ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΣΕΛΙΔΑ arrow ΑΡΧΕΙΟ ΑΡΘΡΩΝ Τετάρτη 05 Αύγ 2020
Μενού - Επιλογές
ΕΠΙΛΟΓΕΣ
«Οικονομία, Οικολογία, Καινοτομία» εισήγηση στο Συνέδριο της Μάλτας Εκτύπωση Αποστολή με e-mail
Απόψεις
Φώτης Ποντικάκης , Πέμπτη, 17 Νοέμβριος 2005

Εισήγηση στο Συνέδριο του Πράσινου Μεσογειακού Δικτύου στη Μάλτα, με θέμα «Οικονομία, Οικολογία, Καινοτομία», 11-13 Νοεμβρίου 2005

Παραμένοντας ανταγωνιστικοί μέσα από την καινοτομία

Όταν ο θρυλικός βασιλιάς της Ιθάκης, ο πολυμήχανος Οδυσσέας, επινοούσε το τέχνασμα του «Δούρειου Ίππου», για να πετύχουν οι Έλληνες την κατάληψη της Τροίας, χρησιμοποιούσε μια καινοτομία στην εποχή του για να επικρατήσουν οι Έλληνες στον ανταγωνισμό τους (και στον πόλεμο) με τους Τρώες.

Στις σύγχρονες κοινωνίες έχουμε παραδείγματα της δυνατότητας να παραμείνει κανείς ανταγωνιστικός μέσα από την καινοτομία:

- Στον τομέα της νέας τεχνολογίας η Nokia, μια ευρωπαϊκή εταιρεία, κατάφερε να είναι στην πρωτοπορία παγκοσμίως στις τηλεπικοινωνίες, στα κινητά τηλέφωνα, μέσα από σοβαρές επενδύσεις που έγιναν και γίνονται στη Φινλανδία στην έρευνα, την τεχνολογία, την εκπαίδευση, με σοβαρές κρατικές ενισχύσεις.

- Αλλά και στην Ελλάδα, χάρη σε μια πολιτική φοροαπαλλαγών, αναπτύχθηκε μια εντυπωσιακή βιομηχανία κατασκευής ηλιακών θερμοσιφώνων, η οποία εξάγει σε αρκετές χώρες, ενώ η Ελλάδα είναι μια από τις χώρες με τα υψηλότερα ποσοστά εγκατεστημένων ηλιακών θερμοσιφώνων σε σχέση με τον πληθυσμό της. Δυστυχώς, η κυβέρνηση κατάργησε πρόσφατα τη φοροαπαλλαγή για εγκατάσταση ηλιακού θερμοσίφωνα, δίνοντας έτσι ένα ισχυρό πλήγμα στην ελληνική βιομηχανία κατασκευής ηλιακών θερμοσιφώνων (αλλά και στους καταναλωτές).

- Στον τομέα του τουρισμού, σε μια εποχή κρίσης του μαζικού τουρισμού στην πατρίδα μου στο νησί της Κρήτης στην Ελλάδα, οι μόνοι που φάνηκαν να διασώζονται ήταν εκείνοι που στράφηκαν σε εναλλακτικές μορφές τουρισμού που σέβονται το φυσικό και πολιτιστικό περιβάλλον της Κρήτης, αναστηλώνοντας παλιά παραδοσιακά σπίτια, ξενοδοχειακές μονάδες μικρού μεγέθους που βασίζονται στον οικοτουρισμό, τον αγροτουρισμό, τις βιολογικές καλλιέργειες και την προώθηση των τοπικών παραδοσιακών γεύσεων και προϊόντων.

- Στον αγροτικό τομέα, όταν η υπερπαραγωγή της βιομηχανικής γεωργίας οδηγεί τα προϊόντα στις χωματερές, στην καταστροφή των αγροτών, στα διατροφικά σκάνδαλα και τον κίνδυνο για την υγεία των πολιτών, αυτοί που διασώζονται είναι εκείνοι οι αγρότες που στρέφονται στην οικολογική γεωργία, στην παραγωγή και προώθηση τοπικών προϊόντων. Ένα έξοχο παράδειγμα προς αυτή την κατεύθυνση είναι η δράση του κινήματος SLOW FOOD ως αντιστάθμισμα στη βιομηχανοποιημένη πλαστική διατροφή των fast food και του κινήματος TERRA MADRE για την διατήρηση των τοπικών παραδοσιακών προϊόντων και τρόπων καλλιέργειας, της κουλτούρας και των πολιτισμών των λαών αυτού του πλανήτη απέναντι στον οδοστρωτήρα της παγκοσμιοποίησης και του ενιαίου ομογενοποιημένου πολιτισμού.

Βασική όμως προϋπόθεση για να παραμείνει κανείς ανταγωνιστικός μέσα από την καινοτομία είναι η ενθάρρυνση της καινοτομίας μέσα από θεσμικά και οικονομικά μέτρα (επιδοτήσεις) από το κράτος ή διεθνείς θεσμούς όπως η Ευρωπαϊκή Ένωση. Όπως έδειξε ο Νόαμ Τσόμσκι στα βιβλία του, η ανταγωνιστικότητα μέσα από την καινοτομία της αμερικανικής βιομηχανίας βασίστηκε στις τεράστιες κρατικές επιδοτήσεις των ΗΠΑ προς ιδιωτικές εταιρείες για να αναπτύξουν οπλικά συστήματα στα πλαίσια του Ψυχρού Πολέμου παλιότερα, και τώρα, στα πλαίσια του «πολέμου κατά της τρομοκρατίας» με τις επεμβάσεις στο Αφγανιστάν και το Ιράκ. Αλλά και στον τομέα της γεωργίας η καινοτομία και ανταγωνιστικότητα των ΗΠΑ βασίστηκε στις κρατικές επιδοτήσεις, την ίδια στιγμή που μέσα από διεθνείς οργανισμούς όπως ο Παγκόσμιος Οργανισμός Εμπορίου, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο και η Παγκόσμια Τράπεζα επέβαλαν σε πολλές χώρες του κόσμου την περικοπή των κρατικών επιδοτήσεων στα δικά τους προϊόντα και τη διάλυση του κράτους πρόνοιας. Τα τελευταία μάλιστα χρόνια, η αιχμή του δόρατος της ανταγωνιστικότητας μέσα από την καινοτομία των ΗΠΑ είναι η βιομηχανία των μεταλλαγμένων, όπου έχουν κάνει τεράστιες επενδύσεις και τα οποία προσπαθούν να επιβάλουν σε όλο τον κόσμο υποχρεωτικά και χωρίς σήμανση.

Η ενθάρρυνση της καινοτομίας και της ανταγωνιστικότητας δεν μπορει παρά να περνάει μέσα από κρατικές και ευρωπαϊκές (διεθνείς) επιδοτήσεις, αλλά και μέσα από περιορισμούς στις εισαγωγές ορισμένων προϊόντων, δηλαδή μέσα από ένα δίκαιο εμπόριο (FAIR TRADE) προϊόντων των οποίων η παραγωγή θα σέβεται τη φύση, τα ανθρώπινα και τα εργατικά δικαιώματα, το μόχθο των ανθρώπων που τα παράγουν. Δεν είναι δυνατόν να μιλάμε για ελεύθερες εισαγωγές προϊόντων από την Κίνα, όταν απειλούνται πάνω από 1 εκατομμύριο θέσεις εργασίας στην κλωστοϋφαντουργία της Ευρώπης και του κόσμου, την ίδια στιγμή που γνωρίζουμε τον τρόπο που παράγονται πολλά κινέζικα προϊόντα με εργάτες – σκλάβους, με μεροκάματα 1 δολάριο τη μέρα, με ατέλειωτα ωράρια και μόλις μια βδομάδα άδεια το χρόνο. Άρα θα πρέπει να προωθήσουμε ένα δίκαιο και ηθικό εμπόριο που θα βάζει περιορισμούς σε τέτοια προϊόντα και θα αποτρέπει τέτοιες πρακτικές. Ειδάλλως, οι συνθήκες εργασίας και παραγωγής προϊόντων της Κίνας, και η συνακόλουθη οργάνωση της κοινωνίας και των ανθρώπινων δικαιωμάτων θα επιβληθεί και σε μας, όπως επιχειρείται να γίνει π.χ. με το σχέδιο οδηγίας Μπολκενστάιν.

Πέρα όμως από αυτά, το ερώτημα που προκύπτει για μας είναι το τι είδους καινοτομία θέλουμε ως πράσινο κίνημα: Την καινοτομία των μεταλλαγμένων; Την καινοτομία των μικρών πυρηνικών όπλων; Και σε ποιο πράγμα θέλουμε να είμαστε ανταγωνιστικοί; Στο μαζικό τουρισμό, στη μαζική παραγωγή άχρηστων προϊόντων ή αγροτικών προϊόντων κακής ποιότητας που καταλήγουν στις χωματερές, προϊόντων επικίνδυνων για την υγεία και την οικολογική ισορροπία;

Η απάντηση είναι μάλλον προφανής: Οι δικές μας καινοτομίες πρέπει να αφορούν την προστασία της φύσης με την ενεργό συμμετοχή των πολιτών και των τοπικών κοινοτήτων, τη μείωση του χρόνου εργασίας και τη ριζική καταπολέμηση της ανεργίας, την ποιότητα ζωής, την ειρηνική συνύπαρξη λαών και διαφορετικών ανθρώπων και πολιτισμών, την αλληλεγγύη στα αδύνατα κοινωνικά στρώματα, την προώθηση της τοπικής αυτονομίας και αυτοδιαχείρισης των κοινοτήτων μέσα από αποκεντρωμένες ήπιες μορφές ενέργειας, μέσα από θεσμούς μικρού και τοπικού μεγέθους, μέσα από την ανάδειξη της κοινωνικής οικονομίας, ενός μη κερδοσκοπικού τρίτου τομέα, πέρα από τον ιδιωτικό και το δημόσιο, με συνεταιρισμούς παραγωγών και καταναλωτών, τοπικά δίκτυα ανταλλαγής προϊόντων και υπηρεσιών, αυτοδιαχειριζόμενα ασφαλιστικά ταμεία, δίκτυα στήριξης ευάλωτων κοινωνικά ομάδων. Αυτός ο τρίτος τομέας των συνεταιρισμών και των ΜΚΟ είναι που πρέπει να στηριχτεί, χωρίς να διαλυθεί όμως και ο δημόσιος τομέας που μπορεί να παίξει στρατηγικό ρόλο.

Αλλά προϋπόθεση για να προωθήσουμε ένα τέτοιο όραμα είναι η αντίστασή μας στη νεοφιλελεύθερη παγκοσμιοποίηση: Δεν είναι δυνατόν να κυκλοφορούν ελεύθερα (χάριν της «ελευθερίας του εμπορίου») προϊόντα που παράγονται από ανθρώπους που δεν είναι ελεύθεροι, από ανθρώπους που δουλεύουν ατέλειωτες ώρες καθημερινά, χωρίς κανόνες υγιεινής και ασφάλειας, χωρίς προστασία της φύσης και της οικολογικής ισορροπίας. Δεν είναι δυνατόν να κυκλοφορούν ελεύθερα μεταλλαγμένα προϊόντα μετατρέποντας όλους μας σε πειραματόζωα χωρίς τη θέλησή μας. Πρέπει να υπάρχουν όροι και κανόνες, ένα δίκαιο εμπόριο. Χωρίς αυτό, η ανταγωνιστικότητα, με ή χωρίς καινοτομία, θα μας οδηγήσει στο homo homini lupus του Hobbes, ή, στην καλύτερη περίπτωση, σε περιπέτειες ανάλογες αυτών του Οδυσσέα, που περιπλανήθηκε σ’ όλον τον κόσμο, ζητώντας να γυρίσει στην πατρίδα του την Ιθάκη,  γιατί χρησιμοποίησε την εφευρετικότητά του στον πόλεμο, διαπράττοντας ύβριν προς τους θεούς (και τους ανθρώπους) καταστρέφοντας ιερούς τόπους (ναούς των θεών) και ανθρώπους (γυναικόπαιδα, γέροντες κλπ). Τη δική μας εφευρετικότητα και καινοτομία πρέπει να τη χρησιμοποιήσουμε για μια καλύτερη κοινωνία, μια κοινωνία αλληλεγγύης, για την υπεράσπιση της φύσης, για την ειρήνη, για τους ανθρώπους που υποφέρουν.

Φώτης Ποντικάκης
Μέλος της Γραμματείας των Οικολόγων Πράσινων Ελλάδας

Σχόλια
Ελένη Μπριασούλη
Επισκέπτης , 2005-11-19 11:10:36
Συγχαρητήρια για την πολύ εύστοχη και καλά δομημένη εισήγηση! 
Η πρωτοβουλία να ιδωθεί η έννοια της καινοτομίας μέσα από το πρίσμα της προστασίας του περιβάλλοντος και της πολιτιστικής κληρονομιάς πρέπει να στηριχθεί γιατί αποτελεί όντως την πεμπτουσία της ανάπτυξης χωρίς να έχει καμιά σχέση με την 'σκληρή' τεχνολογία των δυτικών οικονομιών. Ας σκεφθούμε ότι σε λίγο καιρό ίσως τα ανεβατά κουλουράκια της Λαμπρής που έφτιαχνε η μαμά ή η γιαγιά μας θα είναι 'καινοτομία', κάτι που οι Ιταλοί το κατάλαβαν από καιρό και το εκμεταλλεύονται προς οικονομικό όφελος. Αυτό για παράδειγμα του τι μπορεί να είναι καινοτομία και σαν ερέθισμα να την ανακαλύψουμε στο σεντούκι μας! 
 
Περιμένω με ανυπομονησία τις καινοτομίες!

Δεν μπορείς να κάνεις σχόλια.
Πρέπει πρώτα να κάνεις Είσοδο ή να Εγγραφείς στο ecocrete.gr εδώ.

Τελευταίες δημοσιεύσεις:
Δημοφιλέστερα άρθρα:

Ξ“ΒŒΞ“οŸƒ ôçí Ξ“οŸƒΞ“Ξ…Ξ“Β£Ξ“οŸƒΞ“Β­Ξ“Β©Ξ“οŸ„Ξ“Βž Ξ“Β·Ξ“β€•Ξ“Β±Ξ“Β§Ξ“Β£Ξ“ΒŸΞ“Κ½ ôçò

Ξ’ΞˆΞ“Β­Ξ“Ξ„Ξ“Ξ…Ξ“Β°Ξ“Β§ & Ξ“Β˜Ξ“Β§Ξ“Ξ†Ξ“Β©Ξ“Κ½Ξ“οŸ„Ξ“Βž Ξ“Β…Ξ“Β°Ξ“Β©Ξ“οŸ„Ξ“β€•Ξ“Β©Ξ“Β­Ξ“Ξ‰Ξ“Β­Ξ“ΒŸΞ“Κ½
Είσοδος Χρήστη
Ψευδώνυμο

Κωδικός

Ξέχασες τον κωδικό;
Ξεχάσατε τον κωδικό σας?
Δεν έχετε λογαριασμό ακόμα? Δημιουργήστε τώρα!
Έχουμε 285 επισκέπτες σε σύνδεση
Επισκέπτες: 44084217
ΣΗΜΑΝΤΙΚΟ:



ΛΑΦΟΝΗΣΙ S.O.S. Πρωτοβουλία Πολιτών για την Προστασία του Λαφονησιού. Συλλογή υπογραφών!

Cavo Sidero
facebook group!



Φουρόγατος 78 Μαρ-Απρ 08
Φουρόγατος 77 Ιαν-Φεβ 08
Φουρόγατος 76 Νοε-Δεκ 07
Φουρόγατος 75 Σεπ-Οκτ 07
Φουρόγατος 74 Ιουλ-Αύ 07
Φουρόγατος 73 Μάι-Ιούν 07
Φουρόγατος 72 Μαρ-Απρ 07
Φουρόγατος 71 Ιαν-Φεβ 07
Φουρόγατος 70 Νοε-Δεκ 06
Φουρόγατος 69 Σεπ-Οκτ 06
Φουρόγατος 68 Ιουλ-Αυ 06
Φουρόγατος 67 Μαι-Ιουν 06
Φουρόγατος 66 Μαρ-Απρ 06
Φουρόγατος 65 Ιαν-Φεβ 06


Οικολόγιο 5. 20.01.2010

Οικολόγιο 4. 27.03.2009

Οικολόγιο 3. 12.10.2008
Οικολόγιο 2. 25.07.2008
Οικολόγιο 1. 10.06.2008


Φυλλάδιο της Οικολογικής Πρωτοβουλίας Χανίων για τις επιπτώσεις από τα κινητά και τις κεραίες


 
Οι εισηγήσεις της Ημερίδας "Προοπτικές βιώσιμης τοπικής ανάπτυξης και μεγάλες τουριστικές επενδύσεις"  9 Δεκ. 2006 στην 5η Συνάντηση του ΟικοΚρήτη

Κίνηση Πολιτών Μεσσαράς για το Περιβάλλον
Κατεβάστε το ενημερωτικό φυλλάδιο για το Διαμετακομιστικό Σταθμό στον κόλπο της Μεσσαράς (.pdf 425k)

ΥΠΟΓΡΑΨΤΕ ΤΗ ΔΙΑΜΑΡΤΥΡΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΛΙΜΑΝΙ ΣΤΟΝ ΚΟΛΠΟ ΤΗΣ ΜΕΣΣΑΡΑΣ!
Κατά της εγκατάστασης ενός τεραστίου διαμετακομιστικού σταθμού στον κόλπο της Μεσσαράς στη Νότια Κρήτη!

Η Ημερίδα στη Σητεία (27.2.2006) για τις μεγάλες τουριστικές επενδύσεις στην Ανατολική Κρήτη

 Γήπεδα Γκολφ
• Οι εισηγήσεις της ημερίδας για τα γήπεδα γκολφ
• ΚΑΤΕΒΑΣΤΕ ΕΔΩ ΣΕ ΑΡΧΕΙΟ .doc ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ! (660k)
Γήπεδα Γκολφ: Παραπομπές
Ο Πόλεμος του Γκολφ στην Ιερή Κοιλάδα του Μεξικού

Φράγμα στο φράγμα Αποσελέμη!!!
 
Τα συμπεράσματα της επιστημονικής ημερίδας για το φράγμα στον Αποσελέμη (.doc)
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ - ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ - ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ
Το φράγμα στον Αποσελέμη είναι διάτρητο!

ΠΛΟΗΓΗΣΗ ΣΤΟ ECOCRETE: Στην Κεντρική Σελίδα του ecocrete θα βρεις παραπομπές για τα 60 τελευταία άρθρα. Για να διαβάσεις παλαιότερα άρθρα, πήγαινε στις σελίδες των
οικολογικών ομάδων και στο αρχείο άρθρων όπου μπορείς να τα αναζητήσεις θεματικά. Μπορείς ακόμη να χρησιμοποιήσεις την ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ.
Θα βρεις επίσης πάνω από 700 παραπομπές στη σελίδα ΣΥΝΔΕΣΕΙΣ


ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΣΕΛΙΔΑ | ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΕΣ ΟΜΑΔΕΣ | ΑΡΧΕΙΟ ΑΡΘΡΩΝ | ΣΥΝΔΕΣΕΙΣ | ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ | ΔΡΑΣΕ ΤΩΡΑ! | ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΔΙΑΚΟΠΕΣ | ΒΙΒΛΙΑ-ΤΥΠΟΣ κ.α.
©2001 - 2004, Ecocrete, All Rights Reserved.
WebSite Created and Hosted by metrovista creative media, Heraklion.