ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΣΕΛΙΔΑ Δευτέρα 09 Δεκ 2019
Μενού - Επιλογές
ΕΠΙΛΟΓΕΣ
ΟΙ ΠΥΡΚΑΓΙΕΣ ΚΑΙ Η ΕΡΗΜΟΠΟΙΗΣΗ Εκτύπωση Αποστολή με e-mail
ΑΡΧΕΙΟ ΑΡΘΡΩΝ - Έδαφος
Μανόλης Βουτυρακης , Παρασκευή, 07 Σεπτέμβριος 2007


«Οι καταστροφικές πυρκαγιές απειλούν με βίαιη ερημοποίηση τις πληγείσες περιοχές ».
Γ. Τσακίρης Ε.Μ.Π

Παράγοντες ερημοποίησησης

Η ερημοποίηση, όπως έχει οριστεί στην Παγκόσμια Διάσκεψη Κορυφής του Περιβάλλοντος, είναι η υποβάθμιση της γης στις ξηρές, ημίξηρες και ύφυγρες περιοχές, η οποία προκύπτει από την δράση πολλών παραγόντων στους οποίους περιλαμβάνονται οι κλιματικές μεταβολές και οι ανθρώπινες δραστηριότητες. Η ερημοποίηση είναι η διαδικασία σύμφωνα με την οποία η παραγωγική γη υποβαθμίζεται και σταδιακά μετατρέπεται σε αφιλόξενη για την αναπτυσσόμενη βλάστηση, δημιουργώντας έτσι κηλίδες απογυμνωμένων περιοχών με την εμφάνιση του μητρικού πετρώματος στην επιφάνεια.

Ο σημαντικότερος παράγοντας ερημοποίησης για την Ελλάδα είναι οι δασικές πυρκαγιές. Στατιστικές της δασικής υπηρεσίας δείχνουν ότι οι δασικές πυρκαγιές τις τελευταίες δεκαετίες έχουν τετραπλασιασθεί. Κατά την περίοδο 1964-1975, ο μέσος όρος των καμένων εκτάσεων ήταν 129.000 στρέμματα ανά χρόνο ενώ κατά την περίοδο 1976-1986 ήταν 378.000 στρέμματα για ν’ αυξηθεί σε 520.000 στρέμματα την δεκαετία 1986 -1995.

Παρόλο που η πυρκαγιές θεωρείται ότι μπορεί να επιφέρει αναγέννηση της φυσικής βλάστησης όταν δεν έχει προηγηθεί έντονη διάβρωση εν τούτοις η μεγάλη συχνότητα εμφάνισής τους τα τελευταία χρόνια 1998-2007, έχει έντονα υποβαθμίσει μεγάλο ποσοστό των δασικών μας εκτάσεων. Ειδικά όταν καίγονται ίδιες εκτάσεις και αυτές συνοδεύονται από βόσκηση, η καταστροφή είναι ανεπανόρθωτη για το έδαφος και την βλάστηση.

Οι απότομες βροχοπτώσεις σε καταστρεμμένα από τη φωτιά δάση αλλά και σε καλλιεργούμενες επικλινείς περιοχές, προκαλούν πλημμύρες και διάβρωση. Η διαδικασία της διάβρωσης περιορίζει τον όγκο του εδάφους για την ανάπτυξη του ριζικού συστήματος των φυτών και την παροχή σε αυτά ύδατος και θρεπτικών συστατικών και υποβαθμίζει τον οικολογικό ρόλο τους. Με απλά λόγια η διάβρωση συμβάλλει στην ερημοποίηση με την μεταφορά εδάφους από το νερό ή τον αέρα σε άλλα σημεία είτε για φυσικούς λόγους, είτε εξαιτίας των ανθρώπινων δραστηριοτήτων.

