλ και τις κουτοπόνηρες εμμονές τους στις αυτοδιορθωτικές διαδικασίες της αγοράς.

Ο "τυχαίος" χαρακτήρας της εκδήλωσης του ενός ή του άλλου σκανδάλου δεν ακυρώνει το γεγονός ότι γενικώς τα διατροφικά σκάνδαλα είναι προϊόντα μιας αναγκαιότητας. Τα σκάνδαλα είναι προϊόντα της αγοράς και του ανταγωνισμού, όπου συχνά το "χειροτερότερο" ανταγωνίζεται επιτυχώς το "χειρότερο". Όπου η φτήνεια δεν τρώει μόνο τον παρά αλλά πολλάκις και την ποιότητα των προϊόντων .Τα σκάνδαλα είναι διαχρονικά και διηπειρωτικά, τις πιο πολλές περιπτώσεις αφανή αλλά κάποτε εξόφθαλμα και χαρακτηριστικά της αντίστοιχης εποχής και των ανθρώπων της.

Την 2η χιλιετηρίδα π.Χ η νοθεία της μπύρας με νερό από ασυνείδητους πωλητές είχε πάρει τέτοιες διαστάσεις, ώστε ο "Κώδικας" του αυτοκράτορα της Βαβυλωνίας Χαμουραμπή επέβαλε την ποινή του πνιγμού !Τον 2ο αιώνα μ.Χ ο περίφημος ιατρός Γαληνός δήλωνε ότι γνώριζε πολλούς χασάπηδες και εστιάτορες που πουλάγανε αντί χοιρινού ανθρώπινο κρέας, δεδομένου ότι το δεύτερο είχε γευστική ομοιότητα με το πρώτο! [1]

Στο Μαρόκο της δεκαετίας του 80, μια μεγάλη νοθεία του ελαιολάδου κόστισε στην κοινωνία 50 θανάτους και εξήγειρε τόσο πολύ την κοινή γνώμη, ώστε να οδηγήσει στην αγχόνη αρκετούς λαδέμπορους. Στην Ευρώπη της δεκαετίας του '90, το σκάνδαλο των τρελών αγελάδων ήταν πρωτίστως ένα σκάνδαλο νοθείας φυτικών ζωοτροφών με κρεατάλευρα, πράγμα που μετέτρεπε τα μυρηκαστικά χορτοφάγα ζώα σε σαρκοβόρα. Ιδού τι έλεγε το 1999 ένας αριστερός υπεράνω πάσης υποψίας για αντιευρωπαϊσμό : "Στη Μεγάλη Βρετανία στην αρχή της δεκαετίας του '80, η εντατικοποίηση της βοοτροφίας και η αχαλίνωτη επιδίωξη χαμηλού κόστους παραγωγής και υψηλού κέρδους από την εμπορία των ζώων, του κρέατός τους και όλων των υποπροϊόντων τους, οδήγησε σε τρόπους διατροφής τουλάχιστον εξωφρενικούς... Η απερίγραπτη προσπάθεια απόκρυψης και παραπλάνησης... είτε από τον αυτοματισμό της εξουσίας, είτε από συντεχνιακή ιδιοτέλεια και σύνδεση με την βρετανική κυβέρνηση και διοίκηση, οργάνωσε την αδιαφάνεια και τη σιωπή γύρω από οποιαδήποτε ένδειξη ότι η κρίση προχωρούσε... τέλος, η συνενοχή, αθέλητη ή εκ προθέσεως, των κυβερνήσεων των χωρών-μελών της Ε.Ε και της Κομισιόν... δεν εξάντλησε τα υπαρκτά όρια της θεσμικά κατοχυρωμένης αυτονομίας της, αλλά αντίθετα συνέργησε στην προσπάθεια απόκρυψης και σιωπής... " [2] Τελευταίο και καθόλου ασήμαντο στη χορεία των μεγάλων διατροφικών σκανδάλων : Στο Βέλγιο του 2000 κάποιοι συλλέκτες αποβλήτων ορυκτελαίων(!) είχαν τη φαεινή ιδέα μιας μάλλον δολοφονικής "ανακύκλωσης", δεδομένου ότι ανέθεσαν στους μηχανισμούς αφομοίωσης των πουλερικών την επεξεργασία των επικίνδυνων διοξινών που αναπτύσσονταν στα καμένα λάδια. Τελικά οι διοξίνες ή τα κοτόπουλα δεν έπαθαν τίποτε, όμως το ίδιο δεν συνέβη με τους καταναλωτές...

Η ΤΡΟΦΗ ΕΙΝΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Η ποιότητα της διατροφής είναι ένα θέμα που διεγείρει την προσοχή της "κοινωνίας των πολιτών" - του σώματος δηλαδή εκείνου που είναι διακριτό από την κοινωνία των παθητικών καταναλωτών. Σήμερα γίνεται ηλιελαίου φαεινότερο ότι ο κόσμος της αγοράς, έστω και υπό τις όμορφες, ηθικές και αγγελικές συνθήκες πλήρους ανταγωνισμού, δεν εκμαιεύει τις καλύτερες δυνατές ποιότητες προϊόντων. Η δημόσια παρέμβαση είναι απολύτως απαραίτητη για την διαφάνεια των εμπορευμάτων, ιδιαίτερα μέσα σε συνθήκες όπου οι διαφημιστικοί ισχυρισμοί επενεργούν όπως ακριβώς επενεργεί έναντι των εχθρών της η σουπιά στο θαλάσσιο περιβάλλον : Δηλαδή ρίχνοντας μελάνι και θολώνοντας την όλη κατάσταση...

Η γρήγορη απόσυρση των ηλιελαίων από τις ευρωπαϊκές χώρες που διέθεταν σοβαρούς διοικητικούς μηχανισμούς και το αντίστοιχο "σπεύδε βραδέως" της Ελλάδας, έδωσε ένα ακόμη χαστούκι στην ελλαδική εκδοχή του μύθου της ελεύθερης αγοράς, που θεραπεύει πάσαν νόσον και πάσαν κρατιστικήν μαλακίαν. Και ενώ οι εγχώριοι μηχανισμοί αποδεικνύνοταν υποστελεχωμένοι για να αντιμετωπίσουν ένα τέτοιο ζήτημα ποιότητας ζωής, η εκδήλωση της διεθνούς οικονομικής ύφεσης έφερνε στο προσκήνιο και την άλλη "γενετική" αδυναμία της αγοράς - δηλαδή την αδυναμία της να διασφαλίσει την ποσοτική μεγέθυνση χωρίς κλυδωνισμούς. "Η κρίση στην πραγματικότητα υπογραμμίζει την αποτυχία της λειτουργίας των ελεύθερων αγορών με πλημμελή ή ακατάλληλη ρύθμιση. Για μια ακόμη φορά αποδεικνύεται ότι οι αγορές δεν είναι σε θέση να αυτορυθμιστούν", υποστήριζαν σε κείμενό τους οι Ζακ Ντελόρ, Ζακ Σαντέρ, Χέλμουτ Σμιτ, Μάσιμο Ντ΄Αλέμα, Λοράν Φαμπιούς, Λιονέλ Ζοσπέν και άλλοι... Ανάλογα συμπεράσματα από τις εργασίες μιας επιτροπής εμπειρογνωμόνων της "Παγκόσμιας Τράπεζας" όσον αφορά τις συνθήκες αναπτυξιακής απογείωσης μεγάλου αριθμού χωρών, συνοψίζονταν από τον Κεμάλ Ντερβίς, διευθυντή του Προγράμματος των Ηνωμένων Εθνών για την Ανάπτυξη" : "εκ των ουκ άνευ όρος για τη μείωση της φτώχειας και τη βιώσιμη ανάπτυξη είναι η ύπαρξη ισχυρού κράτους". [3]

Ο διατροφικός τομέας καταλαμβάνει σημαντικό μέρος του ΑΕΠ, ακόμη και σε προχωρημένες κοινωνίες των υπηρεσιών. Η ποσότητα και ποιότητα της τροφής εξακολουθεί να παραμένει μεγάλο πολιτικό θέμα ακόμη και εκεί όπου ενδημούν οι "κεραυνοβόλοι πόλεμοι" εναντίον της παχυσαρκίας – το κατά τα ανύπαρκτα γερμανικά μου blitzkrieg, που εισήγαγε στο ελληνικό λεξιλόγιο ο κ.Πάγκαλος... Οι ποιότητες των μαγειρικών πρώτων υλών αλλά και η "τεχνογνωσία" της μαγειρικής και της διατροφής προκαλούν τον κοινωνικό προβληματισμό και υπεισέρχονται όλο και περισσότερο στις πολιτιστικές διαδικασίες της κοινωνίας, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι αντιμετωπίζονται με την κατάλληλη σοβαρότητα...

ΕΝΑΣ ΑΛΛΟΣ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗΣ ΕΙΝΑΙ ΕΦΙΚΤΟΣ

Ο "Μαμαλακισμός ως ανώτατο στάδιο του Μπονβιβερισμού" μετατρέπεται σε κυρίαρχο πρόταγμα των ΜΜΕ, υπό την έννοια της διαρκούς και μανιακής αναζήτησης ιδιαίτερων γαστριμαργικών εμπειριών. Όμως συχνά το ταξίδι στον κόσμο των παραδοσιακών, των εξωτικών, των αρχαιοελληνικών(!), των πικάντικων ή αφαλατωμένων γεύσεων, παραγνωρίζει τους κανόνες της υγιεινής. Οπότε και ο καταναλωτής αισθάνεται ως βαλλόμενος πανταχόθεν - από τη νοθεία, από την εισοδηματική ανεπάρκεια για την αγορά προϊόντων υπεράνω υποψίας, από τη διατροφή που του προτείνεται έστω και αν αντιφάσκει με το Ιπποκράτειο γνωμικό: Η τροφή είναι το φάρμακό σου! [4]

Από την άλλη πλευρά τα λεγόμενα κινήματα των καταναλωτών, αφήνουν κάποτε στην άκρη τα ζητήματα της ποιοτικής κατανάλωσης για να επιδοθούν σε έναν αβαθή λόγο περί ακρίβειας - παίζοντας το ρόλο οιονεί κομμάτων και συνδικάτων. Τα σχετικώς λιμνάζοντα ύδατα διαταράχθηκαν πριν λίγα χρόνια από την εμφάνιση της κίνησης "slow food", που θα μπορούσαμε να προσδιορίσουμε ως "κίνηση" (και όχι "κίνημα" κατά τη γνωστή πρακτική του αυγατίσματος των πάντων) όχι μόνο εναντίον των ταχυφαγείων αλλά και υπέρ της γενικότερης ποιοτικής διατροφής. Από ό,τι γνωρίζω η κίνηση αυτή δίνει από καιρό σε καιρό σημεία ζωής, όμως χωρίς μεγάλα αποτελέσματα.

Έστω και με αυτές τις ανεπάρκειες και τα πεπραγμένα μικρής κλίμακας, στην ελληνική κοινωνία ο κριτικός καταναλωτής δεν είναι φτωχός και μόνος σαν τον Λούκυ Λουκ, ούτε στερημένος από ιδέες και πιλοτικές πράξεις. Κι ακόμη δεν πάσχει από στερητικά σύνδρομα, έτσι ώστε μετά από ένα σκάνδαλο όπως αυτό του ηλιελαίου και των γενικώς κραγμένων πιτών στα ψητοπωλεία, να μελαγχολεί και να επιδίδεται σε καβαφικές σκέψεις : "και τώρα τι θα γίνουμε χωρίς σουβλάκια"; Τα προϊόντα αυτά ήταν μια κάποια λύσις...

Σημειώσεις
1. Lionel Casson, "Το ταξίδι στον αρχαίο κόσμο", εκδ. "Μορφωτικού Ιδρύματος Εθνικής Τράπεζας", Αθήνα 1996
2. Μ.Παπαγιαννάκη, "Επίμετρο" στο βιβλίο των Λ.Λουλούδη, Β.Γεωργιάδου, Γ.Σταυρακάκη "Φύση, κοινωνία, επιστήμη – στην εποχή των τρελών αγελάδων", εκδ. "Νεφέλη", Αθήνα 1999
3. ¶ρθρα των ανωτέρω και του Αλαίν Φοζάς από τον δικτυακό τόπο
www.ppol.gr
4. Δες Γιάννη Σχίζα "Ό,τι φάμε, ό,τι πιούμε κι ό,τι... αρπάξουνε!", ΕΠΟΧΗ 17.12.2006 και "Νέα εδεσματολογική τάξη πραγμάτων" "Οικοτοπία" Οκτώβριος 2007

Γιάννης Σχίζας

.
ecocrete.gr .

Τελευταίες δημοσιεύσεις:
Δημοφιλέστερα άρθρα:

ÌΓ ôçí ΓáãΓΓ­Γ©ΓÞ ÷ïñçãßΓʽ ôçò

¸íôáðç & ØçâéΓʽΓÞ ÅðéΓïéíùíßΓʽ
Είσοδος Χρήστη
Ψευδώνυμο

Κωδικός

Ξέχασες τον κωδικό;
Ξεχάσατε τον κωδικό σας?
Δεν έχετε λογαριασμό ακόμα? Δημιουργήστε τώρα!
Έχουμε 75 επισκέπτες σε σύνδεση
Επισκέπτες: 48026357
ΣΗΜΑΝΤΙΚΟ:



ΛΑΦΟΝΗΣΙ S.O.S. Πρωτοβουλία Πολιτών για την Προστασία του Λαφονησιού. Συλλογή υπογραφών!

Cavo Sidero
facebook group!



Φουρόγατος 78 Μαρ-Απρ 08
Φουρόγατος 77 Ιαν-Φεβ 08
Φουρόγατος 76 Νοε-Δεκ 07
Φουρόγατος 75 Σεπ-Οκτ 07
Φουρόγατος 74 Ιουλ-Αύ 07
Φουρόγατος 73 Μάι-Ιούν 07
Φουρόγατος 72 Μαρ-Απρ 07
Φουρόγατος 71 Ιαν-Φεβ 07
Φουρόγατος 70 Νοε-Δεκ 06
Φουρόγατος 69 Σεπ-Οκτ 06
Φουρόγατος 68 Ιουλ-Αυ 06
Φουρόγατος 67 Μαι-Ιουν 06
Φουρόγατος 66 Μαρ-Απρ 06
Φουρόγατος 65 Ιαν-Φεβ 06


Οικολόγιο 5. 20.01.2010

Οικολόγιο 4. 27.03.2009

Οικολόγιο 3. 12.10.2008
Οικολόγιο 2. 25.07.2008
Οικολόγιο 1. 10.06.2008


Φυλλάδιο της Οικολογικής Πρωτοβουλίας Χανίων για τις επιπτώσεις από τα κινητά και τις κεραίες


 
Οι εισηγήσεις της Ημερίδας "Προοπτικές βιώσιμης τοπικής ανάπτυξης και μεγάλες τουριστικές επενδύσεις"  9 Δεκ. 2006 στην 5η Συνάντηση του ΟικοΚρήτη

Κίνηση Πολιτών Μεσσαράς για το Περιβάλλον
Κατεβάστε το ενημερωτικό φυλλάδιο για το Διαμετακομιστικό Σταθμό στον κόλπο της Μεσσαράς (.pdf 425k)

ΥΠΟΓΡΑΨΤΕ ΤΗ ΔΙΑΜΑΡΤΥΡΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΛΙΜΑΝΙ ΣΤΟΝ ΚΟΛΠΟ ΤΗΣ ΜΕΣΣΑΡΑΣ!
Κατά της εγκατάστασης ενός τεραστίου διαμετακομιστικού σταθμού στον κόλπο της Μεσσαράς στη Νότια Κρήτη!

Η Ημερίδα στη Σητεία (27.2.2006) για τις μεγάλες τουριστικές επενδύσεις στην Ανατολική Κρήτη

 Γήπεδα Γκολφ
• Οι εισηγήσεις της ημερίδας για τα γήπεδα γκολφ
• ΚΑΤΕΒΑΣΤΕ ΕΔΩ ΣΕ ΑΡΧΕΙΟ .doc ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ! (660k)
Γήπεδα Γκολφ: Παραπομπές
Ο Πόλεμος του Γκολφ στην Ιερή Κοιλάδα του Μεξικού

Φράγμα στο φράγμα Αποσελέμη!!!
 
Τα συμπεράσματα της επιστημονικής ημερίδας για το φράγμα στον Αποσελέμη (.doc)
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ - ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ - ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ
Το φράγμα στον Αποσελέμη είναι διάτρητο!

ΠΛΟΗΓΗΣΗ ΣΤΟ ECOCRETE: Στην Κεντρική Σελίδα του ecocrete θα βρεις παραπομπές για τα 60 τελευταία άρθρα. Για να διαβάσεις παλαιότερα άρθρα, πήγαινε στις σελίδες των
οικολογικών ομάδων και στο αρχείο άρθρων όπου μπορείς να τα αναζητήσεις θεματικά. Μπορείς ακόμη να χρησιμοποιήσεις την ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ.
Θα βρεις επίσης πάνω από 700 παραπομπές στη σελίδα ΣΥΝΔΕΣΕΙΣ


ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΣΕΛΙΔΑ | ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΕΣ ΟΜΑΔΕΣ | ΑΡΧΕΙΟ ΑΡΘΡΩΝ | ΣΥΝΔΕΣΕΙΣ | ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ | ΔΡΑΣΕ ΤΩΡΑ! | ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΔΙΑΚΟΠΕΣ | ΒΙΒΛΙΑ-ΤΥΠΟΣ κ.α.
©2001 - 2004, Ecocrete, All Rights Reserved.
WebSite Created and Hosted by metrovista creative media, Heraklion.