ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΣΕΛΙΔΑ arrow ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΕΣ ΟΜΑΔΕΣ arrow Οικολογική Ομάδα Σητείας Πέμπτη 20 Φεβ 2020
Μενού - Επιλογές
ΕΠΙΛΟΓΕΣ
Aπορρίμματα: Kυρίως Πρόβλημα Nοοτροπίας Εκτύπωση Αποστολή με e-mail
Οικολογική Ομάδα Σητείας - Λασίθι στην Πλώρη, Νομαρχιακή Κίνηση
Αντώνης Ανηψητάκης , Δευτέρα, 03 Δεκέμβριος 2007

Mακρυγιαλός 1.12.07

Aπορρίμματα: Kυρίως Πρόβλημα Nοοτροπίας

Δυο Εικόνες και κάποιες Σκέψεις

του Αντώνη Ανηψητάκη


Οδηγώ στον πολύπαθο ΒΟΑΚ, μπροστά, σ’ ένα αγροτικό ο οδηγός πετά έξω σουφρωμένη μια λαδόκολλα, μετά ένα αλουμινένιο κουτί coca-cola ή Αμστελ θα σας γελάσω, μετά το πλαστικό κυπελλάκι του Νεσκαφέ και τέλος το πλαστικό, μικρού μεγέθους είν’ αλήθεια, μπουκάλι του νερού.

Τί να κάνω, να σημειώσω τον αριθμό του, να τον καταγγείλω, να τον προσπεράσω, να κινδυνεύσω και να του ζητήσω το λόγο, να ρισκάρω μια λογομαχία, κι ίσως κάτι παραπάνω, ένα τσακωμό αβέβαιας έκβασης. Δεν έκανα τίποτα απ’ αυτά, έκανα το θυμό μου σκέψεις, κι αυτές τις σκέψεις σήμερα σάς μοιράζω.

Ευχαριστώ το Δήμαρχο Θεοδόση Καλαντζάκη, όλο το ΔΣ του ΜΓ, την κυρία Ειρήνη Νεστοράκη για τη δυνατότητα που μου δίνουν.

Η ομιλία μου αποτελείται λοιπόν από δυο εικόνες, την πρώτη σας την περιέγραψα ήδη, την άλλη, την πιο αισιόδοξη, την αφήνω για το τέλος. Κι ανάμεσα στις δυο εικόνες παραθέτω κάποιες σκέψεις. Ενδεχομένως αρκετές να είναι για πέταμα. Μικρό το κακό, σκέψεις πεταμένες δεν προκαλούν ρύπανση, αντίθετα προϋποθέτουν κάποια συζήτηση, ξεσκαρτάρισμα ιδεών. Τέτοιες συζητήσεις μας λείπουν. Μια τέτοια συζήτηση ελπίζω να έχουμε σήμερα.



1. Για τη σημασία της Ιδεολογίας

Τί θα μπορούσε να μετριάσει το πρόβλημα που δημιουργεί ο ήρωας της μικρού μήκους ταινίας που σας διηγήθηκα; Ο έλεγχος, αναμφίβολα. Αστυνομικός έλεγχος, πρόστιμα κλπ. Υπάρχουν δυο Ελλάδες, μια Ελλάδα των χαρτιών, επαρκείς νόμοι, πλήρεις μελέτες στα ράφια και μια εντελώς διαφορετική Ελλάδα της πράξης, γεμάτη πληγές και αυθαιρεσίες γιατί νόμοι και μελέτες δεν εφαρμόζονται. Κι ο κύριος λόγος είναι ότι το κράτος μας δεν μπορεί να ασκήσει έλεγχο, μάλλον δεν θέλει. Δικαίως θα ρωτούσε κάποιος, «καλά ρε φίλε, κάνεις θέμα τον οδηγό για τα σκουπιδάκιά του και περνάς ντούκου τις ασύγκριτα πιο ρυπογόνες χωματερές;». Η απάντησή μου είναι ότι ο οδηγός έχει ιδέες στο κεφάλι του, η χωματερή δεν έχει καν κεφάλι, κι αν αλλάξουμε αυτές τις ιδέες ίσως γλιτώσουμε κι απ’ τις χωματερές.

Τι άλλο θα βοηθούσε να ξεπεραστεί το πρόβλημα που δημιουργεί ο αντιήρωας μου; Οι σύγχρονες υπηρεσίες, να είχε ας πούμε η Νομαρχία μια καλά στελεχωμένη υπηρεσία, με σύγχρονα μηχανήματα, που να έκαναν καθημερινά λαμπίκο το επαρχιακό δίκτυο, μας λείπει κι αυτό. Όμως ποιος θα πληρώσει το κόστος. Κι αυτό είναι άλλο σοβαρό ζήτημα, το κόστος της καθαριότητας, το κόστος της ανάπτυξης. Καμαρώνουμε ως χώρα, οι κυβερνώντες δηλαδή, και οι νυν και οι προηγούμενοι, ότι έχουμε υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης, 4-5%, ότι η οικονομία μας πάει καλά. Ανάποδα μετράς, που λέει και το τραγούδι, ανάποδα μετράνε γιατί αποκρύβουν ένα σημαντικό μέρους του κόστους αυτής της ανάπτυξης. Είναι το κόστος της επιβάρυνσης του περιβάλλοντος, χωματερές, Ασωπός κλπ. Είναι το κοινωνικό κόστος που ξεκινά με ρουσφετάκια, αναβαθμίζεται σε διαπλοκή, διαφθορά και τέλος γίνεται εγκληματικότητα, τα Ζωνιανά είναι απλώς μια περίπτωση. Είναι ακόμα το κόστος που μεταφέρουμε στις επόμενες γενιές που τις χρεώνουμε να ξεβρομίσουν ένα τόπο, μια Κρήτη εν προκειμένω, που τους παραδίδουμε πολύ χειρότερη απ’ ότι την παραλάβαμε και επιπλέον τους μετακυλούμε πολύ χειρότερες συνθήκες εργασίας και ασφάλισης. Και να φανταστείτε όλα αυτά συμβαίνουν γιατί αγωνιζόμαστε για τα παιδιά μας.

Αλλά ας επανέλθω στον ήρωα μου. Θα συμπεριφέρονταν σίγουρα πιο πολιτισμένα, αν έρχονταν το παιδί του απ’ το σχολείο το μεσημέρι, και τού επαναλάμβανε το μάθημα της περιβαλλοντικής εκπαίδευσης, ότι τα σκουπίδια δεν είναι για πέταμα, θα βοηθούσε να του διαβάσει και το σχετικό φυλλάδιο με τις χρηστικές οδηγίες της GP, του WWF, ή του δικού μας ecocrete, θα βοηθούσε η καμπάνια ανακύκλωσης του Δήμου του και εύχομαι το γρηγορότερο όλοι οι Δήμοι του Νομού να μπορέσουν να συνεννοηθούν και να ξεκινήσουν, θα βοηθούσε αν ο συγκεκριμένος οδηγός, που ξέχασα να σας πω έστριψε στην Π. Άμμο προς Ιεράπετρα, άρα μπορεί να’ ναι και Μακρυγιαλιώτης, έρχονταν σήμερα εδώ και παρακολουθούσε αυτή την αξιέπαινη εκδήλωση του Δήμου.


Αλλά ας συντομεύω. Ισχυρίζομαι ότι το καλύτερο μέτρο, το πιο αποτελεσματικό αλλά και το πιο οικονομικό, θα ήταν αν στο κεφάλι του οδηγού υπήρχαν άλλες ιδέες. Άλλες ιδέες για τις αξίες της ζωής. Ένα άλλο σύστημα αξιών. Μια άλλη ιδεολογία. Μια άλλη νοοτροπία. Να λοιπόν ο τίτλος: Απορρίμματα, πρόβλημα κυρίως νοοτροπίας.

Φανταστείτε πόσο διαφορετικός, πόσο καλύτερος και πιο καθαρός βεβαίως θα ‘ταν ο τόπος μας, αν κουβαλούσαμε άλλες ιδέες στο κεφάλι μας, είχαμε ενστερνιστεί άλλες ιδέες, πέρα απ’ το φόβο του ελέγχου και της τιμωρίας και πέρα απ’ την επήρεια μιας καμπάνιας ή μιας μόδας.


2. Πως αλλάζεις όμως την ιδεολογία ενός ανθρώπου;

Δύσκολο, πολύ δύσκολο. Όμως όχι ακατόρθωτο, υπάρχουν και δυσκολότερα ζητήματα, να αλλαξοπιστήσει κάποιος ή να αλλάξει ομάδα.

Πριν 100 χρόνια, το 1907, πριν την Οκτωβριανή Επανάσταση, πριν τα γκουλάγκ, το σταλινισμό και την κατάρρευση θα ‘ταν εύκολο να στρατευτείς σε μια μεγάλη ιδέα για ένα καλύτερο κόσμο, στην υπόθεση του σοσιαλισμού. Σήμερα όμως παρά την βαρβαρότητα που γεννά ο κυρίαρχος καπιταλισμός, τις απίστευτες ανισότητες, την απίστευτη απανθρωπιά αν σκεφτούμε φαινόμενα όπως η παιδική πορνεία και η αγοραπωλησία ανθρωπίνων οργάνων, δεν μπορείς 18 μόλις χρόνια μετά την κατάρρευση του 1989, κι όταν παρακολουθείς σε ζωντανό χρόνο την Κίνα στο κομουνιστικό της δρόμο προς τον καπιταλισμό να ζορίζει με τα προϊόντα της τους εργαζόμενους ανα την υφήλιο, να πεις ξαναγυρίζω πίσω στο 1917 για να ξαναπαίξω την ιστορία επιλέγοντας μια άλλη βαριάντα. Η ιστορία ούτε επαναλαμβάνεται από μόνη της, ούτε εμείς μπορούμε να την επαναλάβουμε μερεμετίζοντας κάποια λαθάκια. Η Ιστορία απλώς διδάσκει τους πολύ επιμελείς μαθητές της.


Δεν υπάρχουν λοιπόν σήμερα μεγάλες γοητευτικές ιστορικές αφηγήσεις. Όμως είναι ανάγκη να στήσουμε σιγά-σιγά, βασανιστικά με τρόπο εμπειρικό, κριτικό, ανοιχτό ένα σύστημα αξιών-ιδεών που θα μας βοηθήσει να αντεπεξέλθουμε καλύτερα στις δυσκολίες της ζωής. Δεν είναι απλώς ανάγκη, είναι θέμα επιβίωσης για μας και τα παιδιά μας. Προσπαθώ να πω στον ήρωα μου, που πετά τα σκουπίδια του στο δρόμο, μπαϊλντισμένος από τις δυσκολίες της ζωής, έχοντας ως οδηγό σκέψης, το «δε βαριέσαι», το «δε θα σώσω εγώ τον κόσμο», το «άλλοι κάνουν πολύ χειρότερα», το «τι θες ρε φίλε, δεν τα πέταξα και στο χωράφι σου», αυτό νομίζω θα μου ‘λεγε αν του ζητούσα το λόγο, προσπαθώ λοιπόν να τον πείσω πως ένας άλλος κόσμος είναι εφικτός σήμερα, μια καλύτερη ζωή είναι για τον ίδιο εφικτή σήμερα, με μια ελάχιστη δική του συνεισφορά, συνεισφορά συνειδητή, που θα συνορεύει περισσότερο με την ηθική ευχαρίστηση και λιγότερο με το καταναγκαστικό καθήκον.


3. Nα ξαναδούμε τους μεγάλους αλλά και τους προγόνους μας.

Προτείνω να ξανά-ανακαλύψουμε το Μαρξ, το Φρόυντ, το Μότσαρτ, αλλά και τους παππούδες μας υπό το φως των σημερινών συνθηκών πίεσης και θερμοκρασίας. Γιατί οι σημερινές συνθήκες είναι μοναδικές, δεν τις έχει ξαναζήσει ο κόσμος. Θα αναφέρω τρεις. Την κλιματική αλλαγή. Την παγκοσμιοποίηση. Τη νέα τεχνολογία.


Γιατί το Μαρξ.

Γιατί χρειάζεται να επαναξιολογήσουμε την πάλη των τάξεων και για όσα συνέβησαν, όπου επιχειρήθηκε να καταργηθεί, αλλά και γιατί σήμερα που απειλείται συνολικά η ζωή στον πλανήτη, μπορεί να καταργηθούν οι τάξεις με άλλο τρόπο απ’ αυτόν που είχε οραματιστεί.


Για να ξαναθυμηθούμε επίσης εκείνο το διαχωρισμό για αξία χρήσης και για ανταλλακτική αξία των προϊόντων, το θέμα της αποξένωσης του παραγωγού απ’ το προϊόν που παράγει, όταν αυτό προορίζεται να γίνει απλώς εμπόρευμα και κέρδος για το αφεντικό. Πόσο πιο πολύ προσέχουμε αυτό που παράγουμε όταν προορίζεται για δική μας χρήση. Πόσο πιο δύσκολα πετάμε κάτι που εμείς φτιάξαμε. Αλλά και πόσο καλύτερα πουλιούνται, πόσο περισσότερο εκτιμώνται, ποιοτικά, βιολογικά, πιστοποιημένα προϊόντα με ονομασία προέλευσης και υπηρεσίες που επενδύουν σε τοπικές παραδόσεις.


Γιατί επιπλέον χρειάζεται να ξαναδούμε την αγορά χωρίς φόβο. Η παγκοσμιοποιημένη αγορά μπορεί σήμερα, η τεχνολογία το επιτρέπει, να γίνει το παγκόσμιο γήπεδο αλληλεγγύης των εργαζομένων, που θα συνεκτιμούν στις αγορές τους πέραν της τιμής και των ιδιοτήτων ενός προϊόντος, τον βαθμό που η συγκεκριμένη επιχείρηση που το παρήγαγε προστάτευε τους εργαζόμενους και το περιβάλλον. Έχω την ιδέα, ΚΟΚΚΙΝΟΠΡΑΣΙΝΟ ISO την ονομάζω, ότι αν σε κάθε εμπόρευμα/υπηρεσία πέραν της τιμής και των ποιοτικών χαρακτηριστικών του, υπήρχε μια επιπλέον πληροφορία, που να μαρτυρούσε για τις συνθήκες εργασίας των εργαζόμενων στην επιχείρηση παραγωγής του προϊόντος/υπηρεσίας (κόκκινο iso) και για το βαθμό που η επιχείρηση προστατεύει το περιβάλλον (πράσινο iso) τότε εμείς οι καταναλωτές όπου γης, θα μπορούσαμε με ένα τρόπο μαζικό, αντιηρωικό αλλά και αποτελεσματικό, να ψηφίζουμε ψωνίζοντας, και να κερδίζαμε σταδιακά τη μάχη στα δυο μεγάλα ζητούμενα της εποχής μας, την ταυτόχρονη προστασία των εργαζομένων και του περιβάλλοντος. Μέσα από ένα τέτοιο κοκκινοπράσινο iso θα μπορούσε να πριμοδοτηθεί και η ήπια τοπική ανάπτυξη περιοχών όπως η Κρήτη, γιατί τονώνει την οικονομία μιας ενδιαφέρουσας υπαίθρου που κινδυνεύει να εγκαταλειφθεί, αλλά και γιατί ενισχύει τα καθαρά προϊόντα. Μ’ ένα τέτοιο κοκκινοπράσινο iso θα μπορούσαν επίσης να αξιολογηθούν θετικά εταιρείες που αναλαμβάνουν να ξαναπάρουν πίσω βιομηχανικά προϊόντα όταν απαξιωθούν, αυτοκίνητα, ψυγεία, τηλεοράσεις, πλυντήρια, όλα αυτά τα λευκά και χρωματιστά είδη με τα οποία έχουμε «στολίσει» το περίφημο κρητικό τοπίο.


Γιατί το Φρόυντ;

Γιατί ήταν ο Χριστόφορος Κολόμβος που ανακάλυψε μια νέα ήπειρο, την οποία όμως ελάχιστα εξερευνήσαμε. Την ήπειρο του ασυνειδήτου, της ψυχής. Γιατί πολλά απ’ τα λάθη οφείλονται στα πάθη. Και εδώ δεν ενδιαφέρουν τα προσωπικά, αλλά τα λάθη της πολιτικής και των πολιτικών. Πόσο συχνά μια απλή αντιπαράθεση δεν συσκοτίζει τον πολιτικό ορίζοντα μας, δεν μεταθέτει το στόχο μας απ’ την επίτευξη ενός κοινού καλού σε ένα αγώνα προσωπικής ή μικροπαραταξιακής επικράτησης, σ’ ένα αγώνα προσωπικής ή μικροπολιτικής δικαίωσης, χωρίς κανένα ευρύτερο πολιτικό περιεχόμενο. Πόσοι αγώνες δεν έγιναν για ένα γόητρο, για ένα πουκάμισο αδειανό.


Η πολιτική είναι μια υπόθεση δυο συνδέσμων. Του «ή» και του «και».
Με το “ή” βάζουμε τις διαχωριστικές γραμμές και πρέπει να τις βάλουμε σωστά, με το «και» αθροίζουμε δυνάμεις και πρέπει να αθροίσουμε τις ευρύτερες δυνατές για να είμαστε αποτελεσματικοί. Πόσες φορές όμως πάθη, μεταθέτουν τα «ή» σε λαθεμένες θέσεις και αποδυναμώνουν τα «και» γιατί κάποιοι φυσικοί σύμμαχοι έχουν προσωπική αντιπαλότητα μαζί μας. Ο τοπικισμός είναι το χαρακτηριστικότερο παράδειγμα. Αναζητά τις αιτίες των προβλημάτων στον πλησιέστερο εχθρό, το γειτονικό τόπο, τη στιγμή που είναι ανάγκη, ιδιαίτερα σήμερα, να βλέπουμε στο γείτονα τον απαραίτητο συνέταιρο για την από κοινού αντιμετώπιση των κοινών προβλημάτων. Το ΄χουμε πολλαπλά πληρώσει και ως περιοχή, και ως νομός, και ως Κρήτη.

Τοπικά με τον Αθερινόλακκο, νομαρχιακά με το ΒΟΑΚ, τις πανεπιστημιακές σχολές, την υγεία, τον Αποσελέμη, το εφετείο. Αλλά μήπως κέρδισε η άλλη Κρήτη. Μήπως κέρδισαν τα όμορφα Χανιά με την Ξυλοκαμάρα και τον Κουρουπητό τους, μήπως το Ρέθυμνο των γραμμάτων δε γέμισε καλάσνικοφ και μυρωδάτες φυτείες, ή μήπως το ιστορικό Ηράκλειο, η Βασιλεύουσα των αυθαιρέτων.


Μου πήρε πολλά χρόνια να καταλάβω πως για να αντιμετωπίσω καλύτερα τα προβλήματα της Σητείας δεν πρέπει να λειτουργώ ως Στειακός, αλλά ως Λασιθιώτης που βλέπει την αναγκαιότητα προγραμματικής συνεννόησης του Νομού, και μου πήρε επίσης πολλά χρόνια για να καταλάβω πως για να αντιμετωπίσω καλύτερα τα προβλήματα του Λασιθίου δεν πρέπει να λειτουργώ ως Λασιθιώτης, αλλά ως Κρητικός που θέλει μέσα απ’ την αιρετή περιφέρεια την προγραμματική συνεννόηση όλης της Κρήτης.


Μόνο μέσα από τέτοιες θεωρήσεις, θα αντιμετωπίσουμε και το πρόβλημα των σκουπιδιών με σύγχρονο τρόπο, ανακύκλωση, επανάχρηση και δεν θα πολωνόμαστε εν μέσω ρυπογόνων και πυρπολητριών χωματερών άλλοτε για τον προβληματικό ΧΥΤΑ Σητείας, θυμίζω την κόντρα Δήμων Σητείας - Ιτάνου, σήμερα για τον περιορισμένης χωρητικότητας ΧΥΤΑ του Αγίου. Θυμίζω την πρόσφατη σχετική αντιπαράθεση Αγίου Νικολάου - Ιεράπετρας.



Πρόβλεψη: Όσο διαιωνίζονται οι τοπικισμοί, τότε στο μεν Νομό δεν θα αποκτήσουμε πρόγραμμα και κάθε καλό έργο θα το παίρνουν οι ισχυρότεροι Δήμοι, οι μικρότεροι θα είναι από χέρι χαμένοι αλλά συνολικά και ο Νομός θα είναι χαμένος, στη δε Κρήτη ομοίως όσο δεν υπάρχει συμφωνημένο πρόγραμμα κάθε καλό έργο θα το παίρνουν οι ισχυρότεροι νομοί και κάθε ανεπιθύμητο θα το σπρώχνουν κατά ‘δω. Ίδε και το σχέδιο του χωροταξικού που συζητήσαμε χθες στο Νομαρχιακό Συμβούλιο που προτείνει ενίσχυση του διπόλου Ηρακλείου – Χανίων, επιφυλάσσοντας κάποια τύχη και στο Ρέθυμνο που βρίσκεται μεταξύ, αφήνοντας όμως εκτός πλάνων το νομό μας.


Γιατί το Μότσαρτ.

Για να μας θυμίζει ότι η ζωή μπορεί να είναι και όμορφη, όπως η μουσική του. Στη θέση του Μότσαρτ θα μπορούσα να ‘χα βάλει όλους τους μεγάλους που μπορούν με τη τέχνη τους να μειώσουν το κατά κεφαλήν έλλειμμα συγκίνησης που έχουμε. Μέσα σ’ αυτούς και τους μεγάλους δικούς μας όπως τον Κορνάρο, το Θεοτοκόπουλο, τον Καζαντζάκη, τον Ελύτη, το Χατζηδάκη, το Θεοδωράκη. Γιατί είναι μεγάλη αλήθεια «το ουκ επ’ άρτω ζήσεται μόνον ο άνθρωπος», όπως είναι αλήθεια ότι τα ωραιότερα πράγματα στη ζωή δεν αγοράζονται, αυτά που προκαλούν τις μεγάλες συγκινήσεις, τα βαθιά συναισθήματα. Αυτά δεν μπορούμε να τα βρούμε στην αγορά, μιλώ για τον έρωτα, τη φιλία, την επαφή με την τέχνη, ακόμα και την καλή παρέα σ’ ένα ταπεινό μαγατζέ δεν μπορείς να την αγοράσεις.

Μα τι σχέση έχουν αυτά με τον ήρωά μου. Έχουν νομίζω. Δεν μπορώ να τον φανταστώ τον πετάει σκουπίδια ενώ το ραδιόφωνο του θα παίζει Μότσαρτ, Χατζηδάκη, Θεοδωράκη. Το «ομπρός βοηθάτε να σηκώσουμε τον ήλιο πάνω απ’ την Ελλάδα» ας πούμε.

Και θα τολμήσω να προσθέσω ακόμα τούτο. Ότι πολλές φορές το κατά κεφαλήν περίσσευμα συγκίνησης μπορεί σε μεγάλο βαθμό να αναπληρώσει το κατά κεφαλήν έλλειμμα εισοδήματος ή κατανάλωσης.


Κι έρχομαι τώρα στον παππού και τη γιαγιά που μπορούν να μας φανούν εξ ίσου χρήσιμοι στη συγκρότηση αυτής της νέας νοοτροπίας, ιδεολογίας με όλους τους μεγάλους που προανάφερα. Γιατί είναι άλλο πράγμα το παραδειγματικό πρότυπο να το διαβάζεις στα βιβλία, να τ’ ακούς σε δίσκους κι άλλο να το ΄χεις στο σόι σου. Ισχυρίζομαι λοιπόν ότι ο τρόπος ζωής των παππούδων μας έχει να μας δείξει πολύ χρήσιμα νήματα, οδηγούς ζωής, όχι βέβαια για να επαναλάβουμε τον τρόπο της ζωής τους, θα ‘ταν γελοίο αυτό, αλλά για να ζήσουμε εμείς καλύτερα σήμερα. Να ομολογήσουμε όμως πως εκείνοι τότε δεν διέθεταν τα μέσα για να ανατρέψουν την ισορροπία τους με τη φύση και άρα δεν έμπαιναν σε τέτοιους πειρασμούς. Τότε είχαν μια αμοιβαίως επωφελή συζήτηση με τη γη, της μιλούσαν με τράφους και πεζούλες κι εκείνη τους ανταπέδιδε για αιώνες καρπούς. Τώρα όμως που κάναμε τα όρη σώπατα με τις μπουλντόζες, που της ρίξαμε εκατομμύρια τόνους φυτοφάρμακα, τι απάντηση περιμένουμε από τη μητέρα γη;


Είχαν οι παππούδες μας μια άλλη αίσθηση για το δημόσιο χώρο. Ήταν μια προέκταση του δικού τους χώρου, είχαν την ευθύνη του, τη φροντίδα του, μεριμνούσαν για τον καλλωπισμό του. Κι όσο κι αν σήμερα το να φτιάχνεις με εθελοντική εργασία δρόμους, βρύσες, εκκλησιές μοιάζει αδιανόητο, αυτή η αντίληψη των παππούδων μας, που προφανώς δεν είχε ο ήρωας οδηγός μου, μας είναι ιδιαίτερα απαραίτητη. Όποιος τότε διανοείτο ανάλογη συμπεριφορά θα υφίστατο τιμωρία που δύσκολα θα άντεχε, την περιφρόνηση τής κοινωνίας του χωριού. Μόνο κέρδος θα ‘χουν σήμερα οι πολίτες μιας κοινωνίας αν βλέπουν το δημόσιο χώρο ως δικό τους με την έννοια όχι της ιδιοκτησίας, αλλά με την συναίσθηση ότι η ποιότητα της ζωής τους εξαρτάται απ’ αυτό το δημόσιο χώρο, ίσως και περισσότερο απ’ ότι εξαρτάται από τα πλούτη και τις ανέσεις που σωρεύσαμε εντός του οίκου μας. Δεν μιλάω μόνο για εθελοντισμό που είναι κι αυτός μια σύγχρονη έννοια και συνδέεται με τη ζωή των παππούδων μας, μιλώ για πιο απλά πράγματα, όπως το να συνεργάζεσαι με το δήμο στο πρόγραμμα καθαριότητας, το να κατεβάζεις τα σκουπίδια σου την ώρα που σου λένε, το να μάθεις να τα ξεδιαλέγεις όταν με το καλό αρχίσει κι εδώ το πρόγραμμα ανακύκλωσης.


Οι παππούδες μας μάς δείχνουν επίσης πως η συντήρηση μπορεί να είναι μια προοδευτική υπόθεση. Τα εργαλεία που έφτιαχναν, τα αντικείμενα που αγόραζαν, τα σπίτια που έμεναν, φρόντιζαν να είναι γερά, έδιναν περισσότερο βάρος στην ουσία παρά στο περιτύλιγμα που εξ άλλου δεν υπήρχε, νοιάζονταν να έχουν διάρκεια στο χρόνο και παρέτειναν τη ζωή τους με επιμελημένη φροντίδα και συντήρηση. Σήμερα στο απόγειο του καταναλωτισμού και της μόδας αλλάζουμε αυτοκίνητο ανα τριετία, δίνουμε βάρος στον εγκαινιασμό των έργων αλλά ελάχιστη προσοχή δίνουμε στην ποιότητα και τη συντήρηση τους. Τα παράδειγμα αφθονούν, κτίρια, δρόμοι, το Φράγμα Μπραμιανών που 30 χρόνια μετά τις κορδέλες ακόμα περιμένει μάταια προφράγματα..


Οι παππούδες μας μάς δείχνουν ακόμη την αξία της εξοικονόμησης. Δεν πετούσαν εύκολα. Και σίγουρα δεν πετούσαν τίποτα ρυπογόνο, δεν ήξεραν τα πλαστικά, τα φυτοφάρμακα, πόσο μάλλον τα μεταλλαγμένα. Πέραν της ολικής ανακύκλωσης που είχαν στην οικιακή τους οικονομία, φρόντιζαν να μην καταναλώνουν τίποτα περίσσο, ούτε σπίρτο, κι όταν ήρθε το ρεύμα η οικονομία ήταν απόλυτη. Αν οδηγός για εκείνη τη στάση ήταν η ανέχεια, σήμερα οδηγός για μια ανάλογη στάση είναι η ανάγκη σωτηρίας του πλανήτη. Το πνεύμα εξοικονόμησης διαπνέει σήμερα τις πιο σύγχρονες πολιτικές σ’ όλους τους τομείς, στην ενέργεια, στο νερό, στα απορρίμματα. Την εποχή της έπαρσης, πολιτισμένος εθεωρείτο ο λαός που ήταν πρώτος στην κατανάλωση νερού, ενέργειας. Σήμερα πολιτισμένος θεωρείται αυτός που μαθαίνει να εξοικονομεί, τόσο μέσα απ’ την περιβαλλοντική εκπαίδευση, όσο και από την σημασία που δίδει σε επενδύσεις ακριβώς στον τομέα της εξοικονόμησης και της ορθολογικής διαχείρισης των πόρων.


Υπάρχουν όμως πολλοί τρόποι να ανακαλύψουμε την αξία του τρόπου ζωής των προγόνων μας. Ένας είναι να τον δούμε με τα μάτια των ξένων, κάποιων ξένων. Τι έχουν τα έρμα και πουλάνε; Μιλώ για όλα κείνα τα πετρόχτιστα που έφτιαχναν οι παππούδες μας χωρίς μηχανικούς και πολεοδομίες, αυτά που εγκατέλειψαν οι γονείς μας και η πολιτεία, αυτά στους ερειπωμένους οικισμούς, που έρχονται τώρα οι ξένοι, πληρώνουν, τ’ αγοράζουν, τ’ αναστηλώνουν, διατηρώντας την πέτρα και προτιμώντας γήινα υλικά. Γιατί το κάνουν, γιατί αφήνουν Λόνδρες και Παρίσια κι έρχονται να ζήσουν εδώ στις εστίες των παππούδων μας. Μα γιατί οι παππούδες μας έχουν κάτι πολύ μοντέρνο. Στο σύγχρονο κόσμο, με τη υποβάθμιση της ζωής στη μεγαλούπολη, αλλά και με τις δυνατότητες που διαθέτει η νέα τεχνολογία, ο πολιτισμένος δυτικός άνθρωπος μπορεί κάλλιστα να δουλεύει στο ανακαινισμένο σπίτι του παππού μας και να διαχειρίζεται την επιχείρησή του μέσα απ’ τον υπολογιστή του και το διαδίκτυο, ή να γράφει το βιβλίο του αν είναι συγγραφέας και να μυρίζει θυμάρι, δίπλα απ’ τα αρχαία αγκωνάρια. Να απολαμβάνει την αίσθηση ότι ζει σ’ ένα τόπο που διάλεξαν οι θεοί, με ιστορία αιώνων, αλλά και να διασκεδάζει ευχερέστερα την αγωνία του για τους κινδύνους από την κλιματική αλλαγή. Ίσως ακόμη να πιστεύει πως πλησιάζει ο καιρός που θα αξίζει περισσότερο το να ξέρεις να ξεδιαλέγεις χόρτα, να σκαλίζεις ένα κήπο απ’ το να πατάς κουμπιά στους ουρανοξύστες του Μανχάτταν.

Αυτά λοιπόν τα ερείπια, αυτές τις αρχαιότητες, αυτή τη φύση της Κρήτης, αυτές τις περιοχές natura, βαλθήκαμε να τις ρημάξουμε με θηριώδεις επενδύσεις. Άλλες για μαζούτ, άλλες για containers, βολεύει βλέπεις η Κρήτη για διαμετακομιστικό κέντρο των Κινέζων και των Κορεατών, άλλες για χιλιάδες κλίνες με εκατοντάδες πισίνες και γήπεδα γκολφ.

Αξιοποιείται άραγε έτσι η Κρήτη; Σήμερα στον κόσμο γίνεται χαμός με το νέο εκπληκτικό κινητό της Apple, το i-phone. Αναρωτιέμαι τι έχει περισσότερο ανάγκη ο σύγχρονος άνθρωπος, το i-phone ή την i-crete, την i-greece.


Αναρωτιέμαι επίσης αν οι παππούδες μας χρησιμοποίησαν ποτέ τη λέξη ανάπτυξη. Για το «αειφόρος» το επίθετο που εσχάτως βάζουμε μπροστά για να εξωραϊσουμε την κατηφόρο πορεία μας βάζω στοίχημα πως δεν το χρησιμοποιούσαν. Αλλά ούτε για ανάπτυξη νομίζω μιλούσαν. Προτιμούσαν φαντάζομαι τη λέξη προκοπή. Μια έννοια πολύ πιο πλούσια, πιο ανθρώπινη, πιο υγιή. Ίσως κάποτε την ξανά-υιοθετήσουμε.


Στην αρχή σάς υποσχέθηκα να κλείσω με μια πιο αισιόδοξη εικόνα. Ήταν λοιπόν πέρυσι, καλοκαίρι του 2006, κατέβαινα υποψήφιος Νομάρχης θέλοντας να φέρω το Λασίθι στην Πλώρη, που γνώρισα στη Γεράπετρο ένα ζευγάρι, συνδημότες σας. Τη Μαρία και το Μάκη. Κλείσαμε ραντεβού να συζητήσουμε να μπει κάποιος στο ψηφοδέλτιό μου. Είχα το ζόρι μου βλέπετε. Πήγα σπίτι τους, στον Άσπρο Ποταμό, μια παλιά αγροικία που αναστήλωσαν με προσωπική εργασία πριν κάμποσα χρόνια και στέγασαν την αγάπη και τη τέχνη τους. Ποια ήταν η τέχνη τους; Να παίρνουν σκουπίδια της φύσης, όπως κορμούς δέντρων ή ξύλα από ναυάγια που ξεβράζει η θάλασσα και να κάνουν μ’ αυτά τέχνη εμπνεόμενοι από την υπέροχη φύση που ως όαση περιβάλλει το σπίτι-εργαστήριο τους. Δεν μπήκε τελικά κανείς τους στο ψηφοδέλτιο, όμως εγώ έφυγα από κει πλούσιος κι ονειρεύτηκα τη στιγμή που θα μπορούσα να συστήσω και να εισακουστώ τα παιδιά του δημοτικού της περιοχής, της επαρχίας ολόκληρης να κάνουν μια εκπαιδευτική επίσκεψη σ’ αυτό το σπίτι-ατελιέ. Για να μάθουν από μικρά να αξιολογούν τα ελάχιστα και τα ουσιώδη της ζωής.


Αντώνης Ανηψητάκης
Νομαρχιακός Σύμβουλος Λασιθίου
Επικεφαλής της Νομαρχιακής Κϊνησης "Λασίθι στην Πλώρη"



Σχόλια

Δεν μπορείς να κάνεις σχόλια.
Πρέπει πρώτα να κάνεις Είσοδο ή να Εγγραφείς στο ecocrete.gr εδώ.


Ξ“ΒŒΞ“οŸƒ ôçí Ξ“οŸƒΞ“Ξ…Ξ“Β£Ξ“οŸƒΞ“Β­Ξ“Β©Ξ“οŸ„Ξ“Βž Ξ“Β·Ξ“β€•Ξ“Β±Ξ“Β§Ξ“Β£Ξ“ΒŸΞ“Κ½ ôçò

Ξ’ΞˆΞ“Β­Ξ“Ξ„Ξ“Ξ…Ξ“Β°Ξ“Β§ & Ξ“Β˜Ξ“Β§Ξ“Ξ†Ξ“Β©Ξ“Κ½Ξ“οŸ„Ξ“Βž Ξ“Β…Ξ“Β°Ξ“Β©Ξ“οŸ„Ξ“β€•Ξ“Β©Ξ“Β­Ξ“Ξ‰Ξ“Β­Ξ“ΒŸΞ“Κ½
Είσοδος Χρήστη
Ψευδώνυμο

Κωδικός

Ξέχασες τον κωδικό;
Ξεχάσατε τον κωδικό σας?
Δεν έχετε λογαριασμό ακόμα? Δημιουργήστε τώρα!
Έχουμε 156 επισκέπτες σε σύνδεση
Επισκέπτες: 41509486
ΣΗΜΑΝΤΙΚΟ:



ΛΑΦΟΝΗΣΙ S.O.S. Πρωτοβουλία Πολιτών για την Προστασία του Λαφονησιού. Συλλογή υπογραφών!

Cavo Sidero
facebook group!



Φουρόγατος 78 Μαρ-Απρ 08
Φουρόγατος 77 Ιαν-Φεβ 08
Φουρόγατος 76 Νοε-Δεκ 07
Φουρόγατος 75 Σεπ-Οκτ 07
Φουρόγατος 74 Ιουλ-Αύ 07
Φουρόγατος 73 Μάι-Ιούν 07
Φουρόγατος 72 Μαρ-Απρ 07
Φουρόγατος 71 Ιαν-Φεβ 07
Φουρόγατος 70 Νοε-Δεκ 06
Φουρόγατος 69 Σεπ-Οκτ 06
Φουρόγατος 68 Ιουλ-Αυ 06
Φουρόγατος 67 Μαι-Ιουν 06
Φουρόγατος 66 Μαρ-Απρ 06
Φουρόγατος 65 Ιαν-Φεβ 06


Οικολόγιο 5. 20.01.2010

Οικολόγιο 4. 27.03.2009

Οικολόγιο 3. 12.10.2008
Οικολόγιο 2. 25.07.2008
Οικολόγιο 1. 10.06.2008


Φυλλάδιο της Οικολογικής Πρωτοβουλίας Χανίων για τις επιπτώσεις από τα κινητά και τις κεραίες


 
Οι εισηγήσεις της Ημερίδας "Προοπτικές βιώσιμης τοπικής ανάπτυξης και μεγάλες τουριστικές επενδύσεις"  9 Δεκ. 2006 στην 5η Συνάντηση του ΟικοΚρήτη

Κίνηση Πολιτών Μεσσαράς για το Περιβάλλον
Κατεβάστε το ενημερωτικό φυλλάδιο για το Διαμετακομιστικό Σταθμό στον κόλπο της Μεσσαράς (.pdf 425k)

ΥΠΟΓΡΑΨΤΕ ΤΗ ΔΙΑΜΑΡΤΥΡΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΛΙΜΑΝΙ ΣΤΟΝ ΚΟΛΠΟ ΤΗΣ ΜΕΣΣΑΡΑΣ!
Κατά της εγκατάστασης ενός τεραστίου διαμετακομιστικού σταθμού στον κόλπο της Μεσσαράς στη Νότια Κρήτη!

Η Ημερίδα στη Σητεία (27.2.2006) για τις μεγάλες τουριστικές επενδύσεις στην Ανατολική Κρήτη

 Γήπεδα Γκολφ
• Οι εισηγήσεις της ημερίδας για τα γήπεδα γκολφ
• ΚΑΤΕΒΑΣΤΕ ΕΔΩ ΣΕ ΑΡΧΕΙΟ .doc ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ! (660k)
Γήπεδα Γκολφ: Παραπομπές
Ο Πόλεμος του Γκολφ στην Ιερή Κοιλάδα του Μεξικού

Φράγμα στο φράγμα Αποσελέμη!!!
 
Τα συμπεράσματα της επιστημονικής ημερίδας για το φράγμα στον Αποσελέμη (.doc)
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ - ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ - ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ
Το φράγμα στον Αποσελέμη είναι διάτρητο!

ΠΛΟΗΓΗΣΗ ΣΤΟ ECOCRETE: Στην Κεντρική Σελίδα του ecocrete θα βρεις παραπομπές για τα 60 τελευταία άρθρα. Για να διαβάσεις παλαιότερα άρθρα, πήγαινε στις σελίδες των
οικολογικών ομάδων και στο αρχείο άρθρων όπου μπορείς να τα αναζητήσεις θεματικά. Μπορείς ακόμη να χρησιμοποιήσεις την ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ.
Θα βρεις επίσης πάνω από 700 παραπομπές στη σελίδα ΣΥΝΔΕΣΕΙΣ


ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΣΕΛΙΔΑ | ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΕΣ ΟΜΑΔΕΣ | ΑΡΧΕΙΟ ΑΡΘΡΩΝ | ΣΥΝΔΕΣΕΙΣ | ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ | ΔΡΑΣΕ ΤΩΡΑ! | ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΔΙΑΚΟΠΕΣ | ΒΙΒΛΙΑ-ΤΥΠΟΣ κ.α.
©2001 - 2004, Ecocrete, All Rights Reserved.
WebSite Created and Hosted by metrovista creative media, Heraklion.