Η διάβρωση των εδαφών έχει προκαλέσει σοβαρές καταστροφές στους εδαφικούς πόρους σε ολόκληρο τον κόσμο από τότε που ο άνθρωπος άρχισε να επεμβαίνει δραστικά στο φυσικό περιβάλλον. Όμως η καταστροφή αυτή έχει λάβει δραματικούς ρυθμούς τα τελευταία πενήντα χρόνια.

Άλλοι παράγοντες που συντελούν στο φαινόμενο της ερημοποίησης είναι:

α) Η αλάτωση των εδαφών, που δεν επιτρέπει την ανάπτυξη φυτών,
β) Η εξάντληση του εδαφικού ύδατος που έχει ως αιτία την ξηρασία του κλίματος που μπορεί και μπορεί να αποβεί καταστροφική στο οικοσύστημα σε περιπτώσεις εκτεταμένης ξηρασίας,
γ) Η φυσική και βιολογική υποβάθμιση αναφέρονται κυρίως στην καταστροφή της δομής και στον περιορισμό της βιολογικής δραστηριότητας στην επιφάνεια του εδάφους.


Από τα παραπάνω προκύπτει ότι ο κύριος παράγοντας της ερημοποίησης, δηλαδή της μετατροπής μιας παραγωγικής γης σε έρημο, είναι αυτός ο ίδιος ο άνθρωπος. Επομένως η πρόληψη και ο περιορισμός του φαινομένου αυτού είναι θέμα βαθύτατα πολιτικό και ανάγεται στον έλεγχο της απληστίας και της βουλιμίας αυτού σε ταχύ και πρόσκαιρο όφελος.

Η ερημοποίηση στην Ελλάδα:

Η Ελλάδα λόγω του ορεινού της χαρακτήρα, παρουσιάζει απότομες υψομετρικές διαφορές, που σχηματίζουν επιφάνειες με ισχυρές κλίσεις σε μεγάλο τμήμα της χώρας. Συγκεκριμένα, κλίσεις που υπερβαίνουν το 10% καλύπτουν το 50% της συνολικής έκτασης. Οι ισχυρές κλίσεις προκαλούν έντονες επιφανειακές απορροές των όμβριων υδάτων και έντονες διαβρώσεις των εδαφών εκεί όπου έχει καταστραφεί η δεν είναι επαρκής η φυτοκάλυψη.

Τα ευαίσθητα οικοσυστήματα της Ελλάδας οδηγούνται στην ερημοποίηση μόνο με την αλόγιστη επέμβαση του ανθρώπου. Καταστροφικές παρεμβάσεις του ανθρώπου στο περιβάλλον υπήρξαν μέχρι σήμερα πολλές, μερικές από τις οποίες υποβαθμίζουν τους φυσικούς πόρους και μπορούν να κατηγοριοποιηθούν ως εξής: α) Καταστροφή της φυσικής βλάστησης, β) Υποβάθμιση των υδατικών πόρων, γ) Υποβάθμιση των εδαφικών πόρων.

Ο ελλαδικός χώρος εμφανίζεται έντονα υποβαθμισμένος με πολλές περιοχές να αντιμετωπίζουν σημαντικό κίνδυνο ερημοποίησης. Οι περιοχές υψηλού κινδύνου ερημοποίησης είναι η δυτική Στερεά Ελλάδα, το μεγαλύτερο μέρος της Πελοποννήσου, η ορεινή ζώνη των Ιονίων νήσων, η Κρήτη, τα νησιά του Αιγαίου, η Εύβοια και μέρος της Ηπείρου, Θεσσαλίας και Θράκης. Όπως προκύπτει από πρόσφατες μελέτες, το 35% του ελλαδικού χώρου βρίσκεται σε υψηλό κίνδυνο ερημοποίησης ή έχει ήδη ερημοποιηθεί., ενώ το 49% θεωρείται ότι βρίσκεται σε κατάσταση ερημοποίησης.

Το εθνικό σχέδιο δράσης κατά της ερημοποίησης:

Η Εθνική Επιτροπή κατά της Ερημοποίησης συνέταξε το 2001 το σχετικό Εθνικό Σχέδιο Δράσης για την αντιμετώπιση του φαινομένου στην Ελλάδα το οποίο απεδέχθη η τότε Κυβέρνηση με Κοινή Υπουργική Απόφαση που καθορίζει τα της εφαρμογής του..

Οι δύο κύριοι στόχοι του Εθνικού Σχεδίου Δράσης ( ΕΣΔ) είναι:

α) Η προστασία και αύξηση της παραγωγικότητας των εδαφικών πόρων και

β) Η προστασία και αύξηση των δυνάμενων να αξιοποιηθούν υδατικών πόρων της Χώρας

Σκοπός του ΕΣΔ είναι η δημιουργία ενός πλαισίου μέτρων και δράσεων που θα καθορίζουν την πολιτική και την στρατηγική της χώρας στην καταπολέμηση της ερημοποίησης. Με βάσει αυτό θα καταρτίζονται εξειδικευμένα τοπικά για την αντιμετώπιση του φαινομένου. Οι βασικοί άξονες του σχεδίου είναι:

1) Ενημέρωση όλων των εμπλεκομένων φορέων για τον κίνδυνο και τις επιπτώσεις της ερημοποίησης.
2) Η εξασφάλιση της επάρκειας των υδατικών αποθεμάτων της Χώρας με τον περιορισμό των απωλειών και της σπατάλης του αρδευτικού ύδατος όπως και με την προστασία των υδροφορέων από την ρύπανση. Επίσης η προετοιμασία της Χώρας για την αντιμετώπιση κρίσεων λειψυδρίας. Η προστασία του γεωργικού εδάφους από την διάβρωση και αλάτωση με την εφαρμογή αειφορικών καλλιεργητικών και αρδευτικών συστημάτων.
3) Η προστασία και επέκταση των δασικών οικοσυστημάτων με την επιβολή της ορθής χρήσης γης, την πρόληψη και καταπολέμηση πυρκαγιών, την ορθολογική εκμετάλλευση των δασών και ενίσχυση του προστατευτικού υδρολογικού, αισθητικού, αισθητικού και εν γένει περιβαλλοντικού ρόλου.
4) Η προστασία και ανάπτυξη των βοσκοτόπων και της άγριας πανίδας με την εφαρμογή αειφορικών συστημάτων διαχείρισης.
5) Η προστασία του εδάφους από πάσης φύσεως ρυπαντές.
6) Η λήψη κοινωνικό-οικονομικών μέτρων για την αποδοχή των μέτρων και την συμμετοχή των επηρεαζόμενων πληθυσμών στη εφαρμογή τους.
7) Η λήψη θεσμικών χρηματοδοτικών και οργανωτικών μέτρων για την εφαρμογή του σχεδίου.
8) Η εγκατάσταση δικτύου παρακολούθησης της πορείας της ερημοποίησης και έγκαιρης προειδοποίησης.
9) Η ανάπτυξη συνεργασιών μεταξύ των εμπλεκομένων φορέων του εσωτερικού και του εξωτερικού.
10) Ο χωροταξικός σχεδιασμός των χρήσεων γης

Οι παραπάνω στόχοι του Εθνικού Σχεδίου Δράσης δεν μπορούν να επιτευχθούν αν δεν γίνουν αποδεκτοί και δεν εξασφαλιστεί η κοινωνική συναίνεση και ενεργός συμμετοχή ευρέων στρωμάτων του πληθυσμού.

Επιπτώσεις της ερημοποίησης:

Η ερημοποίηση έχει σημαντικότατες περιβαλλοντικές και κοινο-οικονομικές επιπτώσεις αφού υποβαθμίζοντας τους φυσικούς πόρους μειώνεται η παραγωγικότητα ενός τόπου και κατ’ επέκταση το αγροτικό εισόδημα μετατοπίζοντας τον πληθυσμό σε περιοχές με περισσότερες δυνατότητες απασχόλησης. Ειδικότερα η ερημοποίηση συνεπάγεται τα εξής: απώλεια της βιποικιλότητας μιας περιοχής, μείωση της παραγωγικότητας του εδάφους, μεταβολή των τοπικών κλιματικών συνθηκών, μείωση του αγροτικού εισοδήματος, εγκατάλειψη της γης, μετανάστευση του πληθυσμού.

Η βασική συνέπεια της ερημοποίησης είναι η εγκατάλειψη της γης, που ακολουθεί την μείωση της παραγωγικότητας του εδάφους. Οι ελαιώνες βρίσκονται συνήθως σε κλιματική και υψομετρική ζώνη που είναι ιδιαίτερα ευαίσθητη στην ερημοποίηση. Η μειωμένη παραγωγή σε συνδυασμό με τις χαμηλές τιμές αγοράς του προϊόντος οδηγεί στην εγκατάλειψη της γης και την μετανάστευση του πληθυσμού στα αστικά κέντρα ή άλλες γεωργικές περιοχές όπου εξασφαλίζεται καλύτερη ποιότητα ζωής. Η μετανάστευση αυτή ασκεί ευρύτερες κοινωνικές και οικονομικές πιέσεις στους χώρους μετανάστευσης με συνέπεια την αλματώδη οικιστική επέκταση των πόλεων, την ρύπανση και άλλα περιβαλλοντικά προβλήματα.

Πηγές:
1) N. Γιασόγλου: Καθηγητής Γεωργικής Χημείας στο Γεωργικό Παν. Αθηνών.
2) Περιοδικό Energy point.
3) Διαδίκτυο: Google.gr

Μανόλης Βουτυρακης –Φυσικός Περιβ/γος


Σχόλια

Δεν μπορείς να κάνεις σχόλια.
Πρέπει πρώτα να κάνεις Είσοδο ή να Εγγραφείς στο ecocrete.gr εδώ.


Ξ“ΒŒΞ“οŸƒ ôçí Ξ“οŸƒΞ“Ξ…Ξ“Β£Ξ“οŸƒΞ“Β­Ξ“Β©Ξ“οŸ„Ξ“Βž Ξ“Β·Ξ“β€•Ξ“Β±Ξ“Β§Ξ“Β£Ξ“ΒŸΞ“Κ½ ôçò

Ξ’ΞˆΞ“Β­Ξ“Ξ„Ξ“Ξ…Ξ“Β°Ξ“Β§ & Ξ“Β˜Ξ“Β§Ξ“Ξ†Ξ“Β©Ξ“Κ½Ξ“οŸ„Ξ“Βž Ξ“Β…Ξ“Β°Ξ“Β©Ξ“οŸ„Ξ“β€•Ξ“Β©Ξ“Β­Ξ“Ξ‰Ξ“Β­Ξ“ΒŸΞ“Κ½
Είσοδος Χρήστη
Ψευδώνυμο

Κωδικός

Ξέχασες τον κωδικό;
Ξεχάσατε τον κωδικό σας?
Δεν έχετε λογαριασμό ακόμα? Δημιουργήστε τώρα!
Έχουμε 287 επισκέπτες σε σύνδεση
Επισκέπτες: 40055558
ΣΗΜΑΝΤΙΚΟ:



ΛΑΦΟΝΗΣΙ S.O.S. Πρωτοβουλία Πολιτών για την Προστασία του Λαφονησιού. Συλλογή υπογραφών!

Cavo Sidero
facebook group!



Φουρόγατος 78 Μαρ-Απρ 08
Φουρόγατος 77 Ιαν-Φεβ 08
Φουρόγατος 76 Νοε-Δεκ 07
Φουρόγατος 75 Σεπ-Οκτ 07
Φουρόγατος 74 Ιουλ-Αύ 07
Φουρόγατος 73 Μάι-Ιούν 07
Φουρόγατος 72 Μαρ-Απρ 07
Φουρόγατος 71 Ιαν-Φεβ 07
Φουρόγατος 70 Νοε-Δεκ 06
Φουρόγατος 69 Σεπ-Οκτ 06
Φουρόγατος 68 Ιουλ-Αυ 06
Φουρόγατος 67 Μαι-Ιουν 06
Φουρόγατος 66 Μαρ-Απρ 06
Φουρόγατος 65 Ιαν-Φεβ 06


Οικολόγιο 5. 20.01.2010

Οικολόγιο 4. 27.03.2009

Οικολόγιο 3. 12.10.2008
Οικολόγιο 2. 25.07.2008
Οικολόγιο 1. 10.06.2008


Φυλλάδιο της Οικολογικής Πρωτοβουλίας Χανίων για τις επιπτώσεις από τα κινητά και τις κεραίες


 
Οι εισηγήσεις της Ημερίδας "Προοπτικές βιώσιμης τοπικής ανάπτυξης και μεγάλες τουριστικές επενδύσεις"  9 Δεκ. 2006 στην 5η Συνάντηση του ΟικοΚρήτη

Κίνηση Πολιτών Μεσσαράς για το Περιβάλλον
Κατεβάστε το ενημερωτικό φυλλάδιο για το Διαμετακομιστικό Σταθμό στον κόλπο της Μεσσαράς (.pdf 425k)

ΥΠΟΓΡΑΨΤΕ ΤΗ ΔΙΑΜΑΡΤΥΡΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΛΙΜΑΝΙ ΣΤΟΝ ΚΟΛΠΟ ΤΗΣ ΜΕΣΣΑΡΑΣ!
Κατά της εγκατάστασης ενός τεραστίου διαμετακομιστικού σταθμού στον κόλπο της Μεσσαράς στη Νότια Κρήτη!

Η Ημερίδα στη Σητεία (27.2.2006) για τις μεγάλες τουριστικές επενδύσεις στην Ανατολική Κρήτη

 Γήπεδα Γκολφ
• Οι εισηγήσεις της ημερίδας για τα γήπεδα γκολφ
• ΚΑΤΕΒΑΣΤΕ ΕΔΩ ΣΕ ΑΡΧΕΙΟ .doc ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ! (660k)
Γήπεδα Γκολφ: Παραπομπές
Ο Πόλεμος του Γκολφ στην Ιερή Κοιλάδα του Μεξικού

Φράγμα στο φράγμα Αποσελέμη!!!
 
Τα συμπεράσματα της επιστημονικής ημερίδας για το φράγμα στον Αποσελέμη (.doc)
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ - ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ - ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ
Το φράγμα στον Αποσελέμη είναι διάτρητο!

ΠΛΟΗΓΗΣΗ ΣΤΟ ECOCRETE: Στην Κεντρική Σελίδα του ecocrete θα βρεις παραπομπές για τα 60 τελευταία άρθρα. Για να διαβάσεις παλαιότερα άρθρα, πήγαινε στις σελίδες των
οικολογικών ομάδων και στο αρχείο άρθρων όπου μπορείς να τα αναζητήσεις θεματικά. Μπορείς ακόμη να χρησιμοποιήσεις την ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ.
Θα βρεις επίσης πάνω από 700 παραπομπές στη σελίδα ΣΥΝΔΕΣΕΙΣ


ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΣΕΛΙΔΑ | ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΕΣ ΟΜΑΔΕΣ | ΑΡΧΕΙΟ ΑΡΘΡΩΝ | ΣΥΝΔΕΣΕΙΣ | ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ | ΔΡΑΣΕ ΤΩΡΑ! | ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΔΙΑΚΟΠΕΣ | ΒΙΒΛΙΑ-ΤΥΠΟΣ κ.α.
©2001 - 2004, Ecocrete, All Rights Reserved.
WebSite Created and Hosted by metrovista creative media, Heraklion.