ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΣΕΛΙΔΑ arrow ΑΡΧΕΙΟ ΑΡΘΡΩΝ Κυριακή 07 Μάρ 2021
Μενού - Επιλογές
ΕΠΙΛΟΓΕΣ
Η ΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗ ΔΡΑΣΗ ΤΩΝ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΕΩΝ Εκτύπωση Αποστολή με e-mail
ΑΡΧΕΙΟ ΑΡΘΡΩΝ - Ενημέρωση
Γιάννης Σχίζας , Παρασκευή, 11 Απρίλιος 2008
Η ΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗ ΔΡΑΣΗ ΤΩΝ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΕΩΝ*

Του Γιάννη Σχίζα

Πολλοί επιχειρούν να αξιολογήσουν τη συμβολή των διαφόρων συλλογικοτήτων στην ανάπτυξη της οικολογικής συνείδησης, στην προώθηση θεσμίσεων για την προστασία του περιβάλλοντος, στη λήψη πρακτικών μέτρων. Όμως συχνά καταλήγουν σε γενικότητες ή/και στην υπερχρησιμοποίηση του επιθέτου «καταλυτικός –ή –ό». Το συγκεκριμένο επίθετο προφανώς συνδέεται με τη Χημεία, όπου ως «καταλύτες» θεωρούνται οι ουσίες που είναι ποσοτικά αμελητέες, πλην όμως με την παρουσία τους επιταχύνουν τη συγκρότηση μιας χημικής ένωσης.

Στη διαδικασία της πολιτικής και κοινωνικής εξέλιξης, στην ελληνική κοινωνία και όχι μόνο, κανένα άλλο επίθετο δεν θα μπορούσε να εκφράσει καλύτερα τη συμβολή των οικολογικών οργανώσεων στην νοητική πρόσληψη και αντιμετώπιση των προβλημάτων ποιότητας ζωής ! Οι οργανώσεις αυτές ήταν μικρές, «λιλιπούτειες» εν σχέσει με τα μεγέθη των κομμάτων εξουσίας και πολλών κοινωνικών οργανώσεων, πλην όμως διέθεταν «καταλυτική» επιμονή και προσήλωση στις δράσεις και στις απόψεις τους. Ήταν ικανές να διαμορφώνουν το ευρύτερο κοινό αλλά και τους «διαμορφωτές γνώμης», να προκαλούν «χημικές ενώσεις» οικολογίας και τρέχουσας πολιτικής, να αποτελούν σημεία αναφοράς σε συγκυρίες ύφεσης των οικολογικών νοημάτων. Ήταν ικανές να προκαλούν διαδικασίες άμιλλας και πλειοδοσίας μεταξύ των πολιτικών κομμάτων, να εκπέμπουν και να δανείζουν ιδέες, να ανοίγουν διόδους μεταξύ των κεντρικών πολιτικών σχεδιασμών και της περιβαλλοντικά ευαίσθητης κοινωνίας.

Στην Αμερική, στην Ευρώπη και στην Ελλάδα, οι «Φίλοι της Γης», το Sierra Club, η Greenpeace,το WWF, το Ινστιτούτο Worldwatsch, το Earthscan, η «Ελληνική Εταιρεία», η «Εταιρεία Προστασίας της Φύσης», οι Αντιπυρηνικές κινήσεις και πάμπολλες ακόμη κινήσεις και συλλογικότητες, μικρες στο δέμας αλλά υπερδραστήριες, αποτέλεσαν σταθερό «πιλοτικό παράγοντα» στο πεδίο των κινηματικών ιδεών. Αποτέλεσαν έναν σημαντικό «διαμεσολαβητή» μεταξύ διαφόρων αναδυόμενων επιστημονικών θέσεων ή αμφισβητήσεων και του ευρύτερου, μορφωμένου κοινού.

Η κριτική δημοσιογραφία και ιδιαίτερα οι παραγωγοί του ποιοτικού περιβαλλοντικού ρεπορτάζ είχαν μια σχέση συγκοινωνούντων δοχείων με τις οικολογικές οργανώσεις. Η τροφοδότηση ήταν αμφίδρομη, η σχέση εξαιρετικά γόνιμη, ο λόγος και των δύο μερών αποκαλυπτικός και σχετικά ισορροπημένος: Χωρίς «αποκαλυψιακές» κορώνες αλλά και χωρίς εξωραϊστικές και καθησυχαστικές διαβεβαιώσεις. Το περιβαλλοντικό ρεπορτάζ είχε ανάγκη από ενεργούς αποδέκτες, δηλαδή από μια «κοινωνία πολιτών», που θα παρελάμβανε τη σκυτάλη, θα ασκούσε πιέσεις στην εξουσία, θα επέσειε το οποιοδήποτε πολιτικό κόστος. Και οι οικολογικές και περιβαλλοντικές οργανώσεις ήταν και «παραήταν» στοιχεία αυτής της «κοινωνίας των πολιτών» - δηλαδή του κοινωνικού σώματος που ήταν διακριτό από την κοινωνία των παθητικών καταναλωτών.

ΑΒΑΘΗΣ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ...

Τα μεγάλα προβλήματα του πλανήτη όπως το θέμα της στοιβάδας του όζοντος, της κλιματικής αποσταθεροποίησης, της μείωσης της γενετικής ποικιλότητας κλπ., απροσπέλαστα ούτως ή άλλως στην εμπειρική παρατήρηση, απαιτούσαν μιαν ενδιάμεση «ανάγνωση» από παράγοντες έξω από την αντίστοιχη επιστημονική και ακαδημαϊκή κοινότητα. Εδώ ακριβώς οι οικολογικές και περιβαλλοντικές οργανώσεις λειτούργησαν σαν κάτι περισσότερο από «καλοί αναγνώστες» ή «ιμάντες μεταβίβασης πληροφοριών»: Με τη δημιουργική και διατομεακή επεξεργασία της «επιστημονικής παραγωγής» κάθε συγκεκριμένου τομέα, συνέβαλαν στην ανάπτυξη της οικολογικής συνείδησης σε βάθος.

Φυσικά αυτό δεν απέτρεψε τα φαινόμενα μιας light οικολογίας, ευάλωτης στη πορεία της ανάδυσης αντίπαλων στάσεων ή «κομφουζιονιστικών» αντιλήψεων. Το 1986, μετά το πυρηνικό ατύχημα του Τσερνομπύλ, γνωστή καθημερινή εφημερίδα κυκλοφορούσε επί μήνες έχοντας σαν προμετωπίδα έναν πράσινο ήλιο περιβαλλόμενο από το γνωστό γνωμικό: «Πυρηνική ενέργεια; Όχι, ευχαριστώ». Τότε η δημόσια συζήτηση για την ασφάλεια των πυρηνικών αντιδραστήρων, για την αποθήκευση των πυρηνικών αποβλήτων, για το κόστος της πυρηνικής κιλοβατώρας κλπ. είχε επιστεγασθεί από τη πρωτοπορειακή προσέγγιση του «πυρηνικού ρίσκου»: Σύμφωνα με αυτή την προσέγγιση οι χώρες και η ανθρωπότητα στο σύνολό της, ήταν θεμιτό να αναλαμβάνουν διάφορα «ρίσκα», να αποδέχονται κινδύνους από την αεροπορία, την οδική κυκλοφορία, τη βιομηχανία, τη χρήση παραγωγικών μεθόδων, τα χημικά προϊόντα. Όμως το πυρηνικό ρίσκο, που θα μπορούσε να επαναφέρει τον πλανήτη σε «Νεαντερντάλεια» κατάσταση, ήταν μη αποδεκτό ! Δύο δεκαετίες μετά, η επαναφορά της πυρηνικής προοπτικής στο προσκήνιο, δείχνει ότι ακόμη και μια κατακτημένη σε πλάτος αντίληψη μπορεί να είναι ανατρέψιμη. Δείχνει ότι η «αβαθής οικολογία» δεν είναι εγγύηση και ότι η συνείδηση που μπορεί να αντιστέκεται στο ρεύμα είναι «γινόμενο»: δηλαδή προϊόν «πολλαπλασιασμού» της μαζικής απήχησης των ιδεών ΕΠΙ το βάθος της επεξεργασίας και βίωσής τους....

ΚΛΙΜΑΤΙΚΟΣ ΣΚΕΠΤΙΚΙΣΜΟΣ

Στη περίοδο που διανύουμε η μεγάλη πρόκληση προς την κοινωνία είναι η υπόθεση του κλίματος.Η «ενεστώσα» κοινωνία καλείται να αποδείξει ότι η ρητορική υπέρ των μελλοντικών γενεών δεν αποτελείται από «έπεα πτερόεντα». Η συντριπτική πλειοψηφία της επιστημονικής κοινότητας επιβεβαιώνει την κλιματική απορρύθμιση, ενώ η μεγάλη ένταση των σχετικών φαινομένων τα κάνει ορατά ακόμη και σε εμπειρικούς παρατηρητές. Η θεώρηση του «Θερμοκηπίου» έχει μετατραπεί πλέον σε γνώση ευρύτατης αποδοχής, σχεδόν κοινόχρηστη όσο και το Πυθαγόρειο θεώρημα ! Οι χώρες καλούνται να πάρουν μέτρα, τα οποία συνήθως εμφανίζονται αποκλειστικά ως «θυσίες» και παραίτηση από τρέχουσες δυνατότητες παραγωγής. Νομίζω ότι ορισμένα από αυτά τα μέτρα είναι μεν προς το συμφέρον του μέλλοντος, αλλά ταυτόχρονα είναι και «άμεσης αποδοτικότητας». Δηλαδή συμβάλλουν ΚΑΙ στην μελλοντική αντιμετώπιση του «θερμοκηπίου» αλλά ΚΑΙ στην ενεστώσα ποιότητα ζωής.Η θυσία την οποία καλούμαστε να υποστούμε δεν είναι και τόσο μεγάλη, όπως υποστηρίζεται.

Δεν πρέπει φυσικά να παραγνωρίζουμε ότι η άποψη περί αιτιώδους σχέσης μεταξύ κλιματικής αλλαγής και ανθρώπινων δραστηριοτήτων αμφισβητείται από ένα μικρό σώμα επιστημόνων. Οι «σκεπτικιστές» αυτής της κατηγορίας, έχουν σε ορισμένες περιπτώσεις θεωρηθεί «φωνή των πετρελαϊκών εταιρειών», όμως σε άλλες περιπτώσεις έχουν τύχει εμπεριστατωμένων απαντήσεων από έγκυρα περιοδικά όπως ο New Scientist. Όταν η παρούσα διεθνής διακυβερνητική επιτροπή που ασχολείται με τις κλιματικές αλλαγές αριθμεί περισσότερους από 1600 καταξιωμένους επιστήμονες, ή όταν η «θεωρία του θερμοκηπίου» τεκμηριώνεται από σωρεία επιστημονικών ιδρυμάτων, η σκεπτικιστική άποψη περί της ενδεχόμενης ευθύνης γεωφυσικών παραγόντων για τις κλιματικές αλλαγές εμφανίζεται ιδιαίτερα αδύνατη.ΠαρΆ όλα αυτά, συνηγορώντας «υπέρ του διαβόλου», θα ήθελα να υπογραμμίσω ότι τα μεγάλα επιστημονικά ζητήματα ουδέποτε επιλύθηκαν με ψηφοφορίες ή με τον αποκλεισμό των «αδύνατων» μειοψηφιών. Στην ιστορία της επιστήμης υπήρξαν ακόμη και «μονομελείς μονοψηφίες» (!) που καινοτόμησαν και ανέτρεψαν τις πλειοψηφικές απόψεις της εποχής τους. Ο Αλβέρτος Αϊνστάϊν των αρχών του προηγούμενου αιώνα, ήταν μια τέτοια περίπτωση «ανατροπέα» των κατεστημένων Νευτώνειων ιδεών!

Οι παρατηρήσεις αυτές επΆ ουδενί λόγω σημαίνουν αποδοχή ενός σκεπτικισμού ή αναμονή μιας επιστημονικής παμψηφίας για τη λήψη μέτρων κατά της κλιματικής αλλαγής. Η σημερινή πολιτική είναι εφοδιασμένη με ένα σημαντικό «εργαλείο αποφάσεων», όπως η «Αρχή της προφύλαξης»: Η οποία επιτρέπει την υπέρβαση κάθε παραλυτικού σκεπτικισμού ή σχολαστικισμού και ανοίγει το δρόμο, όταν υπάρχει σοβαρή πιθανολόγηση ενός περιβαλλοντικού ή άλλου κινδύνου κατά της υγείας και της ποιότητας ζωής, να λαμβάνονται μέτρα. Αυτό σημαίνει ότι ανεξάρτητα από την ύπαρξη απόλυτης βεβαιότητας, η πολιτική κατά των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου πρέπει να εκδιπλώνεται αταλάντευτα, χωρίς ενδοιασμούς και επιφυλάξεις.

ΕΞΟΥΣΙΕΣ: ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΙΑ ΚΑΙ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ

Στην εποχή του διαδικτύου και της αστραπιαίας διακίνησης της «πρωτογενούς» πληροφορίας, η δημοσιογραφία προσλαμβάνει μια άλλη λειτουργία. Η δημοσιογραφία καλείται πλέον όχι μόνο να επανεκπέμψει ή να «ανθολογήσει» ειδήσεις από ένα ευρύτερο σώμα ειδήσεων - πράγμα που επίσης σημαίνει και ένα είδος άτυπης εξουσίας: Κυρίως και προπάντων καλείται να αναβαθμιστεί σε «δημιουργική δημοσιογραφία», έχοντας την πρωτογενή είδηση ως υλικό προς επεξεργασία, ανάλυση, συσχέτιση, σχολιασμό, ακόμη και «παιδαγωγική διαχείριση»(!) εν όψει της διοχέτευσής της σε συγκεκριμένη ομάδα του κοινωνικού σώματος. Η κριτική δημοσιογραφία δεν είναι διεκπεραιωτική, προκατειλημένη, δέσμια συμφερόντων και εξαρτήσεων. Αντίθετα μπορεί να συνιστά ομάδα πίεσης και υπέρβασης, σε άμεση συσχέτιση και συνάρτηση με τη δράση και την απήχηση της κοινωνίας των πολιτών - και ειδικά των περιβαλλοντικών οργανώσεων.

Στο σημερινό καθεστώς συγκρούσεων και αμφισβητήσεων, όπου όλες οι εξουσίες ή οι κοινωνικές δυναμικές επαναξιολογούνται, δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στη λειτουργία της δικαστικής εξουσίας όσον αφορά την αντιμετώπιση των προβλημάτων προστασίας του περιβάλλοντος. Λησμονάται όμως ότι η δικαστική εξουσία δεν παράγει νόμους ή θεσμίσεις, αλλά εφαρμόζει τους υπάρχοντες.Οι περιπτώσεις δε εκείνες όπου η δικαστική εξουσία «επωφελείται» των γενικοτήτων στη διατύπωση του συντάγματος και των νόμων και διαχειρίζεται ορισμένες σημαντικές αποφάσεις, δημιουργούν «παρενέργειες» στη λειτουργία της αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας. Η αυτονόμηση της δικαστικής εξουσίας και η παρέμβασή της στο πεδίο της εκτελεστικής εξουσίας, συνιστά εξέλιξη προς την κατεύθυνση της «άνωθεν» διαχείρισης του περιβάλλοντος. Όμως παρά τις οποιεσδήποτε θετικές και φιλοπεριβαλλοντικές αποφάσεις μιας «πεφωτισμένης» δικαστικής εξουσίας, δεν υπάρχει και δεν μπορεί να νοηθεί κανένα υποκατάστατο της εγρήγορσης της κοινωνίας των πολιτών και του λαού. Ο δε «Λεγκαλισμός» που μετουσιώνει κάποτε τη δράση των περιβαλλοντικών οργανώσεων σε απλή παραγωγή νομικής επιχειρηματολογίας προς δικαστική χρήση, συνιστά διολίσθηση προς έναν απαράδεκτο ετεροκαθορισμό της κινηματικής δράσης.

Σήμερα ένα μεγάλο μέρος των ΜΜΕ υιοθετεί την άποψη του διαχωρισμού των αρμοδιοτήτων ενός επιτελικού υπουργείου όπως το ΥΠΕΧΩΔΕ.Όσοι ακόμη κρατούν επιφυλάξεις σχετικά με αυτό το «εποικοδομητικό διαζύγιο», θα έπρεπε να ανατρέξουν στην ίδια τη δομή του σημερινού νομικού συστήματος, που βασίζεται στη θεωρία της διάκρισης των εξουσιών – της νομοθετικής, εκτελεστικής και δικαστικής – που πρωτοδιατυπώθηκε από τον Μοντεσκιέ. Τότε η διάκριση και απόσταση των εξουσιών θεωρήθηκε ως στοιχείο «αποκέντρωσης» και αμοιβαίου ελέγχου των εξουσιών, που θα είχε σαν συνέπεια την αποφυγή της τυραννίας και της αυθαιρεσίας. Τώρα αυτή η μικρής κλίμακας «διάκριση των εξουσιών» - περιβάλλοντος και δημοσίων έργων - φαίνεται πως μπορεί να λειτουργήσει υπέρ της ποιότητας της πολιτικής ζωής και της δημοκρατίας. Και μάλιστα χωρίς να συνεπάγεται αποδιοργάνωση και αποσυντονισμό των δημοσίων δράσεων!

Κάποια ΜΜΕ έχουν ήδη ως ένα βαθμό σηκώσει τη σημαία αυτού του αγώνα. Χωρίς να αναβαθμίζουν την συγκεκριμένη ρύθμιση σε πανάκεια, μπορούν και πρέπει να συνεχίσουν μέχρι τη τελική δικαίωση.

*Από την Ημερίδα που οργάνωσε το Μορφωτικό Ίδρυμα της ΕΣΗΕΑ (Αθήνα, 31.3.2008) με τίτλο «Περιβάλλον και ΜΜΕ»

Ο Γιάννης Σχίζας είναι συγγραφέας, μέλος περιβαλλοντικών κινήσεων

.
ecocrete.gr .

Τελευταίες δημοσιεύσεις:
Δημοφιλέστερα άρθρα:

ÌΓ ôçí ΓáãΓΓ­Γ©ΓÞ ÷ïñçãßΓʽ ôçò

¸íôáðç & ØçâéΓʽΓÞ ÅðéΓïéíùíßΓʽ
Είσοδος Χρήστη
Ψευδώνυμο

Κωδικός

Ξέχασες τον κωδικό;
Ξεχάσατε τον κωδικό σας?
Δεν έχετε λογαριασμό ακόμα? Δημιουργήστε τώρα!
Έχουμε 65 επισκέπτες σε σύνδεση
Επισκέπτες: 48045553
ΣΗΜΑΝΤΙΚΟ:



ΛΑΦΟΝΗΣΙ S.O.S. Πρωτοβουλία Πολιτών για την Προστασία του Λαφονησιού. Συλλογή υπογραφών!

Cavo Sidero
facebook group!



Φουρόγατος 78 Μαρ-Απρ 08
Φουρόγατος 77 Ιαν-Φεβ 08
Φουρόγατος 76 Νοε-Δεκ 07
Φουρόγατος 75 Σεπ-Οκτ 07
Φουρόγατος 74 Ιουλ-Αύ 07
Φουρόγατος 73 Μάι-Ιούν 07
Φουρόγατος 72 Μαρ-Απρ 07
Φουρόγατος 71 Ιαν-Φεβ 07
Φουρόγατος 70 Νοε-Δεκ 06
Φουρόγατος 69 Σεπ-Οκτ 06
Φουρόγατος 68 Ιουλ-Αυ 06
Φουρόγατος 67 Μαι-Ιουν 06
Φουρόγατος 66 Μαρ-Απρ 06
Φουρόγατος 65 Ιαν-Φεβ 06


Οικολόγιο 5. 20.01.2010

Οικολόγιο 4. 27.03.2009

Οικολόγιο 3. 12.10.2008
Οικολόγιο 2. 25.07.2008
Οικολόγιο 1. 10.06.2008


Φυλλάδιο της Οικολογικής Πρωτοβουλίας Χανίων για τις επιπτώσεις από τα κινητά και τις κεραίες


 
Οι εισηγήσεις της Ημερίδας "Προοπτικές βιώσιμης τοπικής ανάπτυξης και μεγάλες τουριστικές επενδύσεις"  9 Δεκ. 2006 στην 5η Συνάντηση του ΟικοΚρήτη

Κίνηση Πολιτών Μεσσαράς για το Περιβάλλον
Κατεβάστε το ενημερωτικό φυλλάδιο για το Διαμετακομιστικό Σταθμό στον κόλπο της Μεσσαράς (.pdf 425k)

ΥΠΟΓΡΑΨΤΕ ΤΗ ΔΙΑΜΑΡΤΥΡΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΛΙΜΑΝΙ ΣΤΟΝ ΚΟΛΠΟ ΤΗΣ ΜΕΣΣΑΡΑΣ!
Κατά της εγκατάστασης ενός τεραστίου διαμετακομιστικού σταθμού στον κόλπο της Μεσσαράς στη Νότια Κρήτη!

Η Ημερίδα στη Σητεία (27.2.2006) για τις μεγάλες τουριστικές επενδύσεις στην Ανατολική Κρήτη

 Γήπεδα Γκολφ
• Οι εισηγήσεις της ημερίδας για τα γήπεδα γκολφ
• ΚΑΤΕΒΑΣΤΕ ΕΔΩ ΣΕ ΑΡΧΕΙΟ .doc ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ! (660k)
Γήπεδα Γκολφ: Παραπομπές
Ο Πόλεμος του Γκολφ στην Ιερή Κοιλάδα του Μεξικού

Φράγμα στο φράγμα Αποσελέμη!!!
 
Τα συμπεράσματα της επιστημονικής ημερίδας για το φράγμα στον Αποσελέμη (.doc)
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ - ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ - ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ
Το φράγμα στον Αποσελέμη είναι διάτρητο!

ΠΛΟΗΓΗΣΗ ΣΤΟ ECOCRETE: Στην Κεντρική Σελίδα του ecocrete θα βρεις παραπομπές για τα 60 τελευταία άρθρα. Για να διαβάσεις παλαιότερα άρθρα, πήγαινε στις σελίδες των
οικολογικών ομάδων και στο αρχείο άρθρων όπου μπορείς να τα αναζητήσεις θεματικά. Μπορείς ακόμη να χρησιμοποιήσεις την ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ.
Θα βρεις επίσης πάνω από 700 παραπομπές στη σελίδα ΣΥΝΔΕΣΕΙΣ


ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΣΕΛΙΔΑ | ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΕΣ ΟΜΑΔΕΣ | ΑΡΧΕΙΟ ΑΡΘΡΩΝ | ΣΥΝΔΕΣΕΙΣ | ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ | ΔΡΑΣΕ ΤΩΡΑ! | ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΔΙΑΚΟΠΕΣ | ΒΙΒΛΙΑ-ΤΥΠΟΣ κ.α.
©2001 - 2004, Ecocrete, All Rights Reserved.
WebSite Created and Hosted by metrovista creative media, Heraklion.