ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΣΕΛΙΔΑ arrow ΑΡΧΕΙΟ ΑΡΘΡΩΝ Δευτέρα 09 Δεκ 2019
Μενού - Επιλογές
ΕΠΙΛΟΓΕΣ
«Φονικά όπλα τα φράγματα» Εκτύπωση Αποστολή με e-mail
Ποταμοί - φράγματα - εκτροπές
Από την Καθημερινή , Κυριακή, 20 Νοέμβριος 2005

«Φονικά όπλα τα φράγματα»

Τις συνέπειές τους στο περιβάλλον και στον ανθρωπο εξετάζει στο βιβλίο του ο Ζακ Λέσλι

Από την Καθημερινή [http://www.kathimerini.gr] 20-11-05

Aλεξάνδρα Mανδράκου

Eχουν κοστίσει στον πλανήτη περισσότερα από δύο τρισεκατομμύρια δολάρια – ποσό ισοδύναμο του κρατικού προϋπολογισμού των ΗΠΑ για το 2003.

Deep Water

Το βάρος τους έχει τόση δύναμη που οι επιστήμονες θεωρούν ότι ευθύνονται για μια ελαφρά μεταβολή στην ταχύτητα της περιστροφής της γης, την κλίση του άξονά της και τη μορφή του πεδίου βαρύτητας. Πέντε χρόνια συμπληρώθηκαν την περασμένη Τετάρτη από τη δημοσιοποίηση της πολυσυζητημένης έκθεσης της Παγκόσμιας Επιτροπής για τα Φράγματα, σύμφωνα με την οποία πολλά από τα 45.000 φράγματα που υπάρχουν σήμερα σε 140 χώρες σε όλο τον κόσμο βαρύνονται για την καταστροφή των μισών υγροτόπων του πλανήτη και τον εκτοπισμό 80 εκατομμυρίων ανθρώπων από τον τόπο κατοικίας τους. Ο Αμερικανός δημοσιογράφος Ζακ Λέσλι ταξίδεψε στην Ινδία, στη Νότια Αφρική, στην Αυστραλία και συνάντησε από κοντά τρία από τα μέλη της Επιτροπής – μια Ινδή ακτιβίστρια, έναν ανθρωπολόγο και έναν διαχειριστή υδάτινων πόρων. Συνθέτοντας το πορτρέτο τους, αφηγείται τις ιστορίες τριών από τα πλέον επίμαχα φράγματα στον κόσμο και υπογράφει το «Deep Water», ένα εξαιρετικά ενδιαφέρον βιβλίο «για την επική μάχη περί φραγμάτων, εκτοπισμένων ανθρώπων και περιβάλλοντος», το οποίο κυκλοφόρησε τον Οκτώβριο στις ΗΠΑ.

Το Χούβερ

Αν έπρεπε να ορίσουμε ένα σημείο αναφοράς για την ανοικοδόμηση των φραγμάτων από άκρη σε άκρη της Γης, αυτό θα ήταν, σύμφωνα με τον συγγραφέα, το Χούβερ στον ποταμό Κολοράντο, υπεύθυνο για το 90% της υδροδότησης του Λας Βέγκας.

Από εκεί ξεκίνησαν όλα, «για να κορυφωθούν με την εντατική κατασκευή φραγμάτων στις αρχές της δεκαετίας του ’70 από τις ΗΠΑ και την Ευρώπη ώς την Ασία, την Αφρική και την Αυστραλία», από εκεί ξεκινά και ο Λέσλι την περιπλάνησή τους σε τρεις ηπείρους. «Χωρίς τα φράγματα του Κολοράντο, θα είχε αποφευχθεί η απόθεση στη γη εκατομμύρια τόνων αλατιού, που κάποτε μετέφερε ο ποταμός στη θάλασσα και σήμερα δηλητηριάζουν καθημερινά το έδαφος. Επιπλέον, οι Ινδιάνοι Κοκόμπα θα είχαν περισσότερες πιθανότητες να γλιτώσουν τον πολιτιστικό τους αφανισμό, ενώ η εικόνα της θαλάσσιας ζωής στον κόλπο της Καλιφόρνιας δε θα είχε καμία σχέση με τη θλιβερή σημερινή», παρατηρεί στο εισαγωγικό σημείωμα του βιβλίου του. Και ετοιμάζει τις αποσκευές του για την Ινδία.

Στον ποταμό Ναρμάντα

Εκεί συναντά τη Μέντα Πατκάρ, πρώην κοινωνική λειτουργό και εμβληματική μορφή της εκστρατείας κατά των αμφιλεγόμενων φραγμάτων στον ποταμό Ναρμάντα, βορειοανατολικά της Βομβάης. Η Πατκάρ είναι ο άνθρωπος που γνωρίζει όσο λίγοι τις αληθινές διαστάσεις του «μεγαλύτερου προγράμματος υδάτινης διαχείρισης που έγινε ποτέ». Oταν αυτό ολοκληρωθεί, σε τουλάχιστον 30 χρόνια από σήμερα, ο Ναρμάντα και οι 41 παραπόταμοί του θα φιλοξενούν 30 μεγάλα, 135 μεσαία και 3.000 μικρότερα φράγματα! Είναι χαρακτηριστικό πως ένα και μόνο φράγμα, το Σαρντάρ Σαροβάρ, που τυχαίνει να είναι και το μεγαλύτερο του προγράμματος, θα αναγκάσει εκατοντάδες χιλιάδες ανθρώπους να εγκαταλείψουν οριστικά τις εστίες τους.

Στον επόμενο σταθμό του ταξιδιού, τη σκυτάλη παραλαμβάνει ο καθηγητής Aνθρωπολογίας του Πανεπιστημίου του Μπέρκλεϊ, Τάιερ Σκάντερ. Eχοντας αφιερώσει τη ζωή του στη μελέτη των μεγάλων φραγμάτων της Αφρικής και των δραματικών κοινωνικών επιπτώσεών τους, για λογαριασμό της Παγκόσμιας Τράπεζας αρχικά και αργότερα ως σύμβουλος της μη κυβερνητικής οργάνωσης Διεθνές Δίκτυο για τα Ποτάμια, δικαιούται, σύμφωνα με τον συγγραφέα, να έχει λόγο περισσότερο από τον καθένα. Eφτασε στην Αφρική το 1956, πιστεύοντας πως τα φράγματα μπορούν να αλλάξουν τον κόσμο προς το καλύτερο. Σήμερα ομολογεί πως «το χειρότερο πράγμα που μπορείς να κάνεις σε έναν άνθρωπο, εκτός από το να τον σκοτώσεις, είναι να τον μετακινήσεις παρά τη θέλησή του».

Απειλή ξηρασίας

Τη Νότια Αφρική διαδέχεται στο τελευταίο κεφάλαιο του βιβλίου η Αυστραλία, ο διαχειριστής υδάτινων πόρων Ντον Μπλάκμορ και ο ποταμός Μάρεϊ, που αποτελεί τμήμα του μοναδικού συμπλέγματος ποταμών της μακρινής ηπείρου και είναι το μεγαλύτερο κανάλι της. Το 1936 η κατασκευή του φράγματος Χιουμ δημιούργησε τη μεγαλύτερη τεχνητή λίμνη του Νότιου Ημισφαιρίου για τα δεδομένα της εποχής, τροφοδοτώντας με νερό την άνυδρη Nοτιοανατολική Αυστραλία. Αυτή ήταν μόνο η αρχή. Το ένα φράγμα έφερε το άλλο και σήμερα η ευρύτερη περιοχή βρίσκεται αντιμέτωπη με το ενδεχόμενο μιας ξηρασίας άνευ προηγουμένου, λόγω της αλόγιστης άντλησης νερού στην οποία προβαίνουν συστηματικά οι αγρότες. Τα χιλιάδες μισοξεραμένα καουτσουκόδεντρα της Νότιας Αυστραλίας το μαρτυρούν και με το παραπάνω.

«Τα φράγματα δεν είναι τίποτα άλλο παρά φονικά όπλα με την κάννη τους στραμμένη στα ποτάμια και σε μας τους ίδιους», καταλήγει ο Λέσλι. «Είναι η περίτρανη απόδειξη της τζογαδόρικης φύσης των κοινωνιών που τα έχτισαν. Φανταστείτε τα μετά από 500 ή 1.000 χρόνια, όταν η χρησιμότητά τους θα ανήκει στο παρελθόν. Δε θα είναι τίποτα άλλο παρά λείψανα του 20ού αιώνα, όπως ο σταλινισμός και τα βενζινοκίνητα αυτοκίνητα, σύμβολα της γοητείας της τεχνολογίας και της προσωρινότητάς της, της εποχής της ανάπτυξης με κάθε κόστος και των διεθνών τραπεζών, της πλάνης ότι οι άνθρωποι εξαιρούνται από την κυριαρχία της Φύσης, της απληστίας και της αδιαφορίας στον πόνο του άλλου. Οι λαοί που ζούσαν γύρω από τα φράγματα δε θα υπάρχουν πια, όμως ο εφήμερος χαρακτήρας τους θα τίθεται προς κρίση στη διάθεση του καθενός. Και θα θυμίζουν στις επόμενες γενιές μια αρχαία εποχή, όταν οι άνθρωποι πίστευαν ότι μπορούσαν να νικήσουν τη Φύση και τελικά νικήθηκαν από αυτή…».

http://www.kathimerini.gr

Περισσότερες πληροφορίες για το βιβλίο:
Jacques Leslie "Deep water: the epic struggle over dams, displaced people, and the environment"
ISBN:0374281726, Publisher:Farrar Straus Giroux, August 2005, Language:English, Pages:352
Κριτικές:
http://www.grist.org/advice/books/2005/10/12/deepwater
http://www.nrdc.org/onearth/05fal/reviews.asp
Δικτυακός τόπος του συγγραφέα:
http://www.jacquesleslie.com

Σχόλια

Δεν μπορείς να κάνεις σχόλια.
Πρέπει πρώτα να κάνεις Είσοδο ή να Εγγραφείς στο ecocrete.gr εδώ.

Τελευτ. ενημέρωση ( Κυριακή, 20 Νοέμβριος 2005 )
Τελευταίες δημοσιεύσεις:
Δημοφιλέστερα άρθρα:

Ξ“ΒŒΞ“οŸƒ ôçí Ξ“οŸƒΞ“Ξ…Ξ“Β£Ξ“οŸƒΞ“Β­Ξ“Β©Ξ“οŸ„Ξ“Βž Ξ“Β·Ξ“β€•Ξ“Β±Ξ“Β§Ξ“Β£Ξ“ΒŸΞ“Κ½ ôçò

Ξ’ΞˆΞ“Β­Ξ“Ξ„Ξ“Ξ…Ξ“Β°Ξ“Β§ & Ξ“Β˜Ξ“Β§Ξ“Ξ†Ξ“Β©Ξ“Κ½Ξ“οŸ„Ξ“Βž Ξ“Β…Ξ“Β°Ξ“Β©Ξ“οŸ„Ξ“β€•Ξ“Β©Ξ“Β­Ξ“Ξ‰Ξ“Β­Ξ“ΒŸΞ“Κ½
Είσοδος Χρήστη
Ψευδώνυμο

Κωδικός

Ξέχασες τον κωδικό;
Ξεχάσατε τον κωδικό σας?
Δεν έχετε λογαριασμό ακόμα? Δημιουργήστε τώρα!
Έχουμε 159 επισκέπτες σε σύνδεση
Επισκέπτες: 40055131
ΣΗΜΑΝΤΙΚΟ:



ΛΑΦΟΝΗΣΙ S.O.S. Πρωτοβουλία Πολιτών για την Προστασία του Λαφονησιού. Συλλογή υπογραφών!

Cavo Sidero
facebook group!



Φουρόγατος 78 Μαρ-Απρ 08
Φουρόγατος 77 Ιαν-Φεβ 08
Φουρόγατος 76 Νοε-Δεκ 07
Φουρόγατος 75 Σεπ-Οκτ 07
Φουρόγατος 74 Ιουλ-Αύ 07
Φουρόγατος 73 Μάι-Ιούν 07
Φουρόγατος 72 Μαρ-Απρ 07
Φουρόγατος 71 Ιαν-Φεβ 07
Φουρόγατος 70 Νοε-Δεκ 06
Φουρόγατος 69 Σεπ-Οκτ 06
Φουρόγατος 68 Ιουλ-Αυ 06
Φουρόγατος 67 Μαι-Ιουν 06
Φουρόγατος 66 Μαρ-Απρ 06
Φουρόγατος 65 Ιαν-Φεβ 06


Οικολόγιο 5. 20.01.2010

Οικολόγιο 4. 27.03.2009

Οικολόγιο 3. 12.10.2008
Οικολόγιο 2. 25.07.2008
Οικολόγιο 1. 10.06.2008


Φυλλάδιο της Οικολογικής Πρωτοβουλίας Χανίων για τις επιπτώσεις από τα κινητά και τις κεραίες


 
Οι εισηγήσεις της Ημερίδας "Προοπτικές βιώσιμης τοπικής ανάπτυξης και μεγάλες τουριστικές επενδύσεις"  9 Δεκ. 2006 στην 5η Συνάντηση του ΟικοΚρήτη

Κίνηση Πολιτών Μεσσαράς για το Περιβάλλον
Κατεβάστε το ενημερωτικό φυλλάδιο για το Διαμετακομιστικό Σταθμό στον κόλπο της Μεσσαράς (.pdf 425k)

ΥΠΟΓΡΑΨΤΕ ΤΗ ΔΙΑΜΑΡΤΥΡΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΛΙΜΑΝΙ ΣΤΟΝ ΚΟΛΠΟ ΤΗΣ ΜΕΣΣΑΡΑΣ!
Κατά της εγκατάστασης ενός τεραστίου διαμετακομιστικού σταθμού στον κόλπο της Μεσσαράς στη Νότια Κρήτη!

Η Ημερίδα στη Σητεία (27.2.2006) για τις μεγάλες τουριστικές επενδύσεις στην Ανατολική Κρήτη

 Γήπεδα Γκολφ
• Οι εισηγήσεις της ημερίδας για τα γήπεδα γκολφ
• ΚΑΤΕΒΑΣΤΕ ΕΔΩ ΣΕ ΑΡΧΕΙΟ .doc ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ! (660k)
Γήπεδα Γκολφ: Παραπομπές
Ο Πόλεμος του Γκολφ στην Ιερή Κοιλάδα του Μεξικού

Φράγμα στο φράγμα Αποσελέμη!!!
 
Τα συμπεράσματα της επιστημονικής ημερίδας για το φράγμα στον Αποσελέμη (.doc)
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ - ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ - ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ
Το φράγμα στον Αποσελέμη είναι διάτρητο!

ΠΛΟΗΓΗΣΗ ΣΤΟ ECOCRETE: Στην Κεντρική Σελίδα του ecocrete θα βρεις παραπομπές για τα 60 τελευταία άρθρα. Για να διαβάσεις παλαιότερα άρθρα, πήγαινε στις σελίδες των
οικολογικών ομάδων και στο αρχείο άρθρων όπου μπορείς να τα αναζητήσεις θεματικά. Μπορείς ακόμη να χρησιμοποιήσεις την ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ.
Θα βρεις επίσης πάνω από 700 παραπομπές στη σελίδα ΣΥΝΔΕΣΕΙΣ


ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΣΕΛΙΔΑ | ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΕΣ ΟΜΑΔΕΣ | ΑΡΧΕΙΟ ΑΡΘΡΩΝ | ΣΥΝΔΕΣΕΙΣ | ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ | ΔΡΑΣΕ ΤΩΡΑ! | ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΔΙΑΚΟΠΕΣ | ΒΙΒΛΙΑ-ΤΥΠΟΣ κ.α.
©2001 - 2004, Ecocrete, All Rights Reserved.
WebSite Created and Hosted by metrovista creative media, Heraklion